Skip to main content

Full text of "The law of the relation between cause and effect."

See other formats


TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 1 



LQI GIQI THIEU 

Sau khi doc tap "Luan ve Nhan Qua" cua Chdn Quang, chung 
toi co gdi y va nhuan lai chinh xac de dung vdi luat Nhan Qua 
ma chung toi da nhan ra trong luc vifdt qua cac am. 

Kinh nghiem thay biet Nhan Qua nhirthe nao chung toi deu 
gop y nhir the ay de lam sang to du'dng di loi ve cua no, de 
giup mpi ngifdi khong con md ho, me tin trong cupc song de 
giai thoat khoi nanh vuot cua quy than ma tCr lau da tao sd 
hai, kho dau cho loai ngu'di. 



O day, sir gop y cua chung toi khong tac y chong bang mot 
phap mon nao, mot ton giao nao hoac mot tong phai nao, ma chi biet neu ra mot sir 
that de xac dinh muc dich giai thoat chan that cua dao Phat de khong bi anh hu'dng 
cua bat cur mot ton giao hoac mot sir vo y thut nao lam lech lac Phat Phap. 




Nhan Qua la mot dinh luat rat cong bang cho xa hoi, mot Ipi Teh Idn lao cho the gian, 
mot Dao Dire sau sac, mau nhiem... Mpi ngu'di chung ta can thau hieu ro rang, lay do 
lam kim chi nam de ren luyen cho minh tao mot ddi song day du chPn hanh phuc. 

Doc "Luan ve Nhan Qua" quy vi se thay ro rang ddi song cua minh co hanh phuc hay 
dau kho deu do d chinh minh tao nen. 

Doc "Luan ve Nhan Qua" chung ta se thay nhan dau qua do, do vay chung ta se 
hu'dng tarn minh den chan thien my. 

Doc "Luan ve Nhan Qua" chung ta se thay Idi Teh thiet thut bang each vu'dt qua tat 
ca kho dau, phien nao thu'dng xay ra trong cupc ddi. 

Doc "Luan ve Nhan Qua" quy vi se khong lam nhCrng dieu ac, luon luon tang tru'dng 
nhCrng dieu lanh, nhd the cupc ddi cua quy vi se dat du'dc an vui va hanh phuc. 

Doc "Luan ve Nhan Qua" quy vi se khong con sd hai, lo ngai ve the gidi quy than, vl 
the gidi nay la do tu'dng am cua quy vi lu'u xuat, tham chi den cac coi trdi, Atula, dia 
nguc,... cung deu do tu'dng am ma co. 

Doc "Luan ve Nhan Qua" quy vi se khong con sd hai tru'dc bua chu, than linh, phap 
thuat va se tur tin hdn d chinh minh de khong con bi me md tarn tri, bi gat gam mat 
cua mat tien mot each vo Teh. 



Doc "Luan ve Nhan Qua" quy vi se khong bi lu'dng gat bang cac tro xem que coi tay, 
nhln tu'dng, doan van mang, chpn ngay tot xau, xem sao giai nan, cung bai quy 
than, cau an, cau sieu,... vl Nhan Qua la dinh luat cong bang nhat cua muon loai cho 
nen nhCrng viec lam tren la phi Nhan Qua, phi ly va khong cong bang. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 2 



R6 ly Nhan Qua, quy vi can than giff gin mpi hanh dong ve than, khau, y bdi vl mot 
hanh vi du vo tinh cung khong thoat khoi qua bao, vi bay len trdi hay chui xuong dat 
hay dau cho thanh Phat thi cung khong thoat khoi bi den tra. 

Quyen sach co gia tri thifc te cho ddi Ian dao, giup quy vi nghien ciru ve ly Nhan Qua 
Nghiep bao mot each cp ban hPn dong thdi phan tich mot each sau sac hPn ve cac 
giao dieu ngoai dao, ke ca Ba La Mon giao, Tien dao, Khong dao va cac triet thuyet 
khac da tan cong va xam nhap Phat giao Dai thCte ve mpi phia. 

Gia tri cua tap sach la dien dat tien trinh cua Nhan Qua the gian, xuat the gian va Bo 
tat dao. Npi dung con chu tru'Png hpp nhat Nguyen thuy va Dai thCra dong thdi chirng 
minh Nguyen thuy va Dai thto la mot. 

Quyen sach co mot gia tri tinh than rat I6n. ChPn Quang co mot ngoi but nhan dinh 
Nhan Qua sau sac va te nhi, neu cao ngpn duoc chanh kien Phat phap lam sang to 
chan ly Phat day. 

Doc tap sach nay quy vi co dip thu'dng thut nhUng cau chuyen day thu vi ve Nhan 
Qua ma ChPn Quang da kheo leo trinh bay, luan giai rat sau sac va ty my. 

Quyen sach nay danh rieng cho sir phan doan cua quy vi. Rieng phan chung toi khi 
doc "Luan ve Nhan Qua" thay co mot Ipi Teh thiet thi/c cho mpi ngu'di trong mpi gi6i 
cua xa hoi xin gi6i thieu den quy vi dpc gia. 

Day khong phai la quyen sach dpc mot Ian, cang dpc quy vi cang tham thia sau sac 
hPn va nhin lai cupc ddi minh, cang dpc quy vi cang thay can tao cho minh mot loi 
song an vui va hanh phuc chan that, cang dpc quy vi cang thay du'dng giai thoat cua 
Dao Phat khong phai la kho di. 

ChPn Nhir, ngay 20 thang 10 nam 1988 

Ty kheo Thich Thong Lac 

Kinh ghi 

TL/A 



Luat Nhan Qua Nghiep bao da du'pc noi den tai An Dp tru'dc khi DlTc Phat ra ddi, va 
no trd thanh mot giao ly quan trpng cua dao Phat. Dieu nay noi len hai y nghla: 

Mot, nnffng Dire Phat qua khir, nhUng vi Bich Chi Phat da tCrng tuyen giang ve Nghiep 
bao va giao ly nay Ian truyen den Phat Thich Ca. 

Hai, doi vdi nhUng giao ly co san, neu la chan ly, luon luon dirpc dao Phat chap nhan 
va phat huy, neu phi chan ly, se bi dao Phat loai trCr. Day la tinh than khach quan 
bao dung cua dao Phat. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 3 



VI nhan thay tarn quan trpng trong viec nhan thirc duftng di cua Nhan Qua cho Dao 
Dut cua xa hoi, nhat la Phat tif, nen chung toi chang ngai sifthien can cua minh, da 
co gang phan tich mpi khia canh cua luat Nhan Qua de gop y kien trong kho tang 
van hoa cua Dao Phat. Nhu'ng dT nhien sir phan tich nay khong the nao hoan chinh, 
mong mpi ngirdi thir loi cho chung toi. 

Chung toi bat dau viet luan ban nay trutfc khi den nu'Ong v6i thay tru tri tu vien ChPn 
NhirThich Thong Lac, va hoan thanh luan ban nay tai day v6i sir day bao gop y rat 
nhieu cua Ngu'di. 

Chung toi xin cam On nhu'ng tac gia ma chung toi co trich nhu'ng doan vao luan ban 
mac du chung toi khong co dieu kien de tim gap trurc tiep, nhat la Hoa Thurpng Thich 
Minh Chau v6i tang kinh Nikaya vo gia. 

Cong dut nay thupc ve nhu'ng vi thay da day bao nuoi nang chung toi, thupc ve 
nhu'ng huynh de yeu men da chung song dum bpc chung toi, thupc ve cac dao hUu 
da ho trp chung toi, va thupc ve tat ca chung sinh trong phap gi6i. 

ChPn NhLT, Dong 1988. 

ChPn Quang 



LOilTlTA 



Luat Nhan Qua Nghiep bao da duac noi den tai An Do truac khi Due Phat ra doi, va no 

tra thanh mot giao ly quan trong cua dao Phat. Dieu nay noi len hai y nghla: 

Mot, nhung Due Phat qua khu, nhung vi Bich Chi Phat da tung tuyen giang ve Nghiep 

bao va giao ly nay Ian truyen den Phat Thich Ca. 

Hai, doi vai nhung giao ly co san, neu la chan ly, luon luon duac dao Phat chap nhan va 

phat huy, neu phi chan ly, se bi dao Phat loai tru. Day la tinh than khach quan bao dung 

cua dao Phat. 

Vi nhan thay tarn quan trong trong viec nhan thuc duang di cua Nhan Qua cho Dao Due 

cua xa hoi, nhat la Phat tu, nen chung toi chang ngai su thien can cua minh, da co gang 

phan tich mpi khia canh cua luat Nhan Qua de gop y kien trong kho tang van hoa cua 

Dao Phat. Nhung dT nhien su phan tich nay khong the nao hoan chinh, mong mpi ngudi 

thu loi cho chung toi. 

Chung toi bat dau viet luan ban nay truac khi den nuang vai thay tru tri tu vien Chan 

Nhu Thich Thong Lac, va hoan thanh luan ban nay tai day vai su day bao gop y rat nhieu 

cua Nguai. 

Chung toi xin cam an nhung tac gia ma chung toi co trich nhung doan vao luan ban mac 

du chung toi khong co dieu kien de tim gap true tiep, nhat la Hoa Thuang Thich Minh 

Chau vai tang kinh Nikaya vo gia. 

Cong due nay thupc ve nhung vi thay da day bao nuoi nang chung toi, thupc ve nhung 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 4 

huynh de yeu men da chung song dum boc chung toi, thuoc ve cac dao huu da ho tro 
chung toi, va thuoc ve tat ca chung sinh trong phap gioi. 

Chon Nhu, Dong 1988 
Thich Chan Quang 

LUAN VE NHAN QUA 

I- MCf DAU: 



Noi den dao Phat la noi den luat Nhan Qua Nghiep bao, mot nguyen ly ma con nguoi 
phai chiu lay trach nhiem hanh dong cua minh. Khong phai than linh nao khac da qui 
dinh thuong phat kiep song cua con nguoi, chinh con nguoi that su la Thuong de toi cao 
cua ho, ho muon lam chu doi song hay muon mat quyen lam chu, ho muon kho hay muon 
vui, hoan toan boi ho, khong do mot ai khac. Luat Nhan Qua la nen Dao Due nhan ban 
cao ca hon moi nen Dao Due nao khac, trong do gia tri con nguoi duoc nang cao khong 
con gioi nan. Cau chuyen ve ong gia chon duoc truyen mai trong nha thien nhu sau. 
" Thoang nhin To Ba Truong da biet day khong phai la nguoi binh thuong trong khi ong 
gia cham cham tien ve phia to. Nhung de tu khac deu ra ngoai khi buoi giang da xong. 

- Ong la ai? To hoi. 

- Bach Hoa Thuong, con khong phai la nguoi. Nguyen doi Due Phat Ca Diep con la tang. 
Co mot de tu hoi con "Bac dai tu hanh co con bi Nhan Qua chi phoi hay khong?" 

- Con dap: "khong bi Nhan Qua chi phoi!" (Bat kc Nhan Qua) 

- The la tu do con doa lam than chon den nay da nam tram doi. Khong biet cho sai o dau, 
con xin Hoa Thuong dap lai cho dung, de con thoat duoc than chon. 

To Ba Truong bao: 

- Bay gio ong hoi lai ta. 

- Bach Hoa Thuong, bac dai tu hanh co con bi Nhan Qua chi phoi hay khong? 
To bao: 

- Khong con mo ho ve Nhan Qua! (Bat muoi Nhan Qua) 
Ngay cau noi ong gia lien dai ngo, thua: 

- The la tu nay con thoat duoc than chon, dam xin Hoa Thuong lay theo le Tang chet 
tong tang cho con. 

Noi roi ong gia bien mat. To Ba Truong sai bach kien chuy bao chung sau gio ngo trai se 

dua dam mot vi tang. Tang chung deu ngac nhien vi thay khong ai chet, nha benh khong 

ai nam. 

Sau gio tho trai, To dan chung tang vong qua sau nui den mot chiec hang, lay gay boi ra 

xac mot con chon dem ve lam le tra ty." 

Luc duoc hoi cau do, ong gia dang lam mot vi tang thoi Due Phat Ca Diep, co duoc dinh 

luc kha vung, nhung trong cai dinh do ong chua thay duoc duong di cua Nhan Qua nen 

tra loi theo cho thay cua minh, khong ngo pham mot sai lam qua nang. Toan bo giao ly 

cua Phat deu dung tren nen tang Nhan Qua, du la the gian, hay bo tat dao. Phu nhan Nhan 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 5 



Qua tuc la phu nhan toan bo Phat phap, va qua bao cua toi loi do la bi doa lam than chon 

nam tram doi. Den luc toi da mong, phuoc lam Tang luc truoc khoi day, ong gap To Ba 

Truong ha mot chuyen ngu pha tan cai dinh khong ngo cua ong tu nam tram doi truoc, 

khien ong nhan ra Ban the tri tue sang suot hang hien huu. Tri tue san co nay tuy rat 

thanh tinh, nhung chang phai la hu vo, trai lai rat tinh te nho nhiem, bao ham trum khap, 

biet ro tung tac dong va hau qua cua nghiep khong chut lam Ian. Neu cuu canh cung tot 

cua su tu hanh chi dua den khong ngo nhu cay da thi dao Phat qua la tai hai! Nhung su 

that khong phai the, cuu canh cung tot cua dao Phat la nhan ra Ban the san co, day du tri 

tue, day du tu bi, day du hoat dung, nhung vang bong phien nao kho dau, khong mot su 

troi buoc nao con ton tai. Do dich that la su lam chu cho chinh minh, khong bi tham san 

si chi phoi thuc day tao nghiep kho dau, chi song va lam vi loi ich cho nhung chung sinh 

khac. 

Doi voi dao Phat, chung sinh co ba muc dich can nham den: 

Mot la song trong luan hoi bot kho dau, co phuoc bao coi troi coi nguoi. 

Hai la thoat khoi luan hoi, cham dut sanh tu, co duoc Niet Ban an vui. 

Ba la giao hoa cho chung sinh cung duoc thanh tuu tri tue giai thoat, goi la hanh dao Bo 

Tat. 

Tuy nhien muon thanh tuu muc dich thi phai biet Nhan Qua, biet nhan nao se thanh tuu 

duoc muc dich nay. Ly Nhan Qua la nen tang cua Dao Phat, neu chua hieu biet tham sau 

ve ly Nhan Qua tuc la chua hieu dao Phat va chua thuc hanh dung dao Phat. 

Con nguoi sinh ra da khong dong nhau tren moi phuong dien nhu giau ngheo, manh yeu, 

tri ngu, dong toe, gia dinh... Nhung thang tram may rui tren duong muu sinh lai cang 

muon trung sai khac. Nguyen nhan cua su bat dong do qua sau kin, vuot khoi tarn hieu 

biet cua nguoi thuong va ho da dung len Thuong de, quy tat ca cho Thuong de nhu la 

mot dang sang tao de che dau su mo ho cua minh. Ho ngu yen noi niem tin do, thoa man 

voi su tin tuong do, ve voi va truyen ba them quan niem do cho con chau ho. Tu nay con 

nguoi tro thanh ke no le cho chinh mot than linh ma ho dung len. Chi co chan ly moi cuu 

vot con nguoi khoi su sai lam nay, phuc hoi lai quyen lam chu cho con nguoi de tu ho 

quyet dinh cuoc doi ho theo y muon. Chan ly do chinh la luat Nhan Qua Nghiep bao giup 

nguoi thoat khoi hai quan niem sai lam ve nhan sinh va vu tru, mot cho Thuong de dinh 

lieu, hai cho moi viec ngau nhien. Nhung su kien gan gui quanh cuoc song deu co nguyen 

nhan xa gan cua no, chi vi khong thay duoc nhung nguyen nhan ma mot so nguoi ket 

luan voi vang la ngau nhien. Cung nhu quan niem thien menh, quan niem van vat ngau 

nhien cung la bieu 16 su de dai noi tri thuc cua con nguoi ma nhung nguoi chin chan kinh 

nghiem khong bao gid vap phai. 



Tuy nhien, vi luat Nhan Qua chi phoi qua nhieu kiep song qua khu den doi song hien tai 
va keo dai mai den doi song vi lai nen cap mat cua con nguoi con nhieu loan dong trong 
tarn thuc khong the nao thay duoc Co nhung hien tuong tai sinh duoc nhieu nguoi biet 
den, duoc bao chi dang tai tren the gidi khi mot nguoi nho den doi song qua khu cua 
minh va nhung nguoi co trach nhiem da kiem chung thay la dung khien nhieu nguoi mo 
ho chap nhan co nhieu kiep luan hoi. Nhung nguoi chi tin vao khoa hoc thi yen lang cho 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 6 



doi su chung minh cua khoa hoc roi moi tin co luan hoi tu doi song nay sang doi song 
khac. Nhung khoa hoc thi phai tien bo dan dan qua nhieu the ky. Co nhung dieu luc truoc 
chua duoc kham pha, nhung da duoc kham pha thoi gian sau do va chac han la tuong lai 
ve sau khoa hoc con kham pha them nhung dieu ma bay gio con nguoi chua biet den. 
Cac nha khoa hoc da co gang giai thich ve tarn ly va sinh ly cua nhung dua tre khi ma no 
hoan toan khong giong gi voi moi truong chung quanh cua no. Trong gia dinh nhung 
nguoi con khac nhau den ky la ve tai nang va tinh khi. Roi nhung than dong hoc mot biet 
mot ngan hay chua hoc da biet. Nhung hien tuong do van con la bi mat khi nguoi ta chi 
co gang tim hieu bang tarn suy nghl cua minh. 
Thuong de u? Loi thoi qua! 
Ngau nhien u? De dai qua! 
Di truyen u? Khap khieng qua! 

Phai chang con nguoi da mang nhung khuynh huong, nhung tinh cam, nang khieu tu doi 
song qua khu theo den doi song hien tai va tiep tuc ganh hanh trang cua doi song nay di 
ve doi song o vi lai? Tai sao nguoi em say me nghien cuu khoa hoc trong khi nguoi anh 
chi tha hon theo tieng nhac du duong? Tai sao nguoi cha ky luong chi li trong khi nguoi 
con tho o hoi hot? Tai sao ca cha me deu la giao su day sinh vat o truong Dai hoc Tong 
hop trong khi nguoi con duy nhat cua ho khong the nao nhai noi mon hoc chan ngay nay? 
Co doi song truoc doi song nay chang, co su luan hoi thay doi tu kiep song nay sang kiep 
song khac chang, va neu co thi lam sao biet duoc, hay phai chap nhan dieu nay bang 
niem tin? Chung ta da chan ngan cai niem tin khong tri tue nay qua roi, bay gio neu co 
phai tin, xin cho chung ta mot niem tin sau khi da suy xet bang tri tue. 
Luat Nhan Qua Nghiep bao khong phai la su doi pho voi tinh trang xa hoi, ma su that luat 
Nhan Qua la mot chan ly ton tai khach quan. Luat Nhan Qua nam trong sau kin cua con 
nguoi thi goi la luong tarn, trum phu chi phoi tat ca su viec cua con nguoi thi goi la bao 
ung. Tan trong tham tarn chung ta ai cung dong y rang nguoi co cong dang duoc thuong, 
ke co toi dang bi phat. Chinh vi luong tarn con nguoi da la luat Nhan Qua the nen ai phat 
trien luong tarn den tot cung minh bach se thot len cau: 
" KHONG CON MO HO VE NHAN QUA " 

Dong voi To Ba Truong mot cai nhin khach quan sang suot. That vay, nguoi lang dung 
moi tarn thuc vong dong, tri tue sang to se thau hieu ly Nhan Qua Nghiep bao tinh vi hon 
bao gio het. Luat Nhan Qua la nen Dao Due cong bang hon moi nen Dao Due nao khac 
va chinh luat Nhan Qua cung chinh la luong tri cua nhan loai. 

Vi qua khu da dem lai an vui cho nguoi nen hien tai chung ta duoc hanh phuc. Vi qua 
khu chiu on cua nguoi nen bay gio phai nhan nguoi sai khien. Neu da lam lo lam kho 
nguoi thi bay gio danh chuoc lay tai uong. Tuy nhien luat Nhan Qua khong co dinh cung 
ngac, bien thien vo cung phuc tap, neu chung ta khong tram tinh sang suot de bi ket luan 
voi vang thieu sot. 

II- CHUNG KTEN VA CHUNG MINH 



Cac nha khoa hoc da tinh te chung kien nhung nguyen ly cua thien nhien, suy dien thanh 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 7 



nhung dinh ly va ap dung vao doi song con ngudi duoc hieu qua gap van Ian hon trudc. 
Toi khong noi la hieu qua lai hay hai vi Dao Due chua duoc ket hop vao day. Khoa hoc 
luon luon bat dau bang su chung kien, chung kien nhung nguyen ly khach quan co san va 
phat trien thanh nhung dinh ly duoc chung minh. Nhu vay nguyen ly la do chung kien va 
dinh ly la do chung minh. 

- Vi du ngudi ta da chung kien duoc nguyen ly Bao to an dong luong va chung minh duoc 
van de co the di chuyen ngoai lop khi quyen. Tuy nhien neu nhung nguyen ly khach quan 
chua duoc chung kien day du thi chung ta dung doi hoi chung minh nhung dinh ly khac. 
Can ban la chung kien, neu chua co su chung kien thi cac viec khac be tac. Vdi nhung 
nang luc tri tue thong minh khac moi ngudi, cac nha khoa hoc da chung kien nhung 
nguyen ly ma ngudi thudng khong thay duoc Nhung ngudi khac chi ap dung nhung dieu 
kham pha cua khoa hoc vao doi song cua minh va duoc hieu qua hon. Neu muon tu minh 
chung kien kham pha cac nguyen ly khoa hoc ho phai trai qua thdi gian dai miet mai hoc 
tap. Sau day la mot cau chuyen khoa hoc gia tudng di dom. 

"Sau mot thdi gian kha lau theo doi quan sat nhung sinh hoat cua dia cau, Zed cho dia 
bay trd ve hanh tinh minh vdi van toe vuot hon van toe anh sang. 6 van toe nay, moi vat 
the deu bi triet tieu ve kich thudc va khoi luong, nhung khong phai mat nan, chi can cho 
mot giao dong dac biet la con tau trd thanh tang hinh va lao di vuot khoi van toe anh 
sang. Chi co phuong phap nay, vu tni moi trd nen nho be lai. Tai hanh tinh cua minh, Zed 
da trinh bay moi du kien da chung kien tai dia cau cho hoi dong khoa hoc Vi noi hanh 
tinh cua Zed khong co thuc vat, khong co cay coi nen da co su nghi ngd xay ra. Zed noi: 

- 6 hanh tinh do (dia cau) loai vat thong minh nhat da lay mot hat nho nhu chiec nut nay, 
vui xuong dat am, vai ngay sau hat nay mam thanh mot cay be xiu, vai nam sau cay ay 
Ion, Ion den noi co tang che kin ca mot khoang dat rong. Chung goi viec do la trong cay. 
Nhung ngudi khac hoi lai: 

- Tai sao mot hat nho xiu lai bien thanh cay qua Ion nhu vay? Nhung sinh vat ay co 
chung minh su kien do ra sao khong? Neu co anh hay chung minh cho chung toi biet tai 
sao mot hat nho lai bien thanh cai cay qua Ion nhu vay? 

Zed lung tung vai giay roi dap: 

- Loai vat ay khong co chung minh ve viec do, tu ban so cua hanh tinh, su viec nay da tu 
nhien dien tien. Loai vat kia chi chung kien nhu mot nguyen ly thong thudng va ap dung 
cho doi song cua chung. Chung chi chung kien chu khong chung minh vi viec do qua 
hien nhien va pho bien, chung khong con gi phai thac mac ve dieu do. Cay co moc day ca 
dat lien va day bien, chung khong co chung minh tai sao cay lai moc vi do la nguyen ly tu 
nhien qua ro ret. 

- Cau tra loi cua anh chua on thoa. Co khi vi su theo doi cua anh con thieu sot nen chua 
chung minh duoc viec do. 

- Khong phai vay!" 

Cay coi moc day ca dia cau va chung ta khong co gi thac mac. Do la mot nguyen ly tu 
nhien roi. Chi nhung ngudi chua chung kien thi doi hoi phai chung minh, con ngudi da 
chung kien roi thi biet do la SLT THAT. 
Cung vay, cay Nhan Qua bam re vao long dat qua khu, vuon ngon toi bau trdi vi lai va 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 8 



rod rung hoa qua tren mat dat cua hien tai. Nguoi chua chung kien thi doi hoi phai chung 
minh, con nguoi co tarn an dinh lang le thi chung kien ro rang do la mot nguyen ly chan 
that. Duong di cua Nhan Qua tuy vo hinh doi voi nguoi tarn con loan dong, nhung bay 
hien ro rang voi nguoi co noi tarn an thin sau xa, giac ngo duoc tu tanh chan that. Nhung 
de tu cua Phat khi vao Thien Dinh chung duoc Thien nhan minh, co the thay ro nhung 
nghiep duyen, bao ung cua chung sinh, biet ro do hanh nghiep gi tu qua khu ma chung 
sinh kia phai chiu kho hay duoc vui, thay ro chung sinh chet tu noi nay va sang noi khac 
theo duyen nghiep the nao. Cac Ngai trong thay ro rang nhu chung ta cui nhin bay kien 
bo tren mat dat. 



Cac nha khoa hoc da che tao duoc may bay di chuyen rat nhanh tren khong trung va bay 
gio, hoac la ban tin tuong mua ve ra phi truong len may bay di den noi mong muon, hoac 
ban doi hoc den khi nao tu chung minh duoc nhung nguyen tac hoat dong cua may bay 
roi se chiu du hanh bang may bay. Ban muon chon con duong nao? 
Cac bac dat dao da chung kien luat Nhan Qua Nghiep bao, va bay gio, hoac la ban tin 
tuong ap dung tao nhung nhan lanh de di ve noi mong muon, hoac ban doi tu cho den khi 
tu chung kien duoc nhung tinh each cua luat Nhan Qua ro0i moi chiu song Dao Due gay 
tao nhan lanh, song vi moi nguoi, tan luc phung su que huong dat nuoc. Ban muon chon 
con duong nao? 

Chung ta nen nho, luat Nhan Qua la mot nguyen ly khach quan de chung kien, khong 
phai de chung minh. Neu ban da chung kien duoc duong di cua Nhan Qua thi khong con 
gi de ban cai them, toi xin chan thanh cui dau danh le ban nhu toi da kinh trong cac bac 
Thanh giai thoat tu truoc. Neu ban chua chung kien duoc su chi phoi trum khap cua luat 
Nhan Qua, nhung cong nhan la dung voi luong tri loai nguoi, that su tin tuong va ap 
dung cho cuoc song cua minh, thi toi xin chuc mung cho ban vi tu day ban se la niem vui 
cho moi nguoi, la cong dan tot cho dat nuoc, la ca nhan tieu bieu trong tap the, la con 
nguoi dang kinh trong gia dinh. Dat nuoc chung ta dang can nhieu nhung con nguoi tin 
hieu Nhan Qua de chuyen minh phat trien, de Dao Due van minh sang to trong long 
nguoi, tren duong pho, chon dong nguoi, trong xanh noi doi mat em tho, cao ca noi loi 
noi cu gia, that tha trong hanh vi nguoi trai tre. Thieu hieu biet Nhan Qua, con nguoi da 
muu tim hanh phuc cho minh bang each chiem doat cua tha nhan, cua tap the, cua dat 
nuoc. Trai lai nguoi hieu biet Nhan Qua se muu tim hanh phuc cho minh xuyen qua viec 
lam loi ich cho tap the truoc, tu bo cuoc song ich ky rieng minh, hoa vao doi song cong 
cong vui ve vi moi truong tap the la noi de chung ta co dip phung su nhieu hon doi song 
ca nhan. 

Chung ta chua du trinh do chung kien quy luat Nhan Qua Nghiep bao da chi phoi nhu the 
nao, nhung khong thay dau co nghfa la khong co! co nhieu dieu khoa hoc chua kham pha, 
nhung no van ton tai hien huu, va mai ve sau khoa hoc moi tim thay. Cung vay, du tri 6c 
con nguoi suy luan khong toi, du chung ta khong du sue dinh tarn de chung kien nhung 
luat Nhan Qua van trum phu chi phoi mot each khach quan. Luat Nhan Qua phu hop voi 
luong tarn loai nguoi, co tinh each cong bang tu nhien, dat trach nhiem noi chinh con 
nguoi vi viec lam cua ho, khong co su no le noi mot than linh ben ngoai, cung khong co 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 9 



tinh each vo luan nhu ke chu truong ngau nhien hoa phuc. Chung ta da keu gao danh thuc 
luong tarn nhan loai truoc toi loi dang Ian tran tren the gioi, nhung neu khong danh thuc 
sir hieu biet Nhan Qua cua con nguoi thi su keu gao do chi la tieng than van giua sa mac 
hoang vu. 

Luat Nhan Qua la mot quy luat khoa hoc khach quan nhu moi quy luat khoa hoc khac cua 
tu nhien, chi khac o cho muon chung kien duoc duong di cua luat Nhan Qua thi phai co 
mot trinh do dinh tarn kha sau. Cac dat nuoc co nen van minh phat trien cao boi do kheo 
ap dung cac kham pha cua khoa hoc cho doi song con nguoi lam tang them hieu qua cac 
viec lam cua ho. Cung vay, neu ai ap dung duoc su hieu biet luat Nhan Qua thi doi song 
ho se tro nen tot dep hon luc truoc, ich toi hon cho gia dinh ho, cho tap the va cho dat 
nuoc ho. Neu trong mot quoc gia co dai da so nguoi hieu biet quy luat Nhan Qua mot 
each thau dao, quoc gia do se chuyen minh phat trien khong bao lau. Boi vi su ap dung 
duoc mot quy luat tu nhien deu dem den hieu qua Ion lao hon trudc. Nhung uu viet hon 
nhung quy luat khoa hoc khac chi dem den cho con nguoi hieu nang, luat Nhan Qua se 
dem den cho con nguoi Dao Due chan that. 

6 muc do dao dong tarn thuc nao gio, con nguoi da chung kien va chung minh nhieu quy 
luat khoa hoc tu nhien khac. 6 muc do lang dinh tarn thuc sau hon, con nguoi se chung 
kien va chung minh nhieu quy luat dang con goi la bi an cua nhan sinh va vu tru. Neu cho 
an dinh tot cung cua tarn thuc, nguoi ta con se chung kien vo so nhung quy luat vo cung 
phong phu phuc tap da dang cua con nguoi va vu tru ma du cho mot ke thong minh nhat 
cung khong the nao suy luan noi. 6 tap hop N khong co cac con so am. d tap hop Z 
khong co cac con so vo ty, va o tap hop R khong co cac hinh thuc so phuc nhu tap hop C. 
Cung vay, nhung quy luat kham pha duoc o muc do tarn thuc dao dong khong the nao so 
sanh duoc voi nhung quy luat duoc kham pha o muc do tarn thuc lang dinh. Nguoi ta bay 
gio va mai mai, khong the nao dung nhung kien thuc khoa hoc hien nay de chung minh 
duoc luat Nhan Qua, chi boi vi kien thuc khoa hoc hien nay thuoc tap hop cua tarn thuc 
dao dong, con luat Nhan Qua thuoc tap hop cua tarn thuc an dinh. That la que mua neu 
chung ta doi hoi phai chung minh luat Nhan Qua bang nhung kien thuc khoa hoc hien 
nay. Chi co chung kien, khach quan chung kien, khi tarn thuc chung ta da vao sau trong 
an dinh ma thoi. Nguoi khon ngoan la nguoi nhan thay ro tfnh each hop ly cua luat Nhan 
Qua va chap nhan neu ho chua du dinh luc de tu chung kien su van hanh cua no. 

Ill- MOI TRLTCiNG CUA NHAN QUA 



Mot hon da rot xuong ho nuoc yen lang, the roi nhung vong song toa di cang luc cang xa. 

Mat nuoc la moi truong de cho song Ian toa sau khi nhan duoc kich dong boi su va cham 

cua hon da. 

Khong khi la moi truong truyen di cua am thanh. Nuoc la moi truong sinh song cua ca. 

Vat trong suot la moi truong cua anh sang. 

Nhung gi co bien thien thay doi deu co moi truong cua no va luat Nhan Qua cung vay, 

cung co mot moi truong de cho mot tac nhan bien doi thanh qua bao. 

Chi Chinh da khoc kha nhieu sau cai chet dot ngot cua anh Chinh. Horn anh Chinh tu nha 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 10 



di bo qua tham Bac Ba ben kia lang. Anh da chon loi di ben trai thay vi loi di ben phai va 
giua duang mot canh cay kho gay roi xuong truing vao dau anh. Anh tat tho khi duoc dem 
den benh vien. 

Tai nan cua anh duoc ket thanh boi hai dieu kien, do y tuong cua anh chon loi di ben trai 
(dieu kien noi tai) va do canh cay kho gay dung luc anh di ngang (dieu kien ngoai tai). 
Luat Nhan Qua da chi phoi va tac dong khap noi, tan trong tu tuong va trum phu noi van 
vat. Moi truong de cho Nhan Qua van hanh qua la Ion lao va thau dao, tham thau noi tarn 
va vat, ung hien noi loai co tri giac va loai khong tri giac, ro rang noi tung tarn niem vi te 
va trum khap menh mong trong vu tru, nho nhiem nhu mui kim va thenh thang nhu phap 
gioi. Moi truong nay mat khong the thay tai khong the nghe, ro khong the cham, khong 
co hinh tuong, rat la thanh tinh vang lang, nhung khi da khoi tac dung thi giong bao quay 
cuong, qua dat rung chuyen, gio thoi song xo, bon mua thay doi. Tot dep thi mua gio 
thuan hoa, nang am xuan sang, mua mang tuoi tot. Xau xa thi ngap lut bao to, nan nan 
kho can, cay trong tro trui. Ung noi van huu thi goi ten la Phap tanh, Chan nhu, neu can 
goi la Thuong de cung duoc nhung khong phai Thuong de theo quan niem sai lam tu 
truoc. Ung noi con nguoi cung thanh nhieu ten goi. Theo tinh each biet ro Nhan Qua thi 
goi la luong tarn, theo tinh each bat sanh bat diet (khong co bat dau, khong co cham dut) 
thi goi la Chan tarn, theo tinh each sang suot lieu tri thi goi la Tri tue, theo tinh each giai 
thoat thanh tinh thi goi la Niet Ban, theo tinh each thuong yeu binh dang van loai thi goi 
la The Dai bi, theo tinh each vuot khoi tarn thuc sinh diet thi goi la V6 nga... Chinh vi co 
moi truong ky dieu nay ma co su van hanh cua Nhan Qua Nghiep bao. Neu khong co moi 
truong ky dieu nay thi khong co su van hanh cua Nhan Qua. 

Neu nguoi nao co the lang tarn minh den tot cung va giac ngo duoc moi truong nay, the 
tanh nay se thay ro su van hanh cua Nhan Qua. Co nhieu nguoi tu tap Thien Dinh, tuy co 
phan dinh tarn nhung chua the giac ngo toan triet the tanh ky dieu nay van khong thay 
duoc duong di cua Nhan Qua. Phai la bac giac ngo vien man the tanh do moi "KHONG 
MO HO VE NHAN QUA". 

Thien su To Giac Hoa Nghiem sau khi triet ngo da lam bai ke: 
"Ra rung nhu cu vao bong hao (2 loai co) 
Luoi troi long long tron duoc nao 
Ai tin nghiep duyen khong the tron 
Tro ve chang so loi noi cao" 

Neu ngo den cho thay khong lam Nhan Qua moi co the khong con lung tung truoc su gan 
hoi cua nguoi khac ve thien dao. 

The tanh nay vua trum khap khong gian, tuy co noi tarn mot nguoi ma van bao ham ca 
phap gioi, tuy ro rang tai mot sat na ma van phu tron ca ba doi: qua khu, hien tai, vi lai. 
Voi nguoi chua giac ngo the tanh nay, con nhin van huu theo tarn thuc dao dong, nhung 
kien thuc nan che trong tap hop nay thi thay khong gian la sai khac. Diem A khong phai 
la diem B, luc 5 gio khong phai la luc 6 gio. Nhung nguoi co tarn thuc an dinh, giac ngo 
the tanh nay mot each vien man thi khong phai vay. The tanh nay hien huu noi diem A 
nhung van ro rang tai diem B, chang nhung rieng tai A va B ma con day du ca phap gioi. 
Dong thoi gian deu dan troi chay nhung khong troi chay khoi the tanh nay, dong thoi gian 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 11 



vo vung vo tan van nam gon trong the tanh ky dieu kia. 

Day la dieu ma nguoi chua giac ngo khong the nao thay dugc, khong the nao tuang 

tuang suy nghi tai dugc. Bai vi sao? Chi vi tarn suy tuang qua nho hep va han che. Cung 

nhu khong the tim thay so vo ty trong tap hop N chi gom cac so nguyen tu nhien. 

Voi con mat pham tuc day loan dong nhu chung ta, qua khu la cai gi da qua mat khong 

con tim thay dugc noi hien tai, va vi lai la cai gi chua den cung khong tim thay dugc noi 

hien tai. Nhung nguoi giac ngo lai thay ro ca qua khu, hien tai va vi lai deu nam gon 

trong the tanh. Tac nhan tu qua khu troi chay trong moi truong the tanh den hien tai va vi 

lai, ket thanh qua bao khi duyen da day du. Chinh vi moi truong the tanh thong dat ca tarn 

va vat nen co nhung qua bao sinh ra noi tarn nhu dugc thong minh tri tue, hoac sinh ra 

noi vat nhu mua mang thuan lai, hoac ket hgp vua tarn vua vat nhu mot nguoi du dinh 

cong chuyen lai dugc hoan canh may man de thanh cong. 

Cai dung cua the tanh rat Ion nguoi chua giac ngo con si me tao cac nghiep, den khi qua 

bao thanh co the lam dat sup, nui la, cuong phong, lua chay. Hoac nguoi tao thien nghiep 

den khi qua bao thanh co the gio yen song lang, nang am troi trong, thu du qui phuc, cay 

trai tot tuoi, mua mang thanh mau. Khi co phuoc tarn nguoi ta de ung thanh nhung tnrc 

giac ben nhay quyet doan cong viec mau le chinh xac, hoac doan ra thu doan cua doi 

phuong de doi pho, hoac ung ra qui luat chinh phuc long nguoi. Nhung nha lanh tu chinh 

tri deu co cai phuoc nay. Tuy nhien do la dung luc theo nghiep. Doi voi nguoi da giac 

ngo dat dugc qua bao Ion lao, co the tu noi the tanh nay khoi len nhung dung luc phi 

thuong. Day la dung theo nguyen. Nhung than thong cua Phat va chu vi de tu Alahan ghi 

day trong kinh dien deu la dung luc theo nguyen. Cac vi co the mot than hoa thanh nhieu 

than, dap tat mot con chay rung, hoa ra lua chay, bien ra nuoc troi, thau ngan keo dai 

khong gian thai gian... tuy y tu tai rat la ky dieu. 

Co nhieu the tanh hay chi co duy nhat mot the tanh? 

Day la cau hoi te nhi va can thiet. 

The tanh nay la tich lang va vo nga. 

Ban nga la rieng nhung VO NGA thi khong phai rieng. Tat ca nhung ai da the nhap dugc 

the tanh nay thi cung hoa chung nhau trong tinh chat tri tue va tu bi. Tat ca deu cam ung 

giao hoa voi nhau khong con ngan each. Mot vi khoi dung thi cac vi khac deu biet ro. 

Trong the tanh nay, moi cai rieng re deu vang bong. Tuy nhien, neu mot vi chgt khoi 

niem quan sat, khoi cong hanh tu bi thi van la thuoc ve rieng cua vi do ma tat ca vi 

Alahan, tat ca chu Phat deu biet ro va ho trg. The thi khong phai rieng, nhung dung va 

hanh thi rieng. Tat ca chu Phat da nhap Niet Ban deu tro thanh duy nhat. 

Chinh vi tinh chat chung cua the tanh nen co hien tugng cong nghiep (nghiep chung). 

Nguoi dan Koweik cung song tren cai tui dau va chinh phu phai phat luong cho hoc sinh 

vi thu nhap qua nhieu. 

Canh dong phu sa mau ma, song nuac menh mong nen nguai dan mien nam bo Viet Nam 

duac de dang luong thuc. 

Can bao vua roi lam ngap lut cuon troi ca lang ven bien va pha hoai canh dong lua cua 

huyen. 

Can dong dat a Tay Ban Nha lam chet nhieu nguai va hu hai tai san kha nang cua dan 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 12 



chung trong vung. 

Nhung trudng hap tuang tu nhu tren deu la nghiep chung cua nhieu nguoi. Chinh vi cac 
loai song tren hanh tinh nay cong nghiep nen trang quay quanh trai dat han 29 ngay mot 
vong, trai dat quay quanh mat trdi nghieng nghieng hon 365 ngay mot vdng, cac mua 
thay doi nhu the, khong khi nhiet do nhu the, bien trdi may gio nhu the. Tat ca bien, trdi, 
song, nui, ghenh thac deu do nghiep chung cua chung sinh noi day ma then thanh, chang 
phai ngau nhien bua bai. 

Cai dung cua the tanh that vo han. Nguoi co the giac ngo duoc the tanh roi thi ung noi 
minh duoc day du luong tarn, day du tri tue, day du tu bi, duoc niem vui cua su giai thoat 
ra khoi moi rang buoc cua kho dau nhan the. The tanh nay thenh thang nhu bau trdi tu do 
ma cuoc song tarn thuc xao dong hien tai cua chung ta nhu nguc tu nho be. Trong bai ke 
Pali tu nguyen thuy (Tieu bo kinh, XLH, DUK II 6, T 37) Phat da xac nhan ve the tanh 
nay vdi nguyen van: 

"Nay cac Ty kheo, co cai khong sanh, khong hien huu, khong tac thanh, khong lam ra 
(khong bdi mot cai gi lam ra cai do) (Asarkhatan). Nay cac Ty kheo, neu khong co cai 
khong sanh, khong hien huu, khong tac thanh, khong lam ra thi d day khong co van de 
xuat ly khoi sanh, khoi hien huu, khoi tac thanh, khoi lam ra (nhung tudng huu vi sanh 
diet). Do vi, nay cac Ty kheo, co cai khong sanh, khong hien huu, khong tac thanh, 
khong lam ra nen moi co van de xuat ly khoi sanh, khoi hien huu, khoi tac thanh, khoi 
lamra." 

Vi nhu neu khong co vung trdi tu do thi khong the co van de ra khoi nha nguc. Chinh vi 
that su co vung trdi tu do nen moi co the ra khoi nha nguc. Nha nguc chinh la tarn thuc 
xao dong day day nhung tham lam, san han, si me, kieu man, ich ky. Chinh nhung tarn 
niem nay troi buoc chung ta trong dau kho va toi loi tu vo luong kiep den nay. Su giai 
thoat an vui chi that su co khi chung ta mo cua nha nguc tham san si de buoc ra bau trdi 
tu do cua the tanh bat sinh bat diet kia. Nguoi giac ngo the tanh do, kinh Nguyen thuy goi 
la bac vo sanh (Arhat) kinh Dai thua goi la bac Giac ngo huu tinh (Bodhisatva), Thien 
tong goi la Dang giac ngo (Buddha). 

IV- M0T SO TRLTONG HOP DIEN HINH 

VE NHAN QUA 



Bdi vi ke pham phu tarn thuc con nhieu dao dong nhu chung ta, bi che mo bdi nhung tinh 
cam thuong ghet chu quan nen luong tarn chua sang to minh bach, the nen chung ta 
khong biet so mot nhan nay se ket thanh qua bao nhu the nao, hoac mot qua bao nay phai 
bat dau bang nhung tac nghiep ra sao? Muon danh thuc su hieu biet cua luong tarn de 
chung ta co the bien ro dudng di cua Nhan Qua, chung ta nen bat dau bang each tham 
khao lai nhung trudng hop Nghiep bao da duoc giang giai phan tich bdi Phat va cac vi 
Thanh tu trudc. Qua nhung trudng hop dien hinh cu chung ta se co kinh nghiem, lam 
song day su hieu biet cua luong tarn va sau do chung ta co the tu minh suy luan lay 
nhung trudng hop Nghiep bao khac bdt sai sot hon. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 13 



A- NHAN QUA THE GIAN 



I- THIEN NHAN CUA ALAHAN: 
(Trich trung bo kinh I, kinh Randarara, B) 

..."Voi tarn dinh tlnh, thanh tinh, trong sang, khong cau nhiem, khong phien nao, nhu 
nhuyen, de su dung, vung chac bat dong nhu vay, vi ay huong tarn tri tue den sanh tu cua 
chung sinh. Vi ay vai thien nhan thuan tinh, sieu nhan, thay su song va chet cua chung 
sinh. Vi ay tue tri ro ra0ng chung sinh nguoi ha liet ke cao sang, nguoi dep de ke tho xau, 
nguoi may man ke bat hanh deu do hanh nghiep cua chung. Vi ay nghi rang that su 
nhung chung sinh nay thanh tuu nhung ac hanh ve than, loi noi, y nghi, phi bang cac bac 
Thanh, theo ta kien, tao cac nghiep theo ta kien. Nhung nguoi nay sau khi than hoai mang 
chung, phai sanh vao coi du ac thu, doa xu, dia nguc Con nhung chung sinh khac thanh 
tuu nhung thien hanh ve than, loi noi, y nghi, khong phi bang cac bac Thanh, theo chanh 
kien, tao cac nghiep theo chanh kien. Nhung nguoi nay, sau khi than hoai mang chung, 
duoc sinh len cac thien thu (cho den), thien gioi, coi doi nay. Nhu vay vi ay voi thien 
nhan thuan tinh sieu nhan, thay su song chet cua chung sinh, vi ay tue tri ro rang chung 
sinh, nguoi ha liet ke cao sang, nguoi dep de ke tho xau, nguoi may man ke bat hanh deu 
do hanh nghiep cua chung." 

NHAN XET: 

Trinh do de mot hanh gia thanh tuu thien nhan sieu nhien la Tu thien. Nguoi nhap duoc 

Tu thien tarn thanh tinh den noi hoi tho dung lai. Thuan thuc Tu thien vi nay huong tarn 

ve nhung doi song qua khu cua chinh minh va nho lai vo luong doi song qua khu ay. Kha 

nang nay goi la Tue mang minh. Roi vi ay huong tarn quan sat su luu chuyen sanh tu cua 

chung sinh va thay chung sinh kho vui theo nghiep thien ac cua qua khu. Kha nang nay 

goi la Thien nhan minh. Roi vi ay huong tarn ve dau moi cua sanh tu trien phuoc, tim ra 

nguon goc cua kho, tim ra y nghia cua giai thoat va con duong dua den giai thoat. Lien 

do vi ay thoat khoi moi lau hoac vo minh, thanh tuu Niet Ban an on. Kha nang nay goi la 

lau tan minh. Du ba minh nay, vi ay duoc goi la Alahan. 

Phai la nguoi chung Thien nhan minh moi thay duoc duong di cua Nhan Qua. Chung ta 

dung dung mat thit nhin vao coi khong gian tho thien nay ma mong tim duong di cua 

Nhan Qua. 

Khoa hoc chua du kha nang de kham pha nhung tang lop khong gian sau tham hon, chi 

co nguoi lang sau trong Thien Dinh moi thay duoc dieu nay. Va o day, duong di cua 

Nhan Qua Nghiep bao la mot su that duoc chung kien ro rang. Mot nguoi mu tu thud lot 

long, du duoc nghe dien ta chung minh du moi each ve mau sac, van khong the nao tin 

hieu duoc. Chung ta la nhung nguoi mu tu thud lot long, khong khai phat thien nhan, du 

duoc nghe dien ta chung minh du each ve duong di cua Nhan Qua van khong the nao tin 

hieu duoc. Nhung hanh phuc thay cho nhung ai nghe duoc luong tarn minh len tieng noi 

de co the tin hieu ly Nhan Qua Nghiep bao rat la cong bang va mau nhiem. 

Chung ta muon lam viec nghia, muon dem nhiet tinh, tai nang va bao luc de thay doi 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 14 



hoan canh cua moi nguoi, danh lay tai san cua nguoi nay dem phan phat cho nguoi khac. 
Nhung dieu nay khong phai la nguon goc cho hanh phuc cua xa hoi. Chinh hanh nghiep 
qua khu da dua den hoan canh doi song kho vui cho ho nhu hien tai. Neu chung ta 
thuong yeu ho, nhung ke khon cung, hay giao hoa cho ho biet thuong yeu giup do moi 
nguoi hon la phan no va tan ac. Ke cang ngheo cang de tro thanh toi 16 i, va toi loi lam 
cho ho khon don hon. Con nguoi phai chiu trach nhiem lay moi hanh dong cua minh, 
khong phai than linh qui dinh cho ho, nhung cung khong phai ngau nhien vo co. Hai quan 
niem mot chieu cue doan va sai lam rat pho bien noi moi nguoi. Mot, trut het moi trach 
nhiem cho mot than linh tuong tuong, va minh tro thanh ke cau nguyen van xin. Hai, xem 
hoa phuc la viec ngau nhien cua hien tai, chi do tai nang de dat thanh va nhu the ho tro 
thanh ke tu cao ac doc 

Ho phai can dam nhan lay kho vui nhu la hau qua cua chinh minh va phai de dat can than 
trong tung hanh dong cua hien tai. Mot nguoi nhu the, moi nguoi nhu the, the gioi nay 
bong tro thanh coi tinh kc vinh quang. 

Nhung cau noi moc mac cua ong ba nhu "6 hien gap lanh", "Gieo gio gat bao"... da tuon 
chay vao long nguoi Viet Nam thanh mot truyen thong Dao Due tot dep. Danh mat 
truyen thong Dao Due nay, nen Dao Due cua the he tre Viet Nam se do vo sa doa khong 
con nan gan xay dung duoc nua. Tuong lai cua xa hoi tuy thuoc vao the he tre. Neu the 
he nay khong con Dao Due, trudc mat chung ta la buoi chieu am dam ben canh vuc tham 
dau thuong. Can phai dung lai nen Dao Due nhan ban nay de anh sang cua tinh thuong 
pha khap vao long nguoi mai mai. 



2- DEP VA GIAU 

Khi chua tro thanh hoang hau, Mallika (Mat Loi) la co gai ban banh va khong dep. Mot 

Ian cung duong banh len Due Phat, duoc Due Phat cho biet co se la hoang hau. Sau nay 

tro thanh vo vua Pasenadi, ba den gap Due Phat va hoi ve nguyen nhan cua giau ngheo, 

dep xau, Due Phat tra loi nhu sau: 

(Xem Tang chi bo kinh, 2A,ld7, tr264) 

- 6 day, nay Mallika, co hang nu nhan phan no, nao hai nhieu, tuy bi noi it, lien noi nong, 
noi gian, noi san, sung so gay nan, bieu 16 phan no, san nan, bat man, khong bo thi cho Sa 
Mon hay Ba La Mon, mon an vat uong, vai mac, xe co vong hoa, huong, phan sap, 
giuong nam, tru xu, den duoc, tanh tinh keo kiet. Thay nguoi khac duoc loi duong, cung 
kinh, no ganh ty tuc toi, bi troi buoc boi ganh ty. Nguoi ay sau khi tu bo doi song tro lui 
lai trang thai nay, tai day no tai sanh ha liet, dung sac xau, sac dep xau, hinh dang ha liet, 
ngheo kho, tai san it, so huu ft, anh huong uy tin ft. 

- 6 day, nay Mallika, co nu nhan phan no nhieu nao hai,... gay nan, bat man. No bo thi 
cho Sa Mon hay Ba La Mon..., tanh khong keo kiet, thay nguoi khac duoc loi duong ton 
trong... no khong ganh ty. Nguoi ay sau khi tu bo doi nay, tro lui lai trang thai nay, tai 
day, no tai sinh, dung sac xau, sac dep xau, hinh dang ha liet, nhung giau sang, tai san 
Ion, so huu Ion, uy tin anh huong 16n!"...(luot doan mot 

- 6 day, nay Mallika, co nu nhan khong phan no, nao hai khong nhieu, tuy bi noi nhieu 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 15 



khong co noi gian, noi nong, bat man. No bo thi cho Sa Mon hay Ba La Mon mon an... 
den duoc, tanh tinh khong keo kiet. Thay ngudi khac duoc loi duong cung kinh... no 
khong ganh ty... ngudi ay sau khi tu bo ddi nay, trd lui lai trang thai nay, tai day no tai 
sanh dung sac dep, sac dep tot, tinh tin, thanh tuu vdi dung sac thu thang, giau sang, tai 
san nhieu, so huu Ion, anh hudng uy tin Ion". 
Sau nhung loi giai thich nay, hoang hau quy y Due Phat. 



NHAN XET: 

Xa hoi An Do chia thanh bon giai cap, trong do giai cap Ba La Mon duoc xem la toi 

thang, la giai cap lanh dao tinh than cua xa hoi. Mac du duoc qui dinh boi dong toe huyet 

thong nhung nhung vi Ba La Mon phai song rat dao hanh, trudng trai, giu gidi va Thien 

Dinh. Nhung gioi luat danh cho ho khac khe hon nhung giai cap khac. Ho la tieu bieu 

cho Dao Due cua xa hoi. Den khi da lam tron bon phan tai gia, ho co the lia gia dinh lam 

vi Sa Mon an tu Thien Dinh chuyen chu. Chinh vi Dao Due cua giai cap nay (it ra trong 

thoi Due Phat) mac du khong hoan toan, nhung cung khien cho ngudi cung duong duoc 

nhieu phuoc bao. 

Nhu the Phat da chi ra rang san nan la nguyen nhan cua xau xi va tu ai la nguyen nhan 

cua dep de. Khi ngudi noi con thinh no, ho da the hien su tuc gian do bdi nhung net mat 

hung du, tho bao, kho coi. Thudng xuyen san han nhu vay, net mat ay trd thanh tudng 

trang co dinh danh cho ho d mai sau. Neu ngudi co guong mat xau xi ddi nay, ho cung 

thudng mang theo thoi quen san han tu ddi trudc. 

Nguoc lai, ngudi co loi xu su on hoa va tarn hon tu ai thuong ngudi, thuong vat, ho se 

cam thanh guong mat dep de diu dang, anh mat bao dung xanh biec. Ngudi duoc net dep 

nay cung van con mang theo due tanh hien lanh tu qua khu. 

Tuy nhien trong cuoc song chung ta van thudng gap go nhung ngudi xau xi, khong san 

han thinh no, nhung ich ky nho nhoi va thudng pham ac phap. Net xau xi khong duoc 

gay bdi nhan san han, nhung duoc gay bdi nhan hep hoi va pha gidi. 

Roi cung co nhung ngudi rat dep va cung rat du, hoac rat dep nhung cung rat hep luong 

doc ac. Co mot cong due tac thanh su dep de la da tung dang hoa cung Phat, to ve hinh 

tuong chu Thanh de cau xin phudc bao. Co the ho se trd thanh dep de nhu y nguyen, 

nhung trong net dep ben ngoai do van de 16 ra vai net khong hoan toan ma mot ngudi co 

nhieu tnrc giac se doc thay tinh chat den toi con u uan ngu ngam. Hoac, mac du rat dep 

nhung thinh thoang doi mat loe len tia hung quang, hoac doi mat de 16 net nham hiem am 

tham. Nhung nghiep thien ac xen Ian tu qua khu nen chung sinh kho duoc hoan toan moi 

mat. Tuy nhien Phat neu ra cong due tu ai hien lanh nhu la mot nhan chan chinh hon 

nhung nghiep gia tam ben ngoai nao khac. 

Moi su giau sang deu bat nguon tu bo thi. Khong bo thi, vinh vien khong co su sung man 

tai vat. Tuy Phat khen ngoi hanh vi cung duong cho cac bac tu hanh due hanh nhu la mot 

phudc dien tuoi tot khien cho thi chu thu hoach duoc nhieu phudc bao, nhung neu ngudi 

co long nhan ai se khong bo qua mot chung sinh khon kho nao du do la ke toi loi. B6 thi 

la su bieu hien chan that cua tinh thuong. Khong the co tinh thuong 6 dau ludi ma phai 

co tinh thuong noi doi ban tay dang tang. B6 thi khong nhung dem lai phudc bao cu the 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 16 



ma no con la mot phuong phap de tu tap nhung due hanh khac. Bat dau bang cong hanh 
bo thi, nguoi nay se buong xa nhung chap trudc de hon, tarn quang dai them Ion, long 
tham mong nhat dan. Hay tap bo thi tung chut va ban se cam nghe tarn hon minh thay 
doi. Dung tieu xai het nhung gi minh co, hay san se voi moi nguoi, du do chi la goi banh 
ngot, dia trai cay, hoac to tat nhu lai nhuan thu duoc boi mo hoi nuoc mat. Nguoi moi 
biet tu tuc la biet trich ra 1/10 so tien kiem duoc de san se voi ke khac. Nguoi da thuan 
thuc trong cong hanh bo thi se san se nhieu hon nua. Tai vat vo thuong tam bo, khong 
chac o lai lau dai voi minh. Mot cuoc thay doi thoi the, mot con hoa hoan ngap lut, mot 
Ian bi trom cuop deu co the lay di nhung gi da duoc tich luy tu lau. Khi khong con tai san 
ma muon bo thi cung duong cung khong co co hoi de lam. Chi bang trong tung gio phut 
hien tai vua duoc loi nhuan hay chia sot ngay cho nguoi, dung de co hoi troi qua. Nguoi 
tin hieu Nhan Qua se khao khat bo thi nhu nguoi mu khao khat mat sang. Bo thi la phuoc 
bao the gian, la cong due xuat the gian, ma cung chinh la mat hanh cua Bo Tat dao. 
Khong co bo thi, nhung cong hanh khac chua dang tin tuong. Bo thi nhu la su bao dam 
gia tri cho nhung cong hanh khac. Chung ta co the tu hanh nhan nhuc, tri gioi, tuy hi, tinh 
tan, nhung thieu bo thi, nhung cong hanh kia con phai xet lai. Bo thi la canh cua dau tien 
cua su tu tap, chua vuot qua quan ai nay, nhung quan ai khac chua the de cap den. 
Qua bao cua su bo thi cung den theo hai each, hoac ban phai bon ba ra khoi nha de kiem 
tai vat, hoac ban o tai nha ma cong viec tai loc den tan noi. Neu ban da tung den tan noi 
de giup do moi nguoi, hien doi ban o tai mot cho ma van co co hoi lam an kha gia. Neu 
ban doi nguoi den yeu cau moi giup thi doi nay phai bon ba ra khoi nha moi co co hoi 
lam an. The nen de the hien tinh thuong tron ven hon nua, chung ta hay den tan noi de 
giup do nguoi. 

Nguoi song vi tha thi luon luon nghi den nhu cau cua nguoi chung quanh de giai quyet. 
Khong gi vui suong bang am tham mong uoc cay viet tot da lau, bong mot horn nguoi 
than dem den tang dung nhu so nguyen. Doi khi nguoi chung quanh ta co nhung nhu cau 
ma khong tien noi ra, chung ta giau long thuong nguoi nhan xet thay duoc nhu cau sau 
kin do va giai quyet cho ho. Nguoi nhu the doi sau mo uoc dieu gi deu duoc nhu y. 



3- HLTA HEN: 

(Trich trong Tang chi bo kinh 1 1 A trang 108) 

Ton gia Xa Loi Phat hoi Phat ve nguyen nhan mot nguoi buon ban thanh cong hay that 

bai. 

Phat bao: 

- C) day, nay Sariputta, co hang nguoi di den vi Sa Mon hay Ba La Mon va hua hen nhu 

sau: "Thua Ton Gia, hay noi len dieu Ton Gia can giup do", nhung nguoi ay khong cho 

nhu da hua. Neu tu cho day mang chung di den cho nay, dau cho nguoi ay co buon ban 

gi, buon ban ay di den cho that bai. 

...Va nguoi ay cho nhu da quyet dinh hua cho,... neu buon ban gi, buon ban ay di den 

thanh Urn nhu y muon. 

...Va nguoi ay cho nhieu hon nhu da quyet dinh muon cho... neu buon ban gi, buon ban 

ay duoc thanh Urn ngoai y muon. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 17 



NHAN XET: 

Nhu da so nhung bai kinh khac, Phat khuyen khich sir cung duong cho cac bac due hanh 
tu hanh. Chung ta co the hieu rong han, pho cap den tat ca hang chung sinh. Nhu vay, 
viec thuc hien loi hua dang tang giup da da dem lai qua bao kinh doanh thanh cong. 
Khi mot nguoi duoc hua giup do, ho se khac khoai trong cho, du 16 lieu hay kin dao, ve 
su thuc hien loi hua cua nguoi kia. Neu nguoi hua khong thuc hien, thi nguoi duoc hua 
se phai that vong du nhieu hay it. Tao niem hy vong bang loi hua roi gay noi that vong 
bang that hua, viec nay da san sinh mot qua bao tuyet vong o mai sau. Chung ta phai tap 
cho minh mot thoi quen nghiem khac la giu dung loi hua. Truoc khi hua hen hay xet ky 
minh co du kha nang thuc hien loi hua hay khong. Dung hua lay long trong luc hung chi 
bong bot de roi phai that hua lam that vong cho nguoi. 

Nguoc lai, su thuc hien dung nhu da hua hoac vuot hon loi hua khien cho nguoi vui 
mung sung sudng da dem lai qua bao thanh cong o mai sau. That la quy hoa khi hua mot 
ma su thuc hien gap hai ba. 

Giu loi hua la dieu quan trong. Giu gioi da lanh tho cung la mot hinh thuc giu loi hua voi 
Tarn Bao, doi voi chung sinh. Khi chung ta long trong tuyen bo lanh tho gioi phap, luc do 
chung ta tro thanh niem tin cho moi nguoi, chung ta ban cho ho su tinh tin, cho nuong 
tua, niem an ui noi su thanh tinh cua chung ta. Neu chung ta that hua, dieu BAN CHO do 
da do vo, moi nguoi mat tinh tin, mat cho nuong tua, mat niem an ui va that vong, chung 
ta phai chiu hau qua nang ne ve su that hua nay. Nguoc lai, chung ta giu gioi da lanh tho 
mot each thuan tinh, moi nguoi duoc tinh tin, nuong tua an ui lau dai, cong due cua 
chung ta khong nho. 

Cong due nao cung deu duoc thuc hien bang dung luc Khong co dung luc, khong co tac 
thanh cong due. Nguoi dam san se tai san, nguoi kien tri giu gin loi hua, deu la nhung 
nguoi co nhieu dung luc 



4 - SONG KHAC KHO HA TIEN: 

(Trich Tuong ung bo kinh 1 tr 110) 

Roi vua Pasenadi nude Kosala, giua trua di den The Ton, sau khi den danh le The Ton va 

ngoi xuong mot ben. The Ton noi voi vua Pasenadi nuoc Kosala dang ngoi mot ben. 

- Nay Dai Vuong, Dai Vuong di dau giua trua the nay? 

- 6 day, bach The Ton co trieu phu gia chu o Savathi bi menh chung va con den de xem 
tai san cua vi khong co con (thua tu) ay duoc cho vao noi thanh. Bach The Ton, co den 
tarn trieu dong tien vang, khong noi den tien bang bac Bach The Ton, tuy vay do an cua 
vi gia chu ay lai chi gom co chao tarn chua ngay horn qua de lai. Con vai mac chi mang 
vai gai may thanh ba tarn. Con xe thi di xe nho cu ky va hu nat, co gan tan che bang la. 

- That nhu vay. Nay Dai Vuong! That nhu vay, nay Dai Vuong, vi trieu phu gia chu ay 
thud xua da bo thi thuc an khat thuc cho mot vi Bich Chi Phat ten la Tayarasikkhi. Vi ay 
noi: "Hay bo thi cho vi Sa Mon", noi xong vi ay tu cho ngoi dung day roi bo di. Nhung 
sau day, vi ay tiec re noi rang: "Tot hon, thuc an nay danh cho nguoi phuc dich hay lam 
cong" va hon nua, vi ay doat mang song dua con doc nhat cua nguoi anh vi tai san cua 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 18 



no. 

- Nay Dai Vuong, vi ngudi trieu phu gia chu ay co bo thi do an khat thuc cho vi Doc 
Giac Phat ten la Tayarasikkhi. Do ket qua hanh dong ay, vi ay sinh bay Ian len thien thu 
thien gidi. Do ket qua du huong con lai, vi ay duoc lam nha trieu phu bay Ian d tai 
Savathi nay. 

- Nay Dai Vuong, vi ngudi trieu phu gia chu ay sau khi bo thi, ve sau lai tiec re noi 
rang: "Tot hon thuc an nay de danh cho nhung ngudi lam cong phuc dich". Do ket qua 
cua tac y tiec re do, tarn no huong den cac mon an, do mac khong duoc tot dep, tarn no 
huong den cac xe co, ve su tho huong nam due khong duoc tot dep. 

- Nay Dai Vuong, vi ngudi trieu phu gia chu ay doat mang song ngudi con doc nhat cua 
ngudi anh de gianh tai san. Do ket qua cua hanh dong ay, no bi nung d dia nguc nhieu 
nam, nhieu tram nam, nhieu tram ngan nam. Do ket qua du huong con lai, gia tai khong 
con thua tu, bay Ian phai nhap vao cong kho cua vua. Nay Dai Vuong, doi vdi ngudi trieu 
phu gia chu nay, cac cong due cu bi doan diet va cong due mdi chua duoc cat chua them. 
Va nay, nay Dai Vuong ngudi trieu phu gia chu dang bi nung nau trong dia nguc 
Mahasoruva. 

- Bach The Ton, nhu vay ngudi trieu phu gia chu da sanh vao dia nguc Mahasoruva? 

- Nay Dai Vuong, dung nhu vay, ngudi trieu phu gia chu ay da sanh vao dia nguc 
Mahasoruva!. 



"Lua, tai san, vang bac, 

Hay moi vat so huu. 

No Ty va lao cong 

Cac mang song tuy thuoc 

Tat ca no phai di 

Khong dem theo duoc ai 

Tat ca phai bo lai 

Khi no di mot minh" 

"Chi co cac hanh dong 

Ve than, mieng va y 

Mdi that thuoc cua no 

Nhu bong khong rdi hinh 

"Do vay hay lam lanh 

Tich luy cho doi sau 

Cong due cho doi sau 

lam hau cu cho ngudi" 

NHAN XET: 

Cau chuyen Nghiep bao nay co nhieu diem dang chu y. 

Mot su cung dudng vat thuc cho mot vi giai thoat dem den phudc bao qua Ion lao, bay 

Ian sinh len coi trdi, bay Ian sinh vao coi ngudi lam ke giau co. 

Hai, tarn tiec re la nhan de ket thanh nhan ha tien d doi sau. 

Ba, pha hoai su thua tu cua ngudi khac nen tai san chinh minh khong co ngudi thua tu. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 19 



Bon, giet ngudi phai doa dia nguc. 
Nam, khong tich luy them cong due la dieu nguy hiem. 
Chung ta phan tich trd lai rung van de. 

Tai sao cung dudng cho bac Thanh giai thoat lai dugc phudc bao qua Ian lao nhu vay! 
Qua bao doi cho cho chung ta tuy thuoc vao phuc lac ma chung ta da dem den cho ngudi. 
Chung ta bo thi vat thuc cho mot pham phu song qua mot ngay. Nhung mot ngay cua ke 
pham phu la mot ngay tham lam, thu han, mot ngay kho sudng buon vui. Vi phuc lac cua 
ho qua ft 6i nen qua bao danh cho ngudi bo thi cung han che. 

Nguoc lai, mot bua an danh cho bac dat dao song qua mot ngay thenh thang phuc lac mot 
ngay bat ngat tri rue tu bi, nen qua bao trd lai cho ngudi thi chu cung la vo bien vo luong. 
Toi dat van de nay de nhung ngudi tho thi hay co gang tu hanh dac lire cho thi chu dugc 
nhieu phudc bao chu khong phai noi cho ngudi bo thi chi lira ngudi tu hanh ma bo qua 
nhung chung sinh khon kho chung quanh. Ngudi bo thi chi nen vi tu bi ma bo thi, dung 
bo thi bang each lira chon de mong cau phudc bao cho minh. Dugc su hudng dan cua tu 
bi, su bo thi do khong con phan biet, khong phai la viec kinh doanh phudc bao cho minh. 
Tu bi la nguon mach cua cong due, the nen chung ta hay san se tai vat trong uu ai thuong 
yeu doi vdi moi ngudi. Nhung bac Thanh giai thoat thuong giau minh trong mot hinh 
thuc tarn thuong gian di. Trong nhung ngudi tarn thuong gian di ma chiing ta da gap go 
bo thi, biet dau cung co ngudi phi pham vugt the. Chi mot Ian dang tang den ngudi nhu 
the, phuc lac cho dgi cho chung ta la vo han d mai sau. 



Tarn tiec re tue la khong muon cho ke khac dugc tho hudng tai vat. Ket qua cua no la 

ngudi do se tu minh khong muon minh dugc tho hudng tai vat, tu minh khac nghiet han 

che vdi minh. Chung ta cung de thay dieu nay trong doi song, khi ngudi nao bon xen 

khong muon ke khac dung mot bua com trong nha minh, den khi Id dudng gap bua, ho 

rat ngugng ngung ay nay bat an khi phai dung com noi nha ke khac. Ngugc lai, ngudi 

hao phong rong rai an can tiep don chieu dai tan khach, den khi gap biroa cho la, ho van 

dung mot each tu nhien thoai mai. Tarn tiec re cua ngudi trieu phu gia chu da bien thanh 

tarn ha tien de day doa ong qua nhieu doi met moi vat va, tuy giau ma song lam lu nhu 

ngudi ngheo. Chung ta khac nghiet vdi chinh minh vi chung ta da khac nghiet vdi moi 

ngudi. Chung ta phai xoa sach tarn tiec re va tarn ha tien de noi cuoc song nay chung ta 

khong lam kho minh va khong lam kho ngudi. 

Tuy nhien, tarn tiec re va y thuc tiet kiem khac nhau rat xa du hai trang thai mo ho tuong 

tu. Tarn tiec re la khong muon cho ngudi khac dugc tho hudng tai vat. 

Tarn tiet kiem la khong muon cho tai vat bi hu hao vo co, chi nen de cho ngudi tho 

hudng. 

Vi du, mot ngudi cui xuong nhat lay rung chiec dinh roi vai tren dat, nhung san sang bo 

thi ca nghin dong cho ke khac kho khan. Ngudi nay tiet kiem nhung quang dai, khong 

phai la ke ha tien hep hoi. 

Con mot ngudi ky cop tung chut khong muon mat mot chut gi vdi ai, do la ngudi bon xen 

ha tien. Ha tien, hoac bo thi ma tiec re la nhan dua den dau kho. Tiet kiem va rong lugng 

la nhan dua den an vui. Tuy nhien, chung ta phai tinh te de dung tu lira doi chinh minh, 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 20 



dung giu tarn ha tien ma lai cho la tiet kiem, cung dung phung phi ma lai tu cho la rang 
rai. Phung phi la tieu xai tai vat khong dung each, khong hap ly, la mot bat thien nghiep 
chu khong phai la thien nghiep. Vi du co mot so tien can de xay dung lai nha o cho than 
quyen, nhung chung ta dem do vao mot cuoc vui tarn thoi. Nhu the la phung phi khong 
hop ly chu khong phai rong luong. Tang ke danh bac vai nghin dong la phung phi, trong 
khi tang nguoi doi rach so tien ay la rong luong. Bieu vai lit ruou, dai mot tiec nhau say 
sua la hanh vi phung phi toi 16i trong khi co nhieu nguoi thieu thon khac can com gao de 
di qua mot ngay doi kem. Chung ta phai bo di tarn ha tien, nhung cung dung phung phi, 
phai can nhac can than khi su dung tai vat so huu cua minh. 

Nguoi gia chu da giet con cua anh minh de doat lay tai san, vua giet nguoi vua cuop cua. 
6ng ta da den tra toi loi ay bang nhieu nam o dia nguc, nhung chut nghiep thua roi rot 
cung du khien cho ong khong bao gid co con de thua tu tai san, noi dau kho ghe gdm cua 
nhung nguoi giau co! Nhung vi vua khong con noi ngoi cung duoc liet vao loai Nghiep 
bao tuong tu. Tuy nhien quan niem nay cung khong the nhin mot chieu. Nguoi Trung 
Hoa da tung quan niem dong con la co phuoc. Ho da ve ba ong gia Phuoc Loc Tho lam 
bieu tuong cho ba niem sung sudng cua ho, trong do ong gia Phuoc bong be nhieu dua 
con trai. Quan niem nay da khien nguoi Trung Hoa tang vot dan so khung khiep va da 
khien gidi lanh dao phai ban tarn rat nhieu. Nhung gia dinh dong con thuong la nhung gia 
dinh ngheo kho, khong co von lieng tich luy, vi phai giai quyet com an ao mac hang 
ngay. Doi voi nguoi giau co, dong con cung la mot van de phuc tap khi phai chia xe gia 
tai. Khong nguoi thua tu tai san la noi dau kho cua nguoi ich ky, nhung dong con cung la 
noi lo lang cua moi nguoi. The gian von mau thuan va khong hoan hao nhu vay. 
Giet vai con vat nho dua den qua bao dut tay tray chan hoac benh hoan vai tran. Giet thu 
Ion dua den qua bao tai nan va benh hoan nang ne hon nhieu. Con giet rat nhieu thu vat 
moi ngay de kinh doanh thi khong tranh khoi qua bao dia nguc Tuy nhien, giet thu khong 
nang toi bang giet nguoi. Giet nguoi de tranh doat tai san da dua ong gia chu chiu hinh 
phat o dia nguc nhieu nghin nam. Chung ta khong so sanh nhung truong hop phai giet 
nguoi trong mot cuoc chien dau giu gin bo coi. 6 day chung ta chi de cap den truong hop 
giet nguoi vi ac tarn va nhung imic dich vi ky. Toi loi cua hanh vi nay rat la nang ne 
nghiem trong. Ban chat cua chung sinh, du loai nao cung deu ham song so chet. Nguoi tu 
tu cung la nguoi ham song, ho tim cai chet de tranh mot cuoc song qua dau kho tuyet 
vong. Giet hai chung sinh tuc la gay cho chung sinh mot su dau don ve than va mot su 
tuyet vong khi long ham song bi xam pham. Hon nua, cai chet cua mot chung sinh luon 
luon dong nghia voi su biet ly than quyen. Mot nguoi cha mat di cung co nghfa la vo con 
o lai roi vao tung quan ngheo doi. Mot nguoi me mat di cung co nghia la nhung dua con 
con lai sap phai chiu canh bo vo, khong co ban tay diu dang cham soc cua me i- tham 
kich muon doi cua nhan loai. 

Nhung ke quen tay giet hai thu vat nho se de dang giet hai thu vat Ion, va ke quen tay giet 
hai thu vat Ion se de dang giet hai con nguoi. The nen dea ngan chan nghiep giet nguoi tu 
ban dau, chung ta phai de dat dung xam pham tinh mang tung sinh vat nho, qui trong su 
song cua moi loai nho nhit. 
Trong doi song thuong ngay, chung ta cung thuong gap nhung ke giau sang du da, nhung 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 21 



ho chi huong thu qua mot doi vo vi ma khong biet tao tac tich luy them can lanh cho doi 
sau. Nhung nghiep than khau y hang ngay, du it hay nhieu, cung deu tro thanh bat thien 
nghiep. Noi mot loi han hoc, buc tuc mot dieu gi cung deu la nhung bat thien nghiep nho 
nho chat chua dan dan theo nam thang. Neu khong co nhung thien nghiep Ion lao de hoa 
giai, chac chan bo than nay, chung ta se di ve mot doi song thap kem kho so hon. 6ng 
trieu phu gia chu khong tich luy them thien nghiep, 6m giu ba nghiep theo su chi phoi 
cua tarn ha tien bon xen, va ket qua la bi nung nau o dia nguc Mahasoruva. 

5 - BO THI TRAN TRONG 

(Trich Kinh Tiuong Bo III, kinh Te Tuc, tr 316) 



Bai kinh kha dai, chung toi khong the trich lai toan bo bai kinh Te Tuc, chi torn tat phan 
dau va nhan manh phan sau. Nguoi doc muon nghien cuu ky xin tim doc nguyen ban 
kinh Te Tuc. 

Vua Payasi co ta kien tin khong co luan hoi, khong co cac loai hoa sanh, hanh vi thien ac 
khong co qua bao. Nghe tin Ton Gia Kumara Kassapa den gan tru xu, vua cung tuy tung 
den tham van va dua ra quan diem cua minh. Su tranh bien ly luan qua lai rat la dai dong 
va ly thu. Voi nhieu luan cu xac dang va doc dao, cuoi cung Ton Gia Kumara Kassapa 
chiet phuc duoc vua Payasi. Vua xin quy y va xin Ton Gia hudng dan mot cuoc te dan de 
bo thi rong rai cho moi nguoi thuc an va quan ao. Ton Gia can dan vua cho co giet thit 
mot thu vat nao. Vua mo mot cuoc thi dan voi nhung thuc an bang chao, do phe thai, cac 
loai vai tho xau. 
Co mot thanh nien ten Uttara, bi bo quen, da noi len loi ngao sau khi thi dan cham dut: 

- Voi cuoc bo thi nay, toi duoc gap ton chu Payasi trong doi nay, nhung khong con gap 
lai trong doi sau. 

Loi ngao nay den tai vua Payasi, vua voi Uttara den hoi nguyen do cua cau noi. 
Uttara dap: 

- Nay ton chu, trong cuoc bo thi cua Ngai, cac mon an nhu the nay duoc dem cho nhu 
chao, do an phe thai. Cac mon nay, Ngai khong muon lay ban chan dung den huong nua 
la an. Vai tho xau nay Ngai khong muon lay chan dung den huong nua la mac Ton chu, 
Ngai la nguoi than va kinh men cua chung toi. Nhu the nao, chung toi co the phoi hop cai 
gi than yeu va kinh men voi cai gi khong than yeu? 

- Vay nay than huu Uttara, hay dem phan phat cac mon an nhu toi da an, hay phan phat 
cac vai mac nhu toi da mac. 

- Xin vang, Ton chu 

Vi Ton chu Payasi da bo thi khong duoc hoan bi, vi da bo thi khong tu tay minh lam, vi 
da bo thi khong co suy tu, vi da bo thi cac do vat phe thai, sau khi than hoai mang chung 
duoc len coi troi Tu Thien Vuong (tang troi thap nhat) trong cung dien trong khong cua 
Serisaka. Con thanh nien Uttara, bi bo quen trong cuoc bo thi nay, vi da bo thi mot each 
hoan bi, vi da bo thi tu tay minh lam, vi da bo thi co suy tu, vi da bo thi cac do co gia tri, 
sau khi than hoai mang chung, duoc sanh len thien thu, coi troi De Thich. 
Luc bay gio ton gia Gavampati (Kieu Pham Ba De, Nguu chu, vi thuong ngu o coi troi 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 22 



han a nhan gian) hay di nghi trua a cung dien trong khong cua Serisaka, thien tu Payasi 
di don ton gia Gavampati danh le ngai va dung mot ben. 

- Hien gia, nguoi la ai? Ton gia hoi. 

- Bach ton gia. Con la ton chu Payasi 

- Nay hien gia, co phai nguoi co ta kien nhu sau; Khong co luan hoi, khong co cac loai 
hoa sinh, hanh vi thien ac khong co qua bao? 

- Bach ton gia, con co ta kien nhu vay, nhung nho ton gia Kumara Kassapa, con thoat ra 
khoi ac kien ay 

- Nay hien gia, con thanh nien Uttara bi bo quen trong cuoc bo thi do, duoc thac sinh o 
dau? 

- Bach ton gia, vi Uttara da bo thi mot each hoan bi tran trong nen duoc sinh len coi troi 
De Thich. Mong ton gia hay di den the gioi loai nguoi de noi len su sai biet nay giua con 
va thanh nien Uttara. 



NHAN XET: 

Cung nhu coi dia nguc, nga quy khong the trong thay bang mat thit, cung vay, nhung coi 
troi vi dieu phuoc bao chi duoc nhan biet boi mot trinh do cong due hoac tarn linh tuong 
duong. 

Doan kinh nay noi len qua bao sai biet giua hai truong hop bo thi. Vua Payasi da bo thi 
mot each hoi hot, xem thuong nguoi tho thi, bo thi nhung vat tho xau, bo thi khong tran 
trong. Tuy duoc sinh len coi troi nhung chi la mot coi troi thap nhat, trong mot cung dien 
trong trai thieu thon. Trai lai thanh nien Uttara biet ro ket qua cua Nghiep nen dam noi loi 
ngao ve thi dan cua vua Payasi va ve cho den kem coi do viec lam do dua den. Khi duoc 
quyen bo thi, Uttara da bo thi mot each tran trong, bo thi nhung pham vat co gia tri, bo thi 
tan tay, quy trong nguoi tho thi, nen da sinh len coi troi De Thich, coi vui nhat trong cac 
coi troi due gioi 

Tuy dong la hanh vi bo thi, nhung hai nguoi da mang hai tarn trang khac nhau. Vua 
Payasi da bo thi voi tarn ich ky, mong cau phuoc bao cho minh, khong co tinh nhan ai. 
Su bo thi mot each hoi hot da noi len tarn trang thieu long thuong cua vua Payasi. Trai lai 
Uttara voi long thuong nguoi nen da bo thi mot each tran trong ky luong. Nguon goc cua 
cong due la tarn tu ai. Thieu tarn tu ai, phuoc nghiep khong vien man va lau dai. 
Chung ta cung de co tarn trang giong vua Payasi khi bo thi vai dong vao cai non lat ngua 
cua nguoi an may ben duong. Nhung dong xu roi lanh lung kho khan va nguoi bo thi di 
qua voi vang khinh khinh, phuoc cua vai dong bo thi khong bu dap noi cai toi khinh 
thuong ke ngheo. Ba co toi thuong day me toi luc nho phai dua hai tay khi bo thi voi bat 
cu ai. Chung ta phai bo thi trong thuong yeu va tran trong. Va khi thuong yeu quy men, 
chung ta se bo thi nhung pham vat co gia tri tot dep. Bo thi nhung pham vat gia tri va bo 
thi mot each tran trong mdi la su bo thi dung nghia. Di nhien tuy so huu cua chung ta ma 
muc do gia tri co khac. Doi voi nguoi giau thi tarn ao lua la gia tri, doi voi nguoi ngheo 
thi tarn ao vai la gia tri. Nguoi giau co the co gang bo thi den vai ngan, vai tram ngan, 
nhung nguoi ngheo chi co the co gang bo thi den vai muoi dong, vai tram dong. Tuy so 
tien sai biet nhung su co gang duoc xem la tuong duong, va chinh su co gang nay da dem 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 23 



lai phuoc bao Ian lao cho thi chu. 
6 - LAM TRON BON PHAN. 
(Trich Tang Chi Bo Kinh 8a, tr 239) 



Mot thoi The Ton tru o Kosambi, tai khu vuon Ghosita. Luc ay gio ton gia Anuruddha 
dang di nghi ban ngay, ngoi Thien Dinh. Roi rat nhieu thien nu voi than kha ai di den ton 
gia Anuruddha, danh le va dung mot ben, thua voi ton gia: 

- Chung con la nhung thien nu voi than kha ai. Tren ba dia hat chung con co quyen luc va 
co tu tai. Thua Ton gia, chung con muon co hinh sac nhu the nao, chung con lien duoc 
hinh sac nhu the ay ngay lap tuc. Chung con muon duoc am thanh nhu the nao, chung 
con lien duoc am thanh ay ngay lap tuc. Chung con muon duoc kc tho nhu the nao, 
chung con lien duoc kc tho ay ngay lap tuc. Thua Ton gia Anuruddha, chung con la 
nhung thien nu voi than kha ai. Tren ba dia hat, chung con co quyen luc va co tu tai. 

Roi ton gia Anuruddha suy nghI:"Mong rang cac thien nu nay deu tro thanh xanh," Cac 

thien nu lien bien thanh xanh, dung sac xanh, y ao xanh, trang diem xanh. Tuong tu nhu 

vay voi hong, trang. 

Roi cac thien nu ay, mot nguoi hat, mot nguoi mua, mot nguoi vo tay. Vf nhu nam loai 

nhac khi kheo hoa dieu, kheo choi, kheo danh, boi nguoi thien xao thi tieng phat ra duoc 

dang yeu, kha kc, kha due, me ly. Cung vay, nhac cua cac thien nu ay tieng duoc dang 

ua, kha kc, kha due, kha ai, me ly. Nhung ton gia Anuruddha giu cac can nhiep phuc 

Cac thien nu ay nghi rang: "Ton gia Anuruddha khong co thuong thuc." Lien bien mat tai 

cho. 

Va buoi chieu Ton gia den thuat ki cho The Ton va hoi: 

- Bach The Ton, thanh tuu bao nhieu phap, nu nhan sau khi than hoai nrnng chung, duoc 
sinh cong tru voi cac thien nu co than kha y? 

Phat bao: 

- Nay Anuruddha, day du tarn phap, nu nhan sau khi than hoai mang chung, se sinh cong 
tru voi cac thien nu co than kha y. The nao la tarn? 

- 6 day, nay Anuruddha, nu nhan doi voi nguoi chong nao cha me ga cho, vi muon loi 
ich, vi tim hanh phuc, vi long thuong tuong, vi long tu man khoi len. Doi voi nguoi ay, 
nu nhan day truoc, di ngu sau, vui long nhan moi cong viec, xu su dep long, loi noi de 
thuong. Nhung ai duoc nguoi chong kinh trong nhu me, cha, Sa Mon, Ba La Mon, nu 
nhan ay cung kinh ton trong danh le, cung duong va khi ho den se dang hien cho ngoi va 
nuoc. Pham co nhung viec trong nha, hoac thuoc ve len hay vai bong, o day nu nhan 
thong thao, khong bieng nhac, tu tim phuong phap lam, vua du de tu minh lam, vua du 
de sap dat nguoi lam. Trong nha nguoi chong pham co no ty nao, hay nguoi dua tin nao, 
hay nguoi cong tho, nu nhan biet cong viec cua chung voi cong viec da lam, biet su thieu 
sot cua chung, voi cong viec khong duoc lam tot, biet sue manh hay sue khong manh cua 
nhung nguoi dau benh, biet chia cac do an loai cung va loai mem cho moi nguoi tuy theo 
tung phan cua ho. Pham co tien bac, lua gao, vang bac do nguoi chong dem ve, nu nhan 
ay phong ho, bao ve, gin giu de khoi bi an trom, an cap. Ke uong ruou, ke pha hoai. Ni5 
cu si quy y Phat, quy y Phap, quy y Tang. Nu cu si giu gidi, tu bo ky cua khong cho, tu 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 24 



bo ta hanh trong cac due (ngoai tinh), tu bo noi lao, tu bo dam say men ruou nau. Nu cu 
si bo thi, song o gia dinh voi tarn tu bo cau ue cua san tham, bo thi rong rai, voi ban tay 
coi mo, vui thich tu bo, san sang dap ung cac yeu cau, vui thich chia xe cac vat dung bo 
thi. Thanh tuu tarn phap nay, nu nhan sau khi than hoai mang chung, duoc sinh cong tru 
voi chu thien co than kha ai. 



NHAN XET 

Chung ta torn luoc tarn phap can thiet cho mot nu cu si tai gia song co gia dinh nhu sau. 

1, Thuong quy va lo lang cho chong. 

2, Ton trong than quyen va su truong cua chong. 

3, Quan xuyen cong viec trong nha. 

4, Quan ly va doi xu thich hop voi nguoi giup viec. 

5, Bao quan tai san ky cang. 

6, Quy y Tarn Bao. 

7, Giu gin nam gioi. 

8, Bo thi rong rai. 

Day du tarn phap nay, sau khi mat nu nhan se sinh len coi troi danh cho cac thien nu 
duoc quyen luc va tu tai tren ba dia hat dung sac, am thanh va kc tho. 
Trong tarn phap tren, chung ta cung nhan thay chia lam hai phan ro ret. Nam phap dau la 
bon phan doi voi gia dinh, doi voi lien he xa hoi. Ba phap sau la nhung cong due trong 
Phat Phap. Ba cong due can ban trong Phat Phap se duoc nhac nho nhieu ve sau. Bay gio 
chung ta se nhan xet nam phap noi ve bon phan doi voi gia dinh, xa hoi cua mot nguoi 
vo. 

Nam phap duoc Phat neu ra co hai tinh chat noi bat, do la trai tim thuong yeu quy kinh va 
khoi 6c sang suot dam dang. Nguoi vo se phai thuong yeu quy kinh chong, quy kinh than 
quyen su truong cua chong, quy men nhung nguoi giup viec. Nguoi vo se phai sang suot 
dam dang de san soc cho chong, tiep dai an can voi than quyen su truong cua chong, doi 
xu thich hop voi nguoi giup viec, biet va sap dat cong viec, bao ve tai san chu dao. Mot 
nguoi vo muon duoc cong due Ion trong bon phan doi voi gia dinh can phai co hai dieu 
kien, tai nang va long do luong. Chua noi den cong due trong Phat Phap. Chi de day du 
bon phan doi voi gia dinh ma hai dieu kien nay can phai co. 

Cong due duoc tang truong khi nguoi vo, voi tai nang va long do luong da lam tron bon 
phan cua minh trong lanh vuc gia dinh. Chung ta suy rong ra voi moi nguoi tren moi lanh 
vuc Bat cu ai o cuong vi nao, neu du tai nang va long do luong de lam tron bon phan deu 
se duoc tang truong cong due. Chung ta khong doi hoi phai co nhung hoan canh thuan 
tien de lam nhieu phuoc nghiep rong Ion, chi can co gang, voi tinh thuong va su thao vat, 
de lam tron bon phan khiem ton cua minh cung deu la nhan lanh cho mai sau. Du la 
nguoi chong, nguoi con trong gia dinh, du la vien chuc trong mot co quan xi nghiep, du 
la mot thay giao, tham chi chi la mot hoc sinh, nhung neu bon phan duoc lam day du voi 
tai nang va trai tim tu ai, nguoi nay se gat hai nhung phuc kc xung dang. 
Truoc het long thuong quy moi nguoi da huong dan loi noi, viec km va y nghi cua chung 
ta di ve huong thien, chi cot km sao dem lai an vui hanh phuc cho moi nguoi chung 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 25 



quanh ma khong mong cau tu loi cho minh. Nguoi co long thuong nguoi se khong no noi 
nang ai loi nao. Ai song cung can vat chat, nhung cung rat can tinh thuong. Chung ta phai 
biet ban phat tinh thuong cho moi nguoi trong nhung mon tai vat dang tang, trong nhung 
cau noi uu ai, trong nhung cu chi san soc, trong nhung anh mat an can. Lich su chinh la 
the hien tinh thuong quy doi voi moi nguoi. Tuy nhien, co khi vi thoi quen, chung ta lich 
su mot each may moc ma thieu mot trai tim nong chay tinh nguoi ben trong. Lich su la 
bieu hien van minh cua mot xa hoi. Khi nen van minh tien bo o muc do cao, con nguoi 
tro nen lich su voi nhau hon. Nhung quoc gia giau co va co van hoa deu co loi song rat 
dam tinh nguoi. Bon phan con nguoi, du o moi truong nao, cung deu phai ban phat tinh 
thuong cho nhau qua su quan tarn san soc cua minh. Mot bon phan cua nguoi vo duoc 
Due Phat neu ra chinh la the hien tinh thuong quy doi voi chong qua su lo lang san soc, 
the hien su quy kinh doi voi than quyen va su truong cua chong qua su an can tiep dai, 
the hien su quy kinh doi voi nguoi giup viec qua su quan tarn cham soc ho. Tinh thuong 
khong duoc the hien la mot thu tinh thuong rong. Gia tri cua tinh thuong nam o cho the 
hien qua cu chi an can, loi noi uu ai, tai vat dang tang. Day la mot trong nhung bon phan 
thieng lieng cua con nguoi voi nhau. 

Dieu kien de lam tron bon phan ke do la kha nang. Co duoc kha nang cung la do phuoc 
doi truoc. Tuy nhien du kha nang it hay nhieu, chung ta cung deu phai co gang quan 
xuyen cong viec cua minh mot each tuong tan. Phat da neu nhung diem can ban de mot 
nguoi vo duoc goi la quan xuyen nhung viec trong gia dinh. Nguoi co long nhan tu tuc la 
nguoi sieng nang. Khong the goi la nhan tu noi mot nguoi luoi bieng. 6 khong va doi hoi 
su hy sinh phung su cua nguoi khac doi voi minh, ro rang la nguoi thieu long nhan dao, 
neu khong muon noi la nguoi ac. Chung ta phai sieng nang lam tron bon phan cua minh, 
co nghla la sieng nang phung su cho moi nguoi chung quanh. Nguoi cong nhan tan tarn 
thuc hien va cham soc ky cong viec cua minh, nguoi thay giao tan tarn day do va kiem 
soat hoc sinh cua minh... deu la cong due cho doi sau. Nguoi cang co kha nang nam vung 
thau dao va thao vat thuc hien la cang dem lai hieu qua cho loi ich chung. Nguoi thieu 
kha nang, khong nam vung van de, du co nhiet tinh cung khong dem lai loi ich Ion. The 
nen nguoi tai gioi, neu biet su dung, de tac thanh phuoc nghiep hon nguoi kem coi. 
Phan con lai, Phat neu ba tieu chuan cong due can ban trong Phat Phap, quy y Tarn Bao 
giu gin nam gioi va bo thi rong rai. Nguoi thuc hien ba dieu nay, loi ich la vo han o mai 
sau. Qua phuoc toi thuong tu mot niem tin toi thuong. Khi mot nguoi dat niem tin kinh 
noi Tarn Bao, ho da dat duoc niem tin noi thieng lieng toi thuong va tuy theo su tu tap ve 
sau, ho dong cua neo ac, mo cua duong thien di ve coi phuc kc vo bien. Phan da0u cua 
su tu tap la giu nam gioi de khong mat than nguoi. Ke do ho phai chac mot de bo thi 
thuong xuyen vi cong due lanh nao cung bat nguon tu hanh vi bo thi. 

7- DUNG TAM KHI BO THI 

(Trich Tang Chi Bo kinh, 3A, tr 60) 



"Mot thoi The Ton o Canysa, tren bo ho Gaggara.. Roi nhieu cu si o Canysa di den Ton 
Gia Sariputta danh le va thua voi Ton Gia rang da lau ho khong nghe thuyet phap tu 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 26 



mieng The Ton. Ton Gia hen ho hay den vao ngay trai gioi (Upasatha) khi ho den vao 
ngay trai gioi, Ton Gia huong dan ho den danh le The Ton va thua hoi: 

- Co the nao, bach The Ton, o day co hang nguoi bo thi (nhung tai vat) nhu vay nhung 
khong duoc qua bao Ion, khong duoc lai ich Ion. Bach The Ton, co the co hang nguoi bo 
thi (cung nhung tai vat) nhu vay, nhung duoc qua bao Ion?. 

- 6 day, nay Sariputta co nguoi bo thi voi tarn trang mong cau, bo thi vdi tarn troi buoc 
(ve ket qua) bo thi voi tarn mong cau duoc chat chua. Bo thi voi y nghI:"T6i se huong tho 
cai nay trong doi sau". Vi ay bo thi nhu vay cho cac Sa Mon, Ba La Mon, bo thi do an, do 
uong, vai mac, xe co, vong hoa, huong thorn, huong lieu, giuong nam, tru xu, den duoc... 
(voi su dung tarn nhu tren) vi ay khi than hoai mang chung duoc sanh cong tru voi chu 
thien o Tu Thien Vuong. Va khi nghiep duoc doan tan (het), than hrc ay, danh tieng ay, 
uy quyen ay cham dut, vi ay lui tro lai trang thai coi doi nay. 

- d day, nay Sariputta, co nguoi bo thi nhu vay cho cac Sa Mon, Ba La Mon,... khong voi 
mong cau, khong voi tarn troi buoc, bo thi khong voi y nghI:"Ta se huong tho cai nay 
trong doi sau"; khong voi y nghl "lanh thay su bo thi"; khong voi y nghi:"Cai nay da 
duoc cho trong doi qua khu, da duoc to tien lam trong doi qua khu. Ta khong xung dang 
neu truyen thong gia dinh nay bi bo quen", khong voi y nghi:"Ta nau an, cac nguoi nay 
khong nau an ta khong xung dang neu ta la nguoi nau an lai chang bo thi cho nguoi 
khong nau an (tu si)"; khong voi y nghl: "Nhu cac vi an si thoi xua co nhung dan thi Ion 
nhu: Atthaka, Vamaka, Vamadeva, Vessamita, Yamataggi, Angira, Bharadvaja, Vasettha, 
Kassapa, Bhagu, cung vay, ta se la nguoi san se cac vat bo thi. Khong voi y nghi:"Do ta 
bo thi tai vat nay, tarn ta duoc tinh tan, hy duyet khoi len". Nhung vi ay bo thi voi dung 
tarn nhu vay, sau khi than hoai mang chung duoc sanh cong tru voi chu thien o Pham 
Chung Thien. Va khi nghiep duoc doan tan, than hrc, danh tieng, uy quyen cham dut, vi 
ay van khong tro lui lai trang thai coi doi nay"... 



NHAN XET: 

Trong tuong doi chung ta dinh nghla hai danh tu thuong dung nhu sau: 

- Phuoc la lam cho nguoi duoc ich lai. 

- Due la cai tot cua tu tarn. 

Qua bao tro lai do su day du ca hai mat Phuoc va Due. 6 trong hai truong hop duoc neu 
ra, hai nguoi deu dong nhau ve Phuoc, tuc la nhung tai vat cung duong cho cac vi due 
hanh, nhung da sai biet ve Due, tuc la su dung tarn khi bo thi. Nguoi thu nhat da dung 
tarn mot each ich ky, bo thi vi mong cau qua bao, bo thi vi truyen thong gia dinh, bo thi vi 
bat chuoc nhung nguoi xua, bo thi vi tim vui thich. Do su dung tarn hep hoi, qua bao dua 
ho ve tang troi thap nhat la coi Tu Thien Vuong. Ho da bo thi vi chinh ho. 
Nguoi thu hai da dung tarn chan chinh hon, bo thi de diet tru cau ue cua bon xen, bo thi 
vi tarn tu doi voi moi nguoi, biet ro Nhan Qua Nghiep bao cua hanh vi bo thi nhung van 
khong mong cau qua bao. Do su dung tarn cao thuong nhu vay nen qua lanh da dua ho ve 
coi Pham Thien. Coi cai quan cac tang troi khac va khong con tro lai trang thai thap kem 
cua coi nguoi bat an nay. Tu coi Pham Thien, neu thang duyen duoc noi tiep, ho se tien 
tu de the nhap Niet Ban. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 27 



Chung ta can thuc hien day du ca Phuoc va Due, phai lam lai ich cho nguai va phai trang 
nghiem tu tarn bai nhung tarn hanh cao ca. Co the co nguai da got rua tarn minh nhe bat 
nhung ich ky, hiem han, tham lam, tat do, khoe khoang... nhung van chua dem lai ich 
nhieu cho nguai khac bang tai vat va giao ly, nguoi nay chua can xung Phuoc Due. Va 
khuyet mot trong hai khia canh nay, qua bao tuu thanh khong duoc thu thang. 
Tuy nhien Phuoc va Due khong phai la hai dieu hoan toan tach roi. Nguoi co tarn hon 
cao ca moi co the san se bo thi, va nguoc lai, nguoi co san se bo thi mdi khien tarn hon 
cao ca hon. Chinh vi su lien he huu co nay ma Phat da nhan manh y nghia bo thi de trang 
nghiem tarn. Chinh tu hanh vi bo thi, tarn bon xen duoc giai tru, tarn tham lam duoc tay 
xoa, tarn tu ai duoc tang truong, tarn do luong duoc phat huy, tarn buong xa duoc choi 
sang. Nhung tarn hanh cao ca nay da la nhung dieu kien de dua nguoi vao Thanh vi. That 
vay, neu kheo dung tarn thi hanh vi cua ban la mot nhan lanh giup su buong xa vong 
tuong de dang trong khi tu tap Thien Dinh ve sau. Nguoi bon xen giu chat tai san se tiep 
tuc giu chat nhung vong tuong va kien chap. Nguoi tham lam tai san se tiep tuc tim cau 
vong tuong va kien chap. Con nguoi bo thi voi dung tarn chan chinh se tiep tuc buong xa 
de dang nhung so chap vong tuong duoc tich tu tu lau. Khong the tin mot nguoi duoc goi 
la vao sau Thien Dinh khi nguoi nay con doi ban tay nam lai. Phat Phap chi co mot vi la 
vi giai thoat, cung nhu dai duong chi co mot vi la vi man. Du la hanh vi bo thi, mot cong 
due huu vi, nhung Phat van dung no de trang nghiem tarn, de chuan bi cho mot cuoc vuot 
thoat vi dai ve sau. 

8 - BINH DANG 

(Trich Tang Chi Bo kinh 1, tr 68) 

"Roi mot Ba La Mon di den The Ton, chao hoi va ngoi xuong mot ben. 

- Do nhan gi, thua Ton Gia Gotama, do duyen gi, o day mot so chung sinh sau khi than 
hoai mang chung phai sanh vao coi du, ac thu, doa xu, dia nguc? 

- Do nhan hanh phi phap va hanh bat binh dang, nay Ba La Mon, mot so chung sinh sau 
khi than hoai mang chung, sanh vao coi du, ac thu, doa xu, dia nguc 

- Do nhan gi, thua ton gia Gotama, do duyen gi, o day mot so chung sinh sau khi than 
hoai mang chung, sinh vao coi thien, coi troi, coi doi nay? 

- Do nhan hanh dung phap va hanh binh dang, nay Ba La Mon, mot so chung sinh sau khi 
than hoai mang chung, duoc sinh len coi thien, coi troi, coi doi nay. 

Ba La Mon hoan hy tan than va xin quy y voi The Ton." 



NHAN XET 

6 day chung ta khong de cap den yeu to hanh phi phap hay dung phap la gi, chi de cap 

den yeu to binh dang va bat binh dang. 

Chan ly khong bao gio la mot chieu, nguoi chi nhin mot chieu khong bao gio thay chan 

ly. Nguoi da noi nhieu ve binh dang, nhung su chenh lech ve quyen loi va dia vi van mai 

mai xay ra. Neu ban muon san phang moi chenh lech trong xa hoi bang mot cuoc cai 

thien nao do, ban la nguoi khong tuong. VTnh vien khong bao gio co su ngang bang 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 28 



phang phiu ve quyen lgi giua moi nguoi vi phuac nghiep cua ho khong the nao hoan toan 
giong nhau. Nai tu than con nguoi da khong bang nhau ve the chat, tri tue va tinh tinh, va 
sau nay noi quyen lgi, ho se khong the nao hoan toan ngang bang voi nhau. Day la mot 
tien de dau tien, rat ro rang va thuc te ma chung ta phai chap nhan. Du mot chu thuyet 
keu goi binh dang the nao, ho van phai chap nhan dac quyen dac lgi cho mot nhom nguoi 
co trach nhiem va kha nang o chung muc nao do. 

Neu muon dung bao luc va quyen hanh de ap dat su ngang bang ve quyen lgi cho moi 
nguoi, chung ta da pham mot sai lam rat Ion. Thu nhat, la sai voi luat Nhan Qua Nghiep 
bao. Nguoi co cong va nguoi khong co cong chang the bang nhau ve quyen lgi. Thu hai 
la dua den hau qua tai hai, khong con ai co gang phan dau de lap cong trang gi nua, ho se 
lam viec trong tinh trang cam chung. The nen, su san bang quyen lgi la mot dieu khong 
tuong, thieu thuc te, cue doan mot chieu va phi chan ly. 

Tuy nhien neu chap nhan su chenh lech quyen lgi cung la mot sai lam o cue doan khac. 
Neu chap nhan su chenh lech qua dang, se co dau tranh giua giai cap it quyen lgi va giai 
cap nhieu quyen lgi. Giai cap dac lgi se bao thu va vo vet mot each tan nhan vi quyen lgi 
cua ho dugc ngang nhien cong nhan. Su bao thu va vo vet do se cham den quyen lgi cua 
giai cap thieu lgi, dau tranh se bung no. Chinh vi cho lat leo nay ma su binh dang da dugc 
ca nggi tu nghin xua den nghin sau. Nguoi ta da mo tuong ve mot xa hoi ma ai cung 
dong deu voi nhau ve quyen lgi, ai cung thuong nhau va dem het cong sue de phung su 
cho nhau. 

Tuy nhien y nghia cao sieu te nhi cua binh dang phai dugc hieu o each khac, khong phai 
su binh dang do quyen luc san bang tai san. Binh dang la tinh chat Dao Due noi mot con 
nguoi. Nguoi co tinh binh dang la nguoi khong muon troi vugt hon ai ve quyen lgi. Vi 
binh dang la Dao Due nen no la su tu giac, khong phai la su ap dat. Trong mot tap the 
nao do, nhat la trong chung tang, vi du co mot nguoi, do phuoc qua khu, dugc nguoi than 
dem den tang nhieu thuc pham banh trai. Neu nguoi nay khong co Dao Due binh dang va 
giu lay tang pham de dung mot minh, moi nguoi xung quanh se ti hiem buc boi. Khong 
phai moi nguoi ty hiem vi ho khong dugc chia phan, ma ho ti hiem vi nguoi kia thieu 
long nhan ai, thieu due binh dang. Chinh cai thieu long nhan ai, thieu due binh dang da 
khien cho su chia re va dau tranh xay ra. Neu nguoi kia co due binh dang, co long thuong 
nguoi, se dem tang pham chia deu trong tap the va moi nguoi se vui ve voi nhau nhieu 
hon. Khong phai moi nguoi vui vi ho dugc chia phan ma ho vui vi nguoi kia the hien due 
binh dang va long nhan ai. Su binh dang la mot ly tuong tot dep ma ai cung mo uoc, 
nhung no phai dugc the hien boi su tu giac cua moi nguoi. 

Co hai cue doan ma chung ta phai tranh, mot la chu truong san bang quyen lgi bang bao 
luc. Hai la chap nhan su chenh lech quyen lgi. Hai cue doan nay khong bao gio dua den 
tot dep. Con chan ly thi trung dung, kheo leo, tu giac, uyen chuyen va tu bi. Neu chan ly 
de thuc hien thi cuoc doi nay co le khong con dau kho. Chan ly luon luon kho nam bat, 
no tiem an ngoai cai thay biet cua tai mat, ngoai nhung ket luan mot chieu. Nguoi ta chi 
thuc hien dugc chan ly khi ho dugc su hudng dan dung dan va dugc khuyen khich 
thuong xuyen. Ro rang hanh dong dem pham vat cua minh chia deu cho anh em la mot su 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 29 



tu giac va tu ai, khong ai duac quyen bat buoc ve dieu nay, nhung chinh long nhan ai va 
due binh dang da khien ho co hanh dong tot dep ay. 

Neu ban huong thu net moi so huu cua minh du ban o tap the hay o rieng re, luc do ban 

khong phai la nguoi binh dang va tu bi. Du tai san ban dang co khong ai hay biet, nhung 

ban hay manh dan san se cho nguoi khac, dung su dung het nhung gi minh co. 

Co le chung ta cung tung gap nhung truong hop mot nguoi, nhat la tu si, bi do ky ganh ty 

khi ho mac chiec ao dep, khi ho su dung tai san vuot troi hon nguoi xung quanh, nhung 

cung co nguoi khong bi ganh ty khi su dung nhung thu do. Nguoi bi ganh ty vi truoc do 

ho khong bo thi nhieu, khong tuy hi khi nguoi khac dac lai. Bo thi cung co nghfa la muon 

cho nguoi khac dac lai, bo thi cung da mang y nghia tuy hi trong do roi. 

Cung nhu moi tinh chat Dao Due khac khong the vang bong tren cuoc doi nay, nhung 

cung khong the cuong buc ap dat, binh dang cung vay, khong the vang bong trong tuong 

quan giua moi nguoi, nhung cung khong the cuong buc ap dat. No la su tu giac va su tu 

giac hanh binh dang se dua nguoi thuc hanh di ve noi tran day phuc lac. 

Neu chung ta cuong buc su ngang bang ve quyen lai, chung ta sai ve Nhan Qua. Mot che 

do khau phan xit xao khien cho khong ai co the bo thi voi ai, va nhu the phuoc ho giam 

dan cho den khi ho phai bi doi kem the tham trong hien doi. Do la sai ve nhan, khong tao 

dieu kien du da de ho co the thuc hanh bo thi. 

Ke do, neu nguoi nao trong so do, da khong the lam phuoc bang each bo thi, da lam 

phuoc bang each dem sue lao dong ra phuc vu nhieu hon qui dinh. Den khi qua bao tro 

lai ho van phai duoc quyen lai troi hon moi nguoi. Nhung su san bang quyen lai da phu 

nhan qua bao cua ho. Day la sai ve qua. 

Binh dang khong phai la su ap dat cuong buc boi quyen luc ma chi la su tu giac cao 

thuong trong tarn hon cua con nguoi. 

9- ANH HLTCJNG CUA VAN HOA 

(Trich trong truyen ngan Viet Nam (1945-1985) cau chuyen But Mau cua nha van Vu 

Hanh, chung toi co viet luoc vai doan, nguoi doc co the tim xem nguyen ban ky luong 

hon). 



"Luong Sinh nguoi o Man Chau, con nha the phiet, noi tieng thong minh dinh ngo tu khi 
toe de trai dao. Len tarn da gioi tho ca, tu phu, ai cung ngoi khen la bac than dong. 
Nam len muoi hai, gap thoi loan ly, cha me deu bi giac giet. Sinh sau tham may thang 
lien, mat an, mat ngu, lai them can tang yeu duoi nen lam benh nang, than kinh hot 
hoang, luon luon giat minh, nam mo thay toan mau lua, so xuong. May co nguoi cau dem 
ve san soc dem ngay. Sau nho dao si ho Trinh o nui Hoa Duong dung biet duoc tri lieu 
nen duoc lanh benh, tarn thai tro lai an tinh dieu hoa. Khi len muoi lam, Sinh duoc nguoi 
cau goi den La Cong, mot quan thu hieu bai chuc tu lau o nha mo truong day vo. Sinh 
hoc rat chong, nua nam da lau thong ca muoi hai mon vo bi truyen cua nha ho La. La 
Cong quy men, mot horn lay thanh bao kiem cua may muoi doi ho La lap cong trao cho 
luyen lap. Giua buoi Sinh dang mua kiem, bong dung phat lai, dua kiem len ngui roi cao 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 30 



may, keu len: 

- Mau nguoi tanh qua! 

Doan dem thanh kiem nop tra, cao tu ma ve. 
Den nha, lay cau thua len: 

- Vo nghe khong phai la con duong chau nen theo. Mau nguoi chay trong co the quy vo 
cung nhung dinh ra ngoai lai qua hoi tanh. Ke cam luoi dao tron doi sao cho khoi do mau 
nguoi! Dieu tan nhan ay chau khong lam duoc. 

Nguoi cau gian lam, bao rang: 

- May thuc can nghl, phu ca long ta trong doi lau nay. Danh rang mau nguoi la qui, 
nhung de mau ay chay trong dau bon ac nhan thi cang co hai cho nguoi, lai cang co toi! 
Luong Sinh cui thua: 

- Ai cung cho minh la phai, lay dau de noi tot xau ro rang? Lam thien mot each ham ho 
ma khong ngo rang day la dieu ac, lai cang co toi vi da lira minh, lira nguoi. Trom nghl 
binh dao la dieu dut khoat, chau chua dut khoat trong nguoi, tu thay khong dam theo 
duoi. 

Cau noi: 

- Hoai nghi nhu the, e roi khong kheo may tu mau thuan voi may. Khong phan biet duoc 
gia, chan, thien, ac, lam sao co the tu tin ma song tren doi! Xa hoi chua dau co the goi la 
chon thien duong, ben canh nha truong con co nha nguc, ben canh ngoi but con co luoi 
dao, khong the chi lay mot chieu, chi yeu mot canh. Vi tat nha truong da khong toi loi, 
ngoi but da khong oan khien! Ta khong co con, tu lau ky vong noi may, nhan thoi tao 
loan, nhung mong cho may mua guom tran dia hon la mua but rung van. Bay gio, the 
thoi la het. Tu nay tuy may dinh lay doi may, ta khong noi nua. 

Tu day, Luong Sinh san co nep nha giau du, chuyen nghe tho van, tieu dao ngam vinh 
thang ngay. Loi tho cang gam, y tho cang hoa, tieng don Ian xa, Ian rong nhu song tren 
bien chieu noi gio. Quan lenh tran moi doi den dia phuong von nguoi ham mo van 
chuong, cho voi Sinh den. Thay Sinh tuong mao khoi ngo, long cam men, tiep dai het 
sue trong hau. Sau do, quan lenh muon nhung thi tuyen cua Sinh trong mot thang truong. 
Khi quan giao tra, Sinh thay co nhung bai tho hay hoa lai nhung bai dac y nhat cua minh 
duoi ky ten Tuyet Hong, con gai cua vien quan. Sinh vui mung nghi rang gap duoc nguoi 
hop y. Sau quan lenh ngo loi ken Sinh lam giai te. Sinh sung sudng nhan loi. 
Sau le hon phoi, Sinh moi ngo ngang biet rang Tuyet Hong khong dep, cung khong biet 
lam tho. Cang ngay Sinh cang chan nan khon khuay, ao tuong vo tan, tuong nhu tuyet 
vong tinh doi. Thieu thon hinh anh giai nhan, cuoc song tu nhien can coi. Nhan tet 
nguyen dan, Tuyet Hong ve tham song than, Sinh ben thua dip, noi guong Tu Truong 
ngay xua phiem du xuan thuy. 

Sinh chon duong ven theo suoi dep, di mai da muoi ngay, tien lung muon can, y tho 
chung day, chot den mot mien tieu dieu, dan cu thua thot, Sinh chan nan dinh quay ve, 
nhung ruot doi luoi kho, ben di tim mot tuu quan nghi chan. Qua ba dam dong tro troi 
van chua thay bong mot nguoi de hoi tham noi. Bong nghe phang phat tieng trong, tieng 
chuong Ian tieng reo cuoi. Do theo am thanh vong lai, Ian buoc den noi, thay dam hoi 
trudc chua, ben vao quan nho gan day an uong. Chu quan cho biet, da may nam roi o day 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 3 1 



mod co mot ngay hoi Ion, vi quan kham sai trieu dinh sap ve dia phuong nen quan tong 

tran ho Ly bay ra tro vui de cho dan chung thoa thue it bua. Chot co tieng ho het va moi 

nguoi so hai dat ra, tu xa la chiec kieu hoa cua tieu thu Ly Duyen Huong, con quan Tong 

Doc. Nguoi dep vua kieu hanh vua sac xao khien Sinh ngay ngat, nhin den quen ly ruou 

trong tay roi xuong vo toang. Nguoi dep quay nhin thay, nhoen mieng cuoi. Nu cuoi long 

lay nhu he sang mot trdi tinh. Sinh lao dao dung len tra tien roi theo chiec kieu chen vao 

chua. Vao trong thay Ly tieu thu thanh kinh dam dao voi may vi Tang gia roi len chanh 

dien le Phat. Sinh den phong ke lay but va giay hoa tien theo phong may cau: 

Tien hoa gai mong, van vuong den Phat bang khuang. 

Dong biec, thoang cuoi tien nu 

Reu xanh, ngan loi Luu than 

Mat nuoc ho in, xao dong bon mua song gio 

Bong dem hang tham, long lanh mot ve giai nhan 

Roi be canh hoa kep vao. Khi Ly tieu thu le xong, khoan thai xuong them, moi nguoi so 

hai bat ra hai ben thi Sinh voi va di theo. Den luc nang vua len kieu, Sinh nem canh hoa 

len cho nang ngoi. Linh hau thoang thay keu len: 

- Co nguoi am hai tieu thu. 

Lap tuc muoi luoi guom dai vung len, linh hau vay lay Luong Sinh. Nhung nguoi xem 
hoi that sac lui lai, don dap day vao nhau keu la nao dong. Tieu thu ngoi tren, ven rem 
nhin xuong khong noi mot loi. Ve mat het sue kieu ky. Luong Sinh da toan mo loi khong 
che, nhung linh xong vao troi chang. 
Dam dong co tieng thi thao. 

- Anh ta chi nem mot canh hoa thoi day. 

- Bay nhieu cung du heo cuoc doi roi. 

- Qua dinh Tong tran khong lay non xuong da la bay dau, noi chi xuc pham tieu tho vang 
ngoc! 

Ve den nha mon, linh dan Luong Sinh nhot vao trai giam, roi tau trinh len Tong tran. 
Luong Sinh nam rau ri trong bon buc vach da, e phai mang nhuc phen nay. Dang mo 
mang ve the gioi ben kia, chot nghe tieng nguoi goi day, lap tuc duoc linh dan den cong 
duong. Tong tran ngoi giua, voc dang phuong phi, ham en rau hum, tren tay con cam 
tang vat la manh hoa tien. 

Sinh cuoi dau thi le, toan tim loi keu oan go toi thi quan ra lenh mo troi. Truoc su kinh 
ngac cua Sinh, quan budc xuong them, dat Sinh vao trong, keo ghe bao ngoi, Sinh tu choi 
hai ba Ian khong duoc Quan noi: 

- Ta thuong uoc ao gap duoc mot nguoi tai due, nay biet nguoi la danh si nen thuc het 
long ham mo. Linh hau so xuat pham dieu vo le vua roi, ta se nghiem tri. Gac dang thuan 
neo gio dua, nguoi hay cung ta o day huong may ngay xuan vui cau xuong hoa, cho thoa 
tinh ta khao khat lau nay. 

Doan truyen dem ruou ngon thit beo ra thet dai nong hau. Luong Sinh thich thu uong 
ruou ngam tho suot ngay. Tong tran co ve dac biet kinh trong tai nang cua sinh. Do chi 
horn sau, quan to chuc cuoc du xuan, dua Sinh di xem canh tri trong mien. Noi nao quan 
cung cho thay ky cong dai luc cua quan tao lap cho dan. Kia la dong suoi quanh co quan 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 32 



da khai thong de dan lay nuoc cay cay, no la dong ruong bao la truoc kia toan la rung 
ram hoang vu quan da ton cong khai pha cho dan trong trot. 

Ngoi tren kieu cao, Sinh nhin theo ngon tay quan tro phia xa xa, mo ho thay suoi thay 
dong nhieu ve khac nhau, mieng khong ngung tan tung. Hoi men nong nan, long Sinh 
chua chan nhiet tinh doi voi nhung bac "Dan chi phu mau " ma xua nay Sinh thuong to y 
re khinh. 

Den dau quan cung xin Sinh luu but de cho khac vao bia da, cot dong. Sinh phong but 
thao thao bat tuyet. Muc thorn but qui, loi loi chau ngoc, hang hang gam theu. Truoc khi 
gia tu. Sinh con luu lai bai tan tong ket cong due cua quan de khac vao chon cong duong 
va bai minh, ky de ghi tac vao may co hong chung tai cac thap den quy mo trong hat. 
Quan an can tien Sinh ra khoi nha mon, dua tang mot co ngua bach, may nen vang, 
nhung Sinh mot muc choi tu khong nhan de giu ven long thanh khiet. 
Giua mua xuan ay Sinh lam benh nang, nam liet suot mot thang lien, Tuyet Hong het sue 
san soc thuoc thang, nhieu dem khong ngu. Benh cu nhu muon tai phat, than kinh rao nrc 
khong yen, giac ngu chap chon ac mong. May Ian chong tay ngoi day, nhung lai bun run 
nam xuong, hoi tho nong ran nhu lua. Mot sdm dang nam, nghe tieng chim hoang anh 
hot ngoai vuon vut tat, thay mot tia nang lot qua khe cua chot tan. Sinh hot hoang tuong 
chung mua xuan bo minh ma di, ben guong ngoi len xo manh cua so. May nu hoa tham 
cuoi duyen truoc them, la xanh tuoi mau nhua moi. Sinh goi dem nghieng but va tap hoa 
tien. Vua cam but len, Sinh bong kinh ngac. Nghieng muc do tuoi sac mau. Thu cham 
but vao, Ian tron ngon but dua len, bong thay nho xuong tung giot, tung giot tham hong 
nhu ri chay tu tim. Khiep dam, Sinh ngoi sung so, tarn than thac loan. Co viet doi chu len 
giay, net chu quanh lai, Ion con nhu vet huyet kho tren cat. Sinh voi buong but, tuong 
chung ban tay cung tham mau day. Dua len ngang mui, mui tanh khung khiep. Quet tay 
vao ao, dau nhoi trong nguoi. Sinh nam vat xuong me man bat tinh. Sau may ngay, Sinh 
tinh day, long lai khao khat cam but. Nhung nho hinh anh vua qua, tu nhien dam ra e 
ngai Sinh co tap trung than lire, men den an thu vua cam but lai thay lang vang sac mau, 
khong sao co du can dam vach duoc net nao. Sinh nem but, hat giay,vo cung khiep so, 
tuong nhu xon xao chung quanh vo so hon oan doi mang. Tu do Sinh gay rac han, lieu 
khong song tho at. 

Nguoi cau cua Sinh tu lau da vao trong nui Hoa Duong o voi dao si ho Trinh, mot horn 
tat ve tham nha thay chau suy nhuoc, rat la lo lang. Sau khi nghe Sinh thuat het nhung 
dieu quai di vua qua, ong suy nghi hoi lau roi noi: 

- Ta tung bao chau ngoi but khong phai khong co oan khien. Luoi guom tuy ac ma trach 
nhiem ro rang, loi lam tac hai cung trong gioi han. Muon su huyen hoac cua van chuong 
ma gay dieu thiet hai cho con nguoi, toi ac cua ke cam but xua nay ke biet la bao, nhung 
chang qua vi mo mit hu ao nen khong thay ro hay klhong muon ro ma thoi. Lam cho 
thieu nu ban khoan sau muon, lam cho thanh nien khinh bac hoai nghi, goi cho nguoi ta 
nghi vat due ma quen nhan ai, kheu cho nguoi ta tiec tai loi ma xa dao nghia, hoac cuoi 
tren dao nghia cua tha nhan, hat tren bi canh cua dong loai, dem su phu phiem thay cho 
thuc dung, lay viec thien can quen dieu sau xa, xuyen tac chan ly, che lap ban han, ca 
ngoi quyen lire, bo quen con nguoi, van chuong ha chang da lam nhung dieu vo dao? Toi 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 33 



ac van chuong xua nay neu dem phan tich biet dau chang don thanh ngan day Thien San! 
Than tang cua chau kinh dong that thuang, nhung ma ban chat huyen dieu co the cam 
ung voi coi vo hinh, chac chau lam dieu ton due kha nang nen mau oan moi duoi theo 
nhu vay. Hay xem co lo hung but di lech duong chang? Soat lai cho mau, soat lai cho 
mau, cho de cham them ngay nao ! 

Luong Sinh nghe xong boi hoi tac da, tri tue xem nhu minh man hon nhieu, con benh do 
do lui duoc kha xa. Sinh dem may tap thi tuyen cua minh doc lai tung cau, do lai tung 
chu, thay toan la y buom tinh hoa, phat trien cam xuc ma xao lang tri tue, tan tung thien 
nhien ma bo mat canh doi, tron tranh thuc tai, tu choi tuong lai, nhung nghi ky van chua 
do duoc loi mau tu dau. Bong sue nho den nhung loi phong but viet cho quan Tong tran, 
khong ghi lai trong thi tuyen, tarn nao tro nen bang hoang. Dong thai bao nhieu guong 
mat hoc hac trong ngay hoi chua lai hien ro, may canh dong tro topi, nhung tieng thi tham 
hai ben kieu hoa, ve nguoi nhon nhac so hai, nhung don day troi, may day nha giam, Ian 
luat nhu song lai truoc mat. Nhung canh ay that trai nguoc voi nhung bai tan bai minh da 
viet. Mo hoi to at ra nhu tarn, Sinh dung len duoc, quyet dinh tro lai chon cu de tim hieu 
su that. 

Sinh den chon cu vao mot buoi chieu nang vang the luong phu tren canh vat tieu dieu xa 
xac. Qua khoi dong suoi can, Sinh buoc vao mot thon trang vang ve, thua that nhung mai 
tranh ngheo, khong mot bong nguoi thap thoang. Den mot go co ua heo chat thay mot 
nguoi nong phu u ru truoc nam mo moi hiu hiu may nen huang tan, Sinh dung buoc, lai 
gan ngoi mot ben, khe hoi: 

- Bac khoc thuang than quyen nao vay? 

Nguoi kia nguoc len khong noi, ngam nhin lai bui duong truong bac thech tren quan ao 
cua Sinh, diu doi mat xuong: 

- Nguoi nam duoi mo khong phai la ba con quen thuoc cua toi. 

Sinh nghi: "Chang le nguoi nay cung la mot ke thi nhan khoc thuang cho kiep hong nhan 
bac menh nao chang?" Chua kip do y, nguoi kia chat hoi, ra ve hoai nghi: 

- 6ng tu dau ma den day? 

- Toi o chon xa, nhan buoc duong phieu luu ghe tat qua thoi. Buon thay mien nay co ve 
tieu dieu hon cac noi khac. 

Nguoi nong phu bong long lanh doi mat nhu khong dan duoc tarn long don nen bat len 
nhung tieng cam hon: 

- Noi cho muon ngan khach qua duong cung chua ha duoc da nay. Vi du phai chet ngay 
nay than nay chang tiec, mien sao boc bach cho duoc su that uat han tu lau. Da bao nam 
roi, song duoi nanh vuot cua ten Tong tran ho Ly doc du hon hum beo, dong racing gay 
kho, dan lang doi rach. Dau xuan nay co kham sai di ve, cu thon truong cua chung toi 
mac du gia yeu cung quyet vi dan lam ban tran tinh, can dau ngua, niu banh xe ma to bay 
su that. The nhung kham sai di khap moi noi, cho nao cung thay bia da cot dong day loi 
hoa my tan duong cong due Tong tran cua thang danh si don mat nao do nen nem ban 
tran tinh, khong xet, bao rang: "Muon ngan loi noi cua lu dan den vo hoc dau bang may 
van tu dieu cao xa cua ke danh nho. Danh si bao gia cung biet tu trong. Tong tran da 
duoc hang ay ton xung, han khong phai bat tai". The da thoi dau, kham sai di roi, Tong 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 34 



tran phai sai nha ve troc na nhung nguoi da dau dan to cao no. Bao nguoi phai chet vi noi 
cue hinh tham khoc, vo goa con coi, mot troi nuoc mat, ruong dong tu day danh de nuoi 
loaico dai ma thoi! 
Sinh chet dieng ca nguoi, giay lat moi guong gao hoi. 

- Chang hay bac co biet... danh si ay ten gi khong? 
Nguoi nong phu tron trung cap mat, gao len: 

- Lam gi ma biet! Ma biet lam gi? Nhung hang hieu lai hieu danh, tron trong tu chuong 
de tiep sue cho ke ac ma cu tuong minh thanh cao, hang ay thi dau chang co! Dan lang 
day ai cung nguyen rua han ma han nao co biet dau! NghT thuong cho cu truong toi may 
Ian dung ra chiu nhan toi de cuu bao nguoi ma bon chung chang chiu tha, cu viec tan sat 
thang tay, loi di lop nguoi nay roi den lop nguoi khac, nen khi bi dan qua day cu tu moc 
hong cho trao mau ra ma chet de khoi bi day doa. Truoc khi nham mat cu con guong 
noi:"Duoc chet tren canh dong da dam mo hoi ta, the la qui roi. Chon ta o day cho ta gan 
gui voi cac nguoi". Hoi tho gan tan cu noi tiep:"Toi ac la o lu vua quan. Ten danh si kia 
chi la cai co de chung vin vao ma che lap su that. Dung oan hon ten danh si. Dang 
thuong cho no ! 

Nguoi nong phu dung lai nghen ngao roi tiep: 

- Nhung bao nhieu nguoi kho o day, bao ke chet noi kia, nghf con dang thuong xot gap 
tramngan Ian! 

Doan guc dau truoc mo khoc than tham thiet. 

Sinh cung sup xuong hoa tieng khoc theo. 

Bong dem xoa nhoa, gio knh nhu tu coi am thoi ve rung dong bo lau bui co. Sinh co cam 

giac nhu theo con gio, oan hon cua nguoi da khuat hien ve chung kien cho nhung giot le 

chay ra tu mot tarn long hoi han chan thanh. 

NHAN XET: 



Cau chuyen nay co nhieu diem dang noi. Tu buoi ban dau Sinh da hoai nghi giua ranh 
gioi cua thien ac, khong nghien cuu de minh dinh ro rang chon nguy cua cuoc doi. Tuy 
duoc tuc duyen lam nguoi giau sang dep de la do doi truoc tarn hon rong luong chinh 
nhan quan tu, nhung doi nay say sua hoa nguyet thi ca, troi theo cam xuc cua trai tim ma 
quen tuyen duong dao nghia. Nhung cam hung nghe si da nung nau Sinh tro thanh ke si 
tinh bong bot va tri tue khuat lap, khong nhan ra su loi dung cua quan Tong tran man tra 
ac doc kia. Tuy khong co tarn, nhung trong me mo boi tinh si men ruou, Sinh da dung 
ngoi but giet hai bao nhieu nguoi, gay biet ly dau thuong cho bao nhieu gia dinh khon 
kho. Cai chat chan chinh nhan nghia trong Sinh khong suy giam, nghia la due khong 
thieu, nhung tac hai nang ne cho nhieu nguoi nen phuoc da tieu tan. Ngoi but cua Sinh da 
giet hai nhieu hon luoi guom ho La. Toi loi oan khien ngut troi nay da khien Sinh tuc 
khac lam benh, va su oan hon cam han bi thiet kia da cam ung dong muc thanh dong mau 
do tuoi. 

Chung ta chua de cap den nhung ke biet la sai, nhung vi quyen loi dia vi ma van dung 
ngoi but gay chia re dau tranh dau kho cho dong loai, chung ta chi de cap den truong hop 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 35 



Sinh khong biet minh sai, lam tudng quan tong tran la cao ca xung dang de ca nggi den 
noi gay nen mau do dau rai. Nhung tai sao Sinh khong nhan xet ra con ngudi cua vien 
quan ho Ly trong khi Sinh von thong minh dinh ngo! Co mot ly do noi bat ma dao Phat 
thuong nhac nhd:"Tinh sanh, tri each". Khi tinh cam che phu thi tri tue bi khuat lap. Net 
dep cua Ly tieu thu lam Sinh chao dao, de dang bo qua ve kieu hanh con in dam noi anh 
mat dang nhin. Roi cong vdi ruou nong thit beo lam Sinh say sua luy tuy, so sai quan sat 
canh dong ruong kho khan, dan tinh bac nhuoc. Su ca ngoi kinh trong gia tao cua quan 
Tong tran lam Sinh sudng vui ngay ngat. Nhung khoai kc cua ngu due dim Sinh trong 
hon don me mo. Qua that, su thu hudng khoai kc tran gian luon luon chuc chd xo day 
con ngudi vao toi 16i va kho dau. Hanh phuc tam bo nong bong ma con ngudi tim cau noi 
ngu due thi nguy hiem va mong manh. Xua nay biet bao toi ac da xay ra chi vi tinh, vi 
tien, vi danh vong ! Chua can noi niem vui cua su giai thoat thanh khiet nhu the nao, 
nhung trudc het no khong con toi loi va bat an. Sinh von khong phai ngudi xau, the ma 
giai nhan, tiec ruou va ldi khen da dua Sinh den oan nghiet phu phang. Due Phat che nam 
gidi de nan che bdt su thu hudng sa doa cua ngudi cu si, tuc la han che toi loi va bat an 
cho ho. Ruou da la tham canh cho vo so nhung gia dinh xua nay. Nhieu nude tren the 
gidi dang tim each dau tranh chong nan nghien ruou. Nude mat cua ngudi vo, cua nhung 
dua con da day ap trong cuoc ddi khi ma ngudi chong, ngudi cha cua ho la tay bom nhau 
say sua. 

Ddi nay cung vay, nhieu ke tri thuc cung vi khong nhan dinh ky dung sai thien ac, roi vi 
su mua chuoc bdi tinh, tien va dia vi da dung ngoi but de gieo rac sai lam cho nhieu the 
he mai sau. Nhung ngoi but cua ho da la giong bao quay cuong, thuc due chien tranh thu 
han, da la thuoc doc ghe gdm giet chet nghia nhan thien kc, da la dem toi mit md che phu 
luong tri nhan sinh. Ho khong dung ngoi but de keu goi thuong yeu thong cam giua con 
ngudi, de giai toa chia each thu oan giua cac quoc gia, de de cao su thanh khiet an tinh 
cua tam hon, trai lai, ngoi but cua ho da viet len thu han, tham lam, da dao ra ho sau chia 
re, da khuay dong due vong ai nhiem vao long muon ngudi. Nhung ke dai kho tin theo ho 
deu phai di vao noi toi tam dau kho. Ngudi cau cua Sinh co cai nhin minh triet da thay 
duoc nguy hiem va toi loi cua ngoi but tu ban dau, va cung chinh ong goi y giup Sinh tim 
ra nguyen nhan cua ngoi but mau ve sau. Ong da ket toi van chuong chong chat hon ngan 
day nui, dieu nay khong ngoa. Qua that, ludi guom giet chet mot ngudi, keo theo su dau 
ddn cua mot gia dinh, mot dong ho. Nhung mot cuon sach ta kien pho bien ra la keo theo 
su doa kc tam hon cua vo so ngudi horn nay va mai sau, va chinh su doa kc tam hon se 
km ho va than quyen ho dau ddn nhieu Ian hon the nua. 

Trudng hop cua Sinh chi la gay nen canh chet choc mau do thit roi, d nhung trudng hop 
khac, ngoi but dan dat moi ngudi di nguoc ki chan ly mdi la nguy hiem gap boi kn. Neu 
bi giet, ho chi dau ddn mot kn. Nhung neu di nguoc ki chan ly cua tu bi, tri tue, ho se 
phai chiu dau ddn tram nghin kn sau nua. 

Mot cuon sach, mot bo phim, khich dong ai tinh due vong km hoang mang xao xuyen 
tam hon bao ngudi, toi loi cua tac gia khong the dem xue. Ngoai nhung su den tra d dia 
nguc va sue sanh, neu duoc km ngudi, ho se la ngudi tam than xao dong bat an va due 
tinh ky lung. Roi due tinh ky lung ki dua ho trd ve doa xu. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 36 



Mot tac pham, mot chu thuyet khich (long chien tranh, phu nhan Nghiep bao, gieo rac ac 
tarn cho bao nhieu lop nguoi qua cac the he, phe bo su bo thi, phat sinh su bon xen... Toi 
loi cua tac gia vuc sau nui cao khong chua het. Ho phai den tra toi nghiep nay, nhung 
dang thuong cho nhung nguoi theo ho cung chim vao kho canh. 

Nguoi cam viet phai thay trach nhiem nang nhu nui cua minh, trudc het phai tarn nguyen 
dem anh sang cua tinh thuong va chan ly thap sang giua nhan sinh, quyet khong vi tien 
bac dia vi ma noi sai le phai. Ke do phai nghien cuu tim ra cai gi la le phai, cai gi la Dao 
Due chan that, cai gi la hanh phuc vlnh cuu, do la nhung dieu can phai tuyen duong voi 
tron tarn huyet va long qua cam cua minh. Neu tron doi ban da thap sang ngon lua thieng 
lieng cua le phai, su cho doi danh cho ban la phuc kc vi dai lau dai o mai sau. 
Thuong thi chung ta da tim hanh phuc trong vat chat, trong quan he tinh cam voi moi 
nguoi, trong vinh quang cua danh vong, chung ta chua bao gio ngo rang co mot hanh 
phuc chan that, cao ca, thanh khiet, vi dai hon moi hanh phuc kia, do la su an dinh cua 
tarn hon, do la su lang sau trong Thien Dinh. Tat ca nhung niem vui thong thuong chi bat 
nguon tu suy tu, xao dong va keo theo sau no la lo lang bat an, con hanh phuc chan that 
thi don gian va an tinh. Tarn khong suy nghi thenh thang nhu may troi, trong vat nhu hu 
khong, nhe nhang nhu gio thoang, an kc nhu vo bien. Tu tarn khong suy nghi nay phat 
sinh tinh thuong nguoi rat quang dai tu ai, khong phai kho khan nhu cay da, phat minh tri 
tue nhan thuc sang suot ro rang, khong phai ngu ngo nhu rong reu. Tarn khong xao dong 
do la hanh phuc can phai tuyen duong, do la Dao Due can phai pho bien, do la chan ly 
can phai truyen dat. Con nhung triet thuyet cue doan mot chieu dua den bat an thu han thi 
khong the so sanh chut nao. 

Hau het nguyen nhan cua toi loi deu duoc gay nen boi due vong. Con nguoi vi due vong 
rieng minh nen moi tac hai cho tha nhan. Truong hop cua Sinh khong phai vi mong cau 
due vong rieng minh, nhung ro rang due vong vo tinh cua nu sac, ruou thit, loi khen da 
dua Sinh vao oan trai. Muon co sue tinh tao sang suot nhan dinh dung le phai, chung ta 
can co mot cuoc song thanh khiet don gian, dung de due vong chi phoi. Thoat duoc gong 
kem cua due vong, co duoc noi tarn an tinh thenh thang, ngoi but cua chung ta se viet 
thanh thien truong ca cua le phai km tuoi mat tarn hon cua muon nguoi von bi thieu dot 
boi tham lam thu han. Toi cua ngoi but rat tram trong, nhung cong cua ngoi but rat Ion 
lao. Nhung de co duoc cong due to Ion nay, nguoi cam viet phai tim thay le phai va dang 
ca cuoc doi minh song cho le phai do. Sue manh cua ngoi but o tai sue song cua tac gia. 
Nguoi da song duoc voi le phai, nhung loi viet ra co sue manh tac dong cho nguoi doc 
rat nhieu. Con nhung nguoi chua tung ren luyen minh trong moi y nghi sau kin, chua 
thanh k>c minh trong moi hanh vi nho nhat, van cua ho chua co sue manh chuyen hoa tarn 
hon cua nguoi xem. Cong due cua van chuong rat Ion, nhung muon thuc hien duoc cong 
due nay, tac gia phai don tarn hon minh trong an nhien va cao thuong. Doi song cua 
Victor Hugo da ket tinh thanh "Les Miserable". Tu each cua Leon Totstoi da un due 
thanh "Chien tranh va hoa binh", "Cha Sergius"..., cuoc song gki thoat cua 
Ksishnasmurti moi tao thanh "The first and last freedom", "Commentary on living". 
Chinh cuoc song cua chung ta se km cho ngoi but chung ta co cong hay co toi. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 37 



10 - QUA BAO RAT NHE 

(Trich Tang Chi Bo kinh 3 A, tr 230) 

- Nay cac Ty Kheo, sat sanh dugc thuc hien, dugc tu tap, dugc lam cho sung man, dua 
den dia nguc, dua den loai bang sanh, dua den coi nga quy. Qua di thuc het sue nhe cua 
sat sanh la dugc lam ngudi vdi tuoi tho ngan. 

- Nay cac Ty Kheo, lay cua khong cho dugc thuc hien, dugc tu tap, dugc lam cho sung 
man, dua den dia nguc Qua di thuc het sue nhe cua lay cua khong cho la dugc lam ngudi 
vdi su ton hai tai san. 

- Nay cac ty kheo ta hanh trong cac due dugc thuc hien,... dua den dia nguc, bang sanh, 
nga quy. Qua di thuc het sue nhe cua ta hanh trong cac due la dugc lam ngudi voi su oan 
thu cua ke dich. 

- Nay cac Ty Kheo, noi lao dugc thuc hien,... dua den dia nguc, bang sanh, nga quy. Qua 
di thuc het sue nhe cua noi lao la dugc lam ngudi, bi vu cao khong dung su that. 

- Nay cac Ty Kheo, noi hai ludi dugc thuc hien, dua den dia nguc, bang sinh, nga quy. 
Qua di thuc het sue nhe cua noi hai luoi la dugc lam ngudi vdi ban be bi do vd. 

- Nay cac Ty Kheo, noi ac khau dugc thuc hien..., dua den dia nguc, nga quy, bang sanh. 
Qua di thuc het sue nhe cua su noi ac khau la dugc lam ngudi vdi bi nghe nhung tieng 
khong kha y . 

- Nay cac Ty Kheo, noi ldi phu phiem... la dugc lam ngudi nghe nhung ldi kho chap 
nhan. 

- Nay cac Ty Kheo, uong rugu len men, rugu nau... la dugc lam ngudi vdi tarn dien 
loan." 

NHAN XET: 



Day la nhung lam loi can ban cua ngudi tai gia cu si ma Due Phat da de cap den rat 
nhieu. C) day neu len tarn dieu, nhung gom lai chi trong nam dieu de Phat che thanh ngu 
gidi. Ngu gidi la hang rao gin giu chung sinh co dugc than ngudi khong roi vao ba dudng 
ac qua dau kho. 

Thdi nay co nhieu ngudi tu thien, nghe noi: "Tarn binh ha lao tri gidi, hanh true ha dung 
tu thien", ho co quan niem xem thudng gidi luat. Ho cho rang giu gidi la go bo va pha 
gidi la... tu tai! Co ngudi sau mot thdi gian dung cong, dugc sue tinh giac rong rang cua 
chanh niem, thu uong rugu, van thay con giu dugc tarn tinh giac nay, lien cho minh da tu 
tai khong con bi van de giu gidi pham gidi chi phoi. Hang ta kien nay khong bao lau se 
pham nhung trong gidi de roi doa vao dudng ma. 

Phai biet rang ngudi tu tai la ngudi du sue giu gidi. Chua du sue giu gidi tuc la chua tu 
tai. Pha gidi la chuyen de lam cua ke pham phu, dau phai la chuyen cao sieu kho khan gi. 
Tu mot thdi gian roi du sue... pha gidi, hang ngudi nay la gi, neu khong la hieu sai? 
Co the chung ta uong vai chung rugu, lay len vai mon do ma trinh do cong phu nao gid 
van khong thoi that. Nhung chung ta dung xem thudng, pham vai Ian nua se bi thoai that 
cong phu. Hon nua chung ta can phai giu gidi de lam guong cho ngudi khac. Chung ta 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 38 



phai quy kinh giai luat nhu la su the hien chan chinh cua tarn hon giai thoat. Tarn hon 
thenh thang giai thoat duac the hien noi giai luat ky luang, khong phai the hien nai su 
bua bai phong tung. Chung ta se tra lai van de nay nai phan phan tich Nhan Qua xuat the 
gian. 

Su vi pham qua dang nhung giai can ban neu tren deu dua den dia nguc, sue sanh va nga 
quy. 6 day Due Phat cho biet qua bao rat nhe cua ac nghiep do la nhung nghich canh nai 
than nguai. Sa dl co truang hap qua bao rat nhe nay la do nguai kia co the da tung tao 
nhung cong due khac Ian lao han de chan dung duac su doa vao ba ac dao. Tuy nhien 
nai than nguai. Ho van phai gap nghich canh tuang xung vai ac nghiep da gay. 
Sat sinh tuc la triet mat tho mang cua chung sinh. Su den tra tuang xung danh cho ho la 
benh hoan va yeu menh. Sau khi nghe tin bao la da thieu may van quan dich trong hang 
nui, Khong Minh than tho rang ong se giam tho mot ky (muai hai nam). Qua bao hien 
dai nhu vay la qua nhe. Co the do cong due trong dai qua khu cua ong rat Ian chang? 
Duac thay cho biet rang minh se cham dut tho mang trong bay ngay nua. Ong Sa Di xin 
ve tham nha. Giua duang ong vat mot 6 kien to troi theo nuac lu. Cong due nay da keo 
dai tho mang cua ong them mot thai gian nua. 

Nhu da noi, sat sinh luon luon la mot bat thien nghiep. Tuy nhien mot bat thien nghiep co 
the duac hoa giai bai mot dai thien nghiep. Dai thien nghiep duac nhac den a day la 
chien dau bao ve su binh yen cho nhan dan ben trong lanh tho. Neu nguai chien si phai 
chien dau de ngan chan su xam lang tu ben ngoai, giu cho phan dat ben trong duac yen 
on, cho em be ngay ngay tai truang, cho me gia say giac ngu trua, cho canh dong xanh 
mau lua mod, cho chuong chua vang vang xa dua... thi su chien dau nay la mot thien 
nghiep Ian lao hoa giai bat bat thien nghiep cua su sat sinh. Chinh su cao thuang nai long 
hy sinh cuoc song cua minh de dem lai yen on cho nhung nguai khac la mot cong due 
Ian. 

Nguac lai, neu day la su xam lang dung vai ban chat cua no, co the no duac che day bai 
nhung chieu bai kheo leo va ly tuang, nhung no da day len khoi lua loan lac, day len tung 
toe kinh hoang, thi su sat sinh nay dua nhung nguai chien dau di ve ac dao lau dai ve sau. 
Qua van de trom cap. Khi toi con la mot Sa Di, a nai chiec that nho tren canh dong vang, 
toi quen vai mot thanh nien hien lanh it noi va ngheo kho nhin dong chu "Thua phu 
ngay..." duac xam nai bap chan toi chang hieu gi. Sau nay anh va cua thanh nien do la 
mot phat tu cho toi biet thanh nien kia da tung a tu tai nha lao Thua phu Hue, vi toi trom 
cap. Vi chung kien mot qua bao hien dai ma anh tra nen tin luat Nhan Qua Nghiep bao. 
Co mot Ian anh cuom mat cai gio xach tay cua mot thieu phu chuan bi do dac de di nha 
bao sanh vi can dau de da xuat hien. Mat gio do, nguai thieu phu khoc het nuac mat. Sau 
nay anh vao Nam lap gia dinh. Dem truac ngay dua va di sanh, cuap vao nha lay dung 
cai gio xach dung do dac de dem di nha bao sanh. Va anh khoc het nuac mat con anh thi 
ngam ngui thong hoi an nan. Biet chuyen nhu vay toi thuang khuyen anh rang dem cong 
sue dap lai nhung doan duang hu trong xom lang. Co khi chinh toi phai tim doan duang 
can dap va ru anh cung lam. Sau nay toi rod vung do di ve nai khac, moi chuyen chim vao 
quen lang theo thai gian phoi pha. Chat nguai anh va den tim toi, trao toi mon qua cua 
nguai thanh nien nam nao, va cho biet va chong anh ta da tra nen kha gia rat nhieu. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 39 



Su mat mat do dac khong chi dan thuan la thieu thon, no con la noi be tac tuyet vong 
trong doi song cua con nguoi. Ban co the tuong tuong ra su dau kho tuyet vong cua mot 
nguoi toi ngay sanh de bi lay mat net do dac Day la mot truong hop, con vo so nhung 
truong hop dau don hon nhieu. Co khi nguoi bi mat da phai dung den bien phap tu van. 
Vi ke trom cuop da lay di chut tai san nuong tua cuoi cung trong doi ho. Co khi vi mon 
do bi mat, vo chong cha con nghi ky chia re voi nhau, o day su trom cap da tac thanh su 
bat hoa. Mon do bi mat khong chi dua den su giam thieu tai san ma that su da dua den 
nhieu do vo tinh than cua moi nguoi. Su dau kho do trom cap gay nen da nhieu nhu nui 
nhu bien. Vi vay, qua bao cho doi cho ke toi 16i nay la hinh phat va kho canh noi dia 
nguc, nga quy va sue sanh. Neu su den tra da voi, hoac neu ke kia da tao duoc nhieu cong 
due to Ion de van duoc than nguoi, thi qua bao rat nhe cho doi cho y la tai san bi ton hai. 
Neu doi nay chung ta thinh thoang bi mat trom, hay than nhien chap nhan mot each vui 
ve vi tin rang day la nghiep qua tu thud lau xa nao roi rot den tan horn nay. 
Auc nghiep thu ba la ta dam, tuc la ngoai tinh. Sinh ra giua cuoc doi cau ue nay, chung ta 
da co mat trong vung bun dam due Ban chat cua chung sinh la ai due Vi the het lop 
nguoi nay noi tiep lop nguoi kia deu phai Ian quan trong ai due cua doi song vo chong. 
Tuy nhien khoai kc tran gian luon luon la su chuc cho cua bat an va toi loi. Ke thoa man 
phu phe moi due vong cua minh, chac chan la ke tarn minh trong toi loi, khong co Dao 
Due va binh an noi mot ke thoa man due vong lay lung cua minh. Chi co bot di due vong, 
nguoi ta moi tranh duoc bat an va toi loi. 

Trong mot chung muc udc le nao do, sinh hoat tinh due duoc chap nhan giua hai vo 
chong chinh thuc khong co lien he ve huyet thong. Neu sinh hoat tfnh due xay ra giua hai 
nguoi khong phai vo chong chinh thuc, day la ngoai tinh; neu xay ra giua hai nguoi co 
lien he huyet thong, day la loan luan; neu xay ra giua nguoi va thu, day la cuong dam; 
neu xay ra giua hai nguoi cung phai, day la benh dong tinh; neu xay ra giua nguoi truong 
thanh va dua tre chua phat trien, day la bao dam... Chung quanh khoai kc tran gian deu la 
toiloigiang bua! 

Benh AIDS dang hoanh hanh km dien dau cac co quan y te, chung quy cung xuat phat tu 
nhung ke huong thu qua dang khoai kc xac thit va sai km trong quan he tinh due Khi he 
thong than kinh duoc rung dong theo khoai cam, no tu danh mat kha nang de khang cua 
co the. Khong phai virus nao do da gay thanh benh AIDS, ma chinh khoai cam cua ho da 
gay thanh tinh trang mat kha nang mien nhiem noi chinh ho. Ke nao tiep tuc tim kiem 
khoai cam - qua dang va sai km - se khong bao gio thoat khoi nanh vuot cua hoi chung 
AIDS. 

The nen, quan he tinh due sai km tuc la gay me muoi 6 nhiem cho minh va nguoi. Rieng 
van de ngoai tinh khong phai don thuan la len lut thu huong khoai cam tinh due, ma no la 
su cuop mat hanh phuc cua nguoi khac. Khong the co su thuong yeu san soc day du doi 
voi vo con khi ma nguoi chong con phai chia xe tinh thuong va khoai kc voi tinh nhan 
khac. Su trom cap tai san da gay nen dau kho the nao thi tuong tu va hon the, ngoai tinh 
la su trom cap hanh phuc gan bo cua gia dinh nguoi ta. Hanh phuc vang bong co nghia la 
dau kho kp day. Nhung dieu co the tim thay sau su do vo cua hanh phuc gia dinh la ghen 
tuong, hon gian, mang nhiec, danh dap va ngheo nan. Trong tat ca su thu huong khoai kc 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 40 



cua tran gian thi tinh due (sex) la su thu huang thap hen nhat. Do la ly do tai sao con 
ngudi biet tu trong phai sinh hoat tinh due noi kin dao. Chi co nguai mat het nhan each, 
gan gui vai thu tinh mai 16 lieu phai bay nhung sinh hoat cua tinh due nai cong cong 
hoac tren man anh va sach va. Tan trong luang tarn cua con nguai, khoai cam tinh due 
luon luon di kem vai su xau ho. Chinh vi su thap hen qua dang cua khoai kc tinh due ma 
nguai thu huang no - qua dang va sai lam - deu bi ton phuac va toi loi. Neu liet ke nhung 
huang thu tu thanh bai den tho tuc cua con nguai thi nhac khong lai la su thuang thuc 
thanh bai nhat, ke do la hoi hoa phi tinh due. Con tho tuc nhat la huang thu tinh due. 
Nhung du thanh bai hay tho tuc thi no van con nam trong giai vuc cua khoai cam tran 
gian. Nguai tu hanh cau giai thoat phai tu choi moi khoai cam nay, chi co tarn hon an tinh 
sau xa, khong bat an xao dong, mai la hanh phuc chan that va vinh cuu. 
Neu vuat qua duac qua bao nai dia nguc, nga quy va sue sinh, nguai ta hanh trong ai due 
phai gap go su oan thu cua ke dich, hanh phuc gia dinh bi do va, khong tim duac su 
chung thuy chan thanh. 



Auc nghiep thu tu la noi lao. Y nghla noi lao a day la ket toi nguai khac sai su that, hoac 
khen ngai nguai khac sai su that. Khen sai su that da duac de cap a bai "But Mau", a day 
chung ta phan tich su ket toi sai su that vi ac tarn. Tuy nhien, noi lao co y nghia rong han 
nhieu, co noi khong, khong noi co, trinh bay sai su that, lam nguai khac hieu lam. Nhung 
su tac hai cua viec noi lao khong dung ngang a cho khien cho nguai khac hieu lam, phia 
sau su hieu lam do la mau do thit rai, la nha tan cua nat. 

"Khong co Nhan Qua Nghiep bao!" Phia sau lai tuyen bo sai su that nay la toi pham Ian 
tran khap nai. Nha tu khong du sue giao due con nguai tra thanh Dao Due. Victor Hugo 
da phe phan dieu nay gay gat qua tac pham vi dai "Nhung nguai khon kho". Khi con 
nguai khong tu kiem soat nhung hanh vi thien ac cua minh bang nguyen ly Nhan Qua, thi 
khong con co the co mot bien phap nao ngan chan toi loi cua ho duac thuc hien qua nhieu 
each tinh vi. 

Lich su cung da ghi day nhung truang hap vu cao sai lam bai nhung ke tranh gianh 
quyen lai vai nhau, va sau do la giet hai thu oan le the. Chinh vi tac hai cua su noi lao 
nang ne nhu the nen dia nguc, nga quy, sue sinh la qua bao danh cho ho. Con qua bao rat 
nhe a than nguai la bi vu khong oan uc kho to bay. 

Auc nghiep thu nam la noi lai hai luai nghia la gay chia re moi nguai vai nhau. Nguai 
nay da dung lai khich dong su tu ai cua doi ben de doi ben cam tuc nhau, hoac han dung 
dung nhung su kien khong co that de doi ben hieu lam nhau. Vai moi thu doan tham doc, 
han da lam doi ben nghi ky, thu han vai nhau. Phia sau su do va doan ket do la dau tranh 
tan hai, la cua mat nha tan, la lua khoi dieu tan. The giai ngay nay da chia re qua nhieu 
bai vo so ly thuyet. Trong tat ca nguyen nhan dua den chia re, thi anh hung ca nhan la 
mot nguyen nhan dang ke. Ai cung muon minh la lanh tu duy nhat, muon minh la nguai 
duac cong dau, muon minh la vi sao choi sang. De tra thanh anh hung giua muon nguai, 
chung ta phai phu nhan nhung cai hay cua nguai khac, tieu diet phe phai khac, cong kich 
nhung ngoi sao khac. 
Nhieu nguai rat so truang ve mon nay. Ho rat thong minh tai gioi nhung khong the hap 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 41 



tac vdi nhau mot each lau dai vi ai cung muon minh trd thanh nhan vat so mot. Chi khi 
nao ho biet vi loi ich chung ma bo di chu nghfa anh hung ca nhan thi tai nang cua ho mdi 
co the gop lai de tao nen nhung thanh rich phi thuong. 

Ai cung tuyen bo duong loi minh la dung va cue luc cong kich tat ca duong loi khac. Su 
doc ton nay dua den it nhat hai dieu tai hai: 

- Mot, gay su chia re vdi moi ngudi. 

- Hai, lam cho nhung ngudi tin theo minh co mac cam tu cao, va tu cao la dieu sai lam 
trudc het. 

Cac ton giao da doc ton va phu nhan ton giac khac. Roi trong mot ton giao cac tong phai 
da doc ton va phu nhan tong phai khac. Dieu chung ta co the khang dinh la su chia re chi 
xuat phat tu mot quan diem sai lam. Ngudi co quan diem chan chinh khong bao gid ua 
thich su doc ton va chia re co the ho da chung nghiem mot chan ly tuyet vdi noi tu than, 
nhung neu no la chan ly, no luon luon dua den su khiem ha va dung hoa. Khiem ha va 
dung hoa la su the hien cua nhung tarn hon chan chinh. 

Chu Thanh tang an vao cac noi de giao hoa. Tuy theo can co tarn tinh cua moi hang 
ngudi ma chu Thanh lap bay nhung phuong tien sai biet de dua Ian ve mot chan ly chung 
duy nhat. Neu chung ta doc ton phe nhom cua minh, cong kich phe nhom ngudi, co the 
chung ta se cong kich nham nhung bac Thanh cao ca. Dieu nay dua den doa lac nang ne. 
Chung ta muon tinh thuong yeu chan hoa giua moi ngudi, muon the gidi nay khong co 
oan thu, ganh ghet hay can than de dat ve su phan xet doi vdi bat cu ai. Khi nao co su 
khiem ha va dung hoa, luc do chung ta gan gui vdi chan ly. Chang nhung chung ta khong 
gay nen su chia re mdi, ma con phai tich cue nan gan nhung chia re co san giua moi 
ngudi. Nhung chia re co san do la gi, do la buc tudng vo hinh giua cac ton giao, giua cac 
triet thuyet. 

Muon danh do nhung buc tudng ngan each giua cac chu thuyet, chung ta co hai phuong 
phap ap dung tuy theo moi trudng hop. 

Neu cac chu thuyet do co cho giong nhau, hay khai thac triet de dieu nay. Vi du de bdt su 
hiem khich giua Thien chua giao va Phat giao, chung ta dan chung loi chua Jesus: 

- Thien quoc khong d ben nay, khong d ben kia, ma ngay trong chinh chung ta. 

Nhu the thi Thien Quoc chinh la chan tarn, la Niet Ban cua Phat giao. Krishnamurti cung 
noi: 

- Cai ma Phat goi la Niet Ban, Jesus goi la thien quoc, thi cai do toi goi la cuoc song. 
(What The Buddha called Nirvana, Jesus called The Heaven, I call it the living) 

- Neu cac chu thuyet do co giu nhung quan diem trai nguoc Ian nhau, hay phu nhan tat 
ca. Chinh ly tanh khong Trung Quan cua Bo Tat Long Tho, phu nhan moi quan diem 
duong thdi, the ma da xoa sach hai muoi bo phai de dua Phat giao qui ve mot moi. 
Krishnamurti da phu nhan moi gia tri cua tat ca tin dieu, triet thuyet, the ma da cdi bo moi 
co chap cua con ngudi, dua ho lai gan vdi nhau hon. 



Mai ve sau toi co viet nhung dong tho de noi 
Se chang noi len de ca ngoi tinh yeu 
Vi tinh yeu la hinh anh buoi chieu 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 42 



Tuy em ai nhung se vao dem toi. 

Mai ve sau toi co viet nhung dong tha de noi. 

Se chi noi len de ca ngai tinh thuong 

Cua nhung ngudi vi nhan loai que huang 

Cua hanh phuc thoat ra ngoai toi loi. 

Mai ve sau toi co viet nhung dong tho de noi 

Se noi len de ca ngoi su an nhien 

Hanh phuc nao thong tha tu than tien 

Rat thanh thoat ung dung va dfnh dac. 

Mai ve sau toi co viet nhung dong tho de hat 

Se doan ket moi ngudi trong mot trai tim chung 

Hanh phuc thieng lieng va vi dai vo cung 

Mot la tat ca va tat ca moi ngudi chi la mot. 



Trong ddi song gan gui hang ngay, hay san sang nan gan nhung chia re ty hiem giua cac 

ca nhan. 

Doan ket thuong yeu la mot trong nhung hanh phuc cua con ngudi. The nen hanh vi ly 

gian chia re la mot toi loi. Tuy theo muc do nghiem trong cua toi loi nay ma ke tao 

nghiep se phai chiu kho bao o dia nguc, nga quy va sue sanh. Neu duoc lam ngudi, y se 

la ngudi vdi noi co doc, co don, ban be do vd. Moi bi sut doi, chia doi cung la hien tudng 

cua ldi noi chia re trong qua khu. 

Ac nghiep thu sau la ac khau. Nghia la chudi rua nhuc ma qua dang. 

Dan chung tu Kosambi nghe ldi xui giuc cua thu hau Magandiya, vo vua Udena, da noi 

nhung ldi ac khau nang ne vdi Due Phat. Vdi tarn hon nhan nhuc bao dung, cuoi cung 

Due Phat da cam hoa nhung ke sai lam ay. 

Ac khau con la nhung ldi de doa ghe gdm doi giet doi danh hoac nhung tieng chudi the 

kem nhan cach.Nhung ldi ac khau nhu vay chi xuat phat tu nhung tarn hon thap kem, 

thieu giao due Ca dao Viet Nam co cau: 

"Kim vang ai no uon cau 

Ngudi khon ai no noi nhau nang ldi" 

That vay, ngudi khon ngoan sang suot khong bao gid buong ra nhung ldi ac khau bi 6i 

danh cho ngudi khac. Tru nhung ngudi thuan tlnic trong Thien Dinh mdi khong bi dau 

kho bdi nhung ldi ac khau, con nhung chung sinh khac deu bi mat binh tinh, dau ddn, tu 

ai, kho so, nhuc nha khi bi xuc pham bdi nhung ldi ac khau. 6 day, dau kho gay ra khong 

bdi danh dap, giet hai, mat mat, ngoai tinh nhung bdi su nhuc nha tu ac khau. 

Kinh Hien Ngu va luat Sa Di cua Phat Giao Bac phuong co ghi lai trudng hop mot chu 

Sa Di vi vo tinh da che mot vi Alahan tung kinh giong tieng cho sua. Do biet sam hoi nen 

chu Sa Di thoat duoc qua bao dia nguc nhung van phai tho than cho nam tram doi. 

Phi bang ngudi thudng toi nhe hon phi bang bac Thanh. Phi bang bac Thanh thi khong 

ludng duoc nhung hau qua ghe gdm cua no. trudc het, ho phai bi mat het danh du dang 

co trong hien doi, mat het dia vi quyen chuc, tuot xuong cho tarn thudng ha liet. Ngudi 

duoc lam Tang, neu Id cong kich nham bac Thanh se mat phudc lam Tang, bi thoai 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 43 



chuyen tra lai the tuc. 

Ngugc lai vai ac khau la lai noi nhu hda, kha ai, khen ngai danh cho nhau. Trong quan he 

giao tiep giua con nguai, hanh phuc den vai nhau tu nhung lai noi le do, ton trong, nhu 

hoa, kha ai. Nguai co duac ai ngu nhu the tuc la da co mot lai khi de ban phat hanh phuc 

cho moi nguai chung quanh minh. Ai cung can duac ton trong, vi the hay dem su ton 

trong den vai moi nguai bang lai noi va cu chi. Lich su cung chinh la hinh thuc ai ngu 

cua nguai van minh. Dung dem lai tho 16 coc can xuc pham den vai nhau lam cho nhau 

dau kho. Su dau kho cua moi nguai hien tai se bien thanh su dau kho cho chinh minh a 

dia nguc, nga quy va sue sinh mai sau. Neu duac lam nguai, se phai chiu dung nhung lai 

noi nhuc ma cay chua. 

Ac nghiep thu bay la noi lai phu phiem (theo tang Pali) nhung theo Han tang lai la y ngu 

co ham y khoe khoang pho truang. Chung ta co the ket hap ca hai tang de dinh nghia cho 

truang hap nay la: Noi lai vo ich va khoe khoang. 

Noi lai vo ich dua cat lam loan dong tarn nguai, khong dua den su tang truang cua thien 

phap. Nhung lai nay thuang duac nghe tu cac ke an khong ngoi roi ban chuyen thi phi, 

noi chuyen tieu lam, cuai cat vo nghia. Nhung lai xau xa da ban, nhung tieng chuai dem 

theo cau noi cung la noi phu phiem. Nhung cau chuyen huyen hoac me tin, nhung lai don 

nham cung la noi phu phiem . 

Cau chuyen phu phiem lam mat thi gia, tang truang ac phap, roi loan tarn nguai, gay anh 

huang xau cho nhung nguai chung quanh. Mot nguai cha co thoi quen vang tuc thi kho 

co nhung dua con dang hoang. Hau nhu khong tim thay nguai dung dan trong dam nguai 

noi chuyen co qua nhieu tieng tuc tiu kem theo. Nguai tu trong khong bao gia de mieng 

minh phat ra nhung tieng da ban nhu vay. Chi co tarn hon thap kem moi de roi rat nhung 

tieng tho tuc ban thiu ma thoi. 

La de tu Phat co tarn hon chan chinh khi gap nhau, chung ta chi nen ban sau ve dao ly de 

sach tan nhac nha nhau ap dung tu hanh trong dai song hang ngay. Dung de mat thai gia 

vi nhung cau chuyen vo nghia trong rang vu va. Neu cau chuyen dao ly lam tang truang 

thien phap bao nhieu thi cau chuyen phu phiem lam tang truang ac phap bay nhieu. Nhu 

vay, toi va phuac cung theo do lap thanh. 

Con lai khoe khoang thi lam ton due nguai noi. Khi gap mot nguai thuang ke ve nhung 

cai hay cua ho, ban co the danh gia lap tuc ma it sai lam la nguai nay chua that la nguai 

tot. Thien su Zenzetsu (Nhat) can dan de tu " Dung noi cho nguai chung quanh biet ve 

con truac khi tu ho kham pha ra con." 

That vay, nguai chan chinh khong noi ve cai hay cua minh, nhung trong dai song, tu nai 

ho toat ra moi su tot dep den vai moi nguai. Moi nguai chi biet cai hay cua mot nguai 

chan chinh do hanh vi cua nguai ay, chu khong phai do su ke le thanh tich cua nguai ay. 

Chung ta co le da tung chung kien vai truang hap, khi mot nguai khoe ra cai hay cua ho 

de roi it lau sau cai khong hay hien bay trai nan vai lai khoe khoang horn truac. 

"Toi co sue nhan nhuc sau xa, khong bao gia san nan." 

Vai bua sau, nguai noi lai nay da gap chuyen phai do mat tia tai mat tu chu. 

Mot dao si An Do tuyen bo ong ta co kha nang di duac tren mat nuac. The roi khi rat 

nhieu nguai un un keo tai chung kien da thay ong dao si roi torn xuong ho. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 44 



Lai noi khoe khoang lam ton phuac la nhu vay. 

Rieng Due Phat trong nhung bai kinh Nguyen thuy thuang neu ra Luc thong nhu la mot 
cho y cu de nguoi tu biet minh da vien man Niet Ban hay chua. Co the vi nay da nhan ro 
chan tarn, du kha nang su dung thien ngu tai tinh, nhung neu chua du Luc thong, thi co 
nghia la vo minh chua het, Niet Ban chua vien man. The nen neu ra Luc thong, Due Phat 
khong lam cong viec khoe khoang thuang tinh nhung muon lap ra mot tieu chuan de 
nguoi sau tu danh gia cho tu tap cua minh ma khong roi vao chu quan tu man. 
Luc thong la: 

1. Thien nhan thong: Thay duoc nhung noi rat xa, nhung vat rat nho, nhung coi gioi khac 
voi coi gioi nay, su luu chuyen tai sinh cua chung sinh. 

2. Thien nhi thong: Nghe duoc nhung tieng rat xa, nhung tieng rat nho nhu tieng chan 
cua con kien, nhung tieng cua chung sinh trong coi gioi khac. 

3. Tha tarn thong: Biet duoc tarn suy nghf cua chung sinh, biet cho chung dac cua thien 
gia, biet duoc du a rat xa. 

4. Tuc mang thong: Nho lai vo luong kiep qua khu voi tung chi tiet nho cua chinh minh 
hoac cua nguoi khac. 

5. Than tuc thong: Co kha nang phi hanh bien hoa, hien than, an than, phan than ra nhieu 
noi, than hie phi thuang. 

6. Lau tan thong: Cham dut moi Vo minh, lau hoac khong con thua, Niet Ban hien 16 vien 
man, hap nhat voi chu Phat, tarn chap thu so dac tan bien, tu biet khong con bi sinh tu 
luan hoi chi phoi. 

Du Luc thong noi tren, vi nay la bac Alahan, giai thoat tu tai, thang tri sang ngai, dai bi 
vien man. 

Qua bao rat nhe cua viec noi lai vo ich va khoe khoang la duac lam nguoi nghe nhung 
dieu kho chap nhan, kem uy due, it duac kinh trong, mieng xau. 
Auc nghiep thu tarn la uong ruau say sua. Hien nay khap tren the gioi dang dau tranh 
chong nan nghien ruau, mot te nan da gay dau kho cho con nguoi tu rat lau. Ruau da lam 
say sua me loan cho nguoi uong den noi khien ho lai xe tong vao nhung nguoi di duong 
vo toi, khien cho ho danh vo, dap con, dot nha, gay ra hanh vi cuong buc vo luan. Uong 
ruau con dua den ngheo nan tung thieu. 

Truac het uong ruau co ve khong ac doc nhu giet nguoi, khong xau xa nhu tram cap, 
khong ban thiu nhu ta dam, khong hiem tra nhu vu khong... Chang nhung the no con co 
ve le nghia theo phong tuc A chau: "Vo tuu bat thanh le", no chi co mot tac hai dan gian 
la lam say sua, khien nguoi uong tra nen cuong nhiet, khong con phan biet phai trai, 
khong kiem soat duac hanh vi va lai noi cua minh. Phia sau su si me nay, no dua nguoi 
den nhung toi ac tay trai nguy hiem nhat, cung doc ac nhu sat sinh, cung xau xa nhu trom 
cap, cung ban thiu nhu ta dam... Neu gia dinh ban co mot nguoi nghien ruau, ban se cam 
thay noi kho tarn kho bay to cua minh, vua hu hao trong gia dinh, vua nhuc nha voi hang 
xom. Khong gi chan nan bang su chung kien mot nguoi trong can say sua danh mat moi 
tu each cua minh. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 45 



70% tai nan giao thong deu do say ruau. Ruau lam than kinh cua nguoi lai xe khong 
quan sat tinh anh, khong phan ung kip thai. Chi can cham mot giay, tai nan da xay ra roi. 
Nhan nhan trong xa hoi, nhung nguoi say ruou ve hanh ha vo con, cha me rat la te bac 
Tien bac trong gia dinh khong duoc dung vao viec no com am ao, san xuat, hoc hanh, ma 
chi de phung phi vao ly ruou nong nan, dla thit beo ngay cua ca nhan nguoi nghien. Han 
da boc lot gia dinh mot each vo trach nhiem. Va trong con say sua nan da gay phien ha 
cho lang gieng bang lai noi xang bay on nao, bang cu chi khiem nha tho bao. Ruou con 
lam kich thich tinh due hon binh thuong, luc uong ruou say, nguoi nay de co hanh vi dam 
bao, xuc pham den phu nu, de roi mang tieng khong tot ve sau. Trong nhieu Ian nghien 
cuu, cac bac si Due da xac nhan rang nhung dua con duoc thu tinh khi cha me dang 
nghien ruou deu la nhung dua con dan don, kem coi ve the chat va tri tue. Ho goi la 
nhung dua con cua chieu thu bay (The children of Saturday evening) vi nguoi Due 
thuong uong ruou thoai mai vao chieu thu bay. 

Nhieu nguoi tu cho minh khong thoat khoi tu do tuang nen da chon ruou nhu la mot cho 
bam do tai hai hon ba thu kia. Chieu bai tu an ui nay rat la guong gao va lap liem, de roi 
sau do ho se thay ho lam kho ban than va gia dinh qua dang. 

Co nhung hanh phuc cao thuong hon, thanh bai hon cac khoai cam tho tuc, do la am 
nhac, hoi hoa, the thao. Chung ta co the tim kiem niem vui trong cac mon nghe thuat van 
hoa the thao nay hon la tim niem vui trong ruou nong thit beo. Nhung tarn hon huong 
thuong thi thich nhung giai tri thanh bai, con nhung tarn hon thap kem thi thich nhung 
khoai kc ha liet. Nhin su giai tri cua mot nguoi, chung ta co the danh gia it sai ve tarn 
hon cua nguoi do. Nguoi Nhat Ban co tarn hon kha thanh bai nen ho da tim duoc niem 
vui te nhi trong huong vi cua tra theo tra dao, trong chiec hoa cam noi doc binh theo hoa 
dao... 

6 nhung linn vuc phuc tap nhat nhu kinh doanh, ban van thay nguoi Nhat co phong each 
ung dung, nhe nhang diem dam. Chinh su thanh khiet cua tarn hon von da tham nhuan 
Thien dao Phat giao, nguoi Nhat da leo den dinh cao cua van minh va nghe thuat nhu 
horn nay. Tap chi Song Huong dau nam Mau Thin co dich mot doan van Nhat "Tieng xuc 
xac trong dem khuya" dien ta mot tro choi tarn thuong nhu viec gieo xuc xac, nhung qua 
con nguoi Mitiko, tro choi nay tro thanh mot phuong phap nhiep tarn ky dieu. 
Neu can phai giai tri, chung ta hay tim su giai tri trong nhung hinh thuc nghe thuat thanh 
khiet hon la tim trong thu vui hen kem. Tuy nhien, vuot hon moi su giai tri cua the gian, 
toa thien chinh la niem vui toi thuong ve Dao Due, ve su don gian, ve su cao ca, ve tri tue 
va phuc kc 6 giai doan dau, toa thien gan nhu mot cue hinh vi chan bi dau trong the 
ngoi kiet gia, tarn bi loan vi chua quen dieu phuc Nhung cang ve sau, mot gia toa thien 
la mot gia an vui hanh phuc. Nhieu cu si tai gia can dam vuat qua giai doan dau vat va de 
roi horn nay ho da bat dau tim thay niem an kc vi dai thanh khiet noi phap mon toa thien 
nay. Cai vui cua toa thien khong nong nhiet nhu men ruau, khong xao dong nhu ai due, 
khong khoai tra nhu thang lai trong mot cuoc chai. Nhung ngon tu cua the gian nao gia 
khong du de dien ta niem vui cua Thien Dinh, chi nhung nguoi that su tim thay mai tu 
biet rang khong mot tro vui nao cua the gian co the so sanh duoc Thien Dinh la mot hanh 
phuc va cung la con duang phat trien tri tue. Cang tham nhap Thien Dinh, nguoi nay 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 46 

cang tro nen thong minh nhay ben. Khi nhung suy luan quanh co da dung lang thi true 
giac phat sinh. Ho khong con biet bang tu duy ly luan, nhung ho biet true tiep thang vao 
su kien cua van de. Ai da tu tap Thien Dinh deu nhan thay ro rang minh tro nen sang suot 
hon ngay xua. Con ruou bia nong nac, nguoc lai, da dem lai su si me trong hien doi, dem 
lai kho bao trong dia nguc, nga quy, trong doi sau, va cung dem lai dien loan o than 
nguoi sau nua. 

Neu len kho bao cua tarn ac nghiep nay, Phat da gian tiep ca ngoi gia tri cua su tri gioi. 
Nguoi Phat tu tai gia can phai giu gin Nam gioi mot each chu dao, phai xem gioi luat nhu 
la mot bieu hien thieng lieng cua dao Phat, dung khinh thuong gioi luat de danh mat tu 
each va phuc lac cua chinh minh. Gioi luat duoc gin giu boi ba dieu kien: 

- Mot, bang su nhan dinh dung dan ve gia tri va loi ich cua gioi luat. 

- Hai, bang tac y dong manh quyet tarn cao do, co mot thai do dut khoat voi nhung hanh 
vi phi gioi luat. 

- Ba, bang dinh hrc sau xa boi cong nang toa thien. 
Hoi du ba dieu kien nay, gioi luat duoc goi la vien man. 

Con nhung cu si tai gia khong may man, khong gan duoc nhung bac xuat gia tri gioi vien 
man nen it duoc nghe nhung loi nhac nho chan thanh, da tro nen pha gioi, uong ruou, 
lam mat tu each cua chinh minh. Di nhien chung ta cung quy mot phan trach nhiem noi vi 
thay kem gioi, nhung hon tat ca, nguoi cu si phai nhan lay trach nhiem ve chinh minh. 
Gioi luat va giao phap cua chinh Due Phat (nhat la Due Phat Nguyen thuy) moi that la 
bac thay vung chac cho chung ta nuong Ura. Dung vi su so xuat cua vai vi xuat gia ma 
chung ta tu danh mat cong due cua minh qua hanh vi pha gioi. 

ll-DOIXtrvdlTANG 

(Trich kinh bo Tang chi 2, tr 246) 



" Khi nao, nay cac Ty kheo, cac nguoi xuat gia giu gioi di den voi gia dinh cu si, tai day, 

do nam truong hop, cac nguoi cu si duoc nhieu cong due. The nao la nam? 

Khi nao, nay cac Ty kheo, cac nguoi xuat gia giu gioi di den voi gia dinh cu si, khi trong 

thay nhung vi xuat gia giu gioi nay tarn ho duoc tinh tin. Nay cac Ty kheo, nhu vay trong 

luc ay gia dinh kia da dat chan len con duong den coi troi. 

Khi nao, nay cac Ty kheo, cac nguoi xuat gia giu gioi di den voi gia dinh cu si. Khi trong 

thay nhung vi xuat gia giu gioi nay, ho dung day danh le va moi ngoi. Nay cac Ty kheo, 

nhu vay trong luc ay gia dinh kia da dat chan len con duong dua den su cao sang. 

Khi nao, nay cac Ty kheo, cac nguoi xuat gia giu gioi di den gia dinh cu si. Khi trong 

thay nhung vi xuat gia giu gioi nay, ho tu bo cau ue cua xan tham. Nay cac Ty kheo, nhu 

vay trong luc ay, gia dinh kia da dat chan tren con duong dua den dai uy luc. 

Khi nao, nay cac Ty kheo, cac nguoi xuat gia giu gioi di den gia dinh cu si. Khi trong 

thay... ho tuy theo kha nang, tuy theo nang luc, lien san se vat bo thi. Nay cac Ty kheo, 

nhu vay trong luc ay, gia dinh kia da dat chan tren con duong dua den tai san Ion. 

Khi nao, nay cac Ty kheo, cac nguoi xuat gia giu gioi di den voi gia dinh cu si, khi trong 

thay... ho thua hoi nhung cau hoi (ve giao phap), lang nghe chanh phap. Nay cacTy kheo, 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 47 



nhu vay trong luc ay, gia dinh kia da dat chan tren con duang dua den dai tri tue. 

Khi nao, nay cac Ty kheo, cac nguoi xuat gia giu giai di den vai gia dinh, tai day do nam 

truang hap, ho duac nhieu cong due." 

NHAN XET: 

Trong bai kinh nay, Due Phat neu ra nam truang hap dung de doi xu vai mot vi xuat gia 
khi ho duac vi nay den tham tai gia dinh. Tuy nhien, nhan manh nhieu Ian, Phat chi de 
cap den nguoi xuat gia xung dang do la nguoi giu giai thanh tinh. Chi khi nao ho vien 
man ve giai luat, ho moi that su la phuac dien chan that cho chung sinh gieo trong can 
lanh len do. Neu nguoi xuat gia kem khuyet ve giai luat, ho khong phai la manh ruong tot 
cho chung sinh nuang tua. Noi len dieu nay, Phat muon nhac nha bon phan cua nguoi 
xuat gia truac khi day cu si each thuc doi vai chu Tang. Chung toi se phan tich ve van de 
tri giai cua chu tang trong phan noi ve Nhan Qua xuat the gian phia sau. 6 day, chung toi 
chi noi len dieu nay de nguoi cu si lam tron trach nhiem ho tri Tarn bao cua minh, nghia 
la ho phai danh gia dung ai la nguoi xuat gia giu giai thanh tinh, ai chua giu giai thanh 
tinh, de biet rang su ho tri cua ho phai huang ve cho bac tri giai, vi chi co bac tri giai mai 
that su la nguoi duy tri Phat phap. Da co nhieu cu si vi long tin mu quang, khong danh 
gia dung su quan trong cua van de "Tang giu giai", da tin tuong theo mot so ta su kem 
giai luat giang nhung giao ly huyen hoac sai lam. Nhung ta su nay da bien minh cho su 
kem gia tri cua minh bang nhung ly luan cao sieu duang nhu hap ly. Nguai cu si vi kem 
hieu biet da chap nhan nhung tin dieu sai lam nay, dat cuoc doi minh theo ta su ac giai 
tuc la tu doan mat nhung thien can qui gia cua minh. Due Phat day: 
"Hay nhin bac dao su theo cai nhin cua tai mat" 



(Tuong ung bo kinh) 

Nghfa la danh gia bac thay theo nhung giai luat oai nghi duac the hien ra ben ngoai. That 
la kho khi muon tim hieu cho den trong Thien Dinh cua mot nguoi. Hang cu si tai gia chi 
viec tim den nhung nguai thanh tinh trong giai luat de nuang tua cung du duac nhieu 
cong due. Bai vi chi co nhung nguai giu giai va nguoi tinh tan Thien Dinh moi manh 
dan ran nhac su tu hanh cho nguoi khac. Con nhung ke giai dai va khuyet giai thuang 
tranh ne noi ve dao ly. Da den luc chung ta phai khoi phuc lai gia tri cua giai luat nhu la 
mot nen tang vung chac cho su tu hanh. Tuy each Phat da xa, hoan canh va tarn tinh da 
bien doi, tap quan va sinh hoat da sai biet, co nhung giai luat khong con thich hop, nhung 
nhung giai can ban cang duac giu nhieu chung nao thi Phat Phap cang duac hung thinh 
chung nay. Hang cu si tai gia phai phan xet ve giai luat de dat su ton trong cua minh, 
cung co nghia la khuyen khich nhung nguoi xuat gia co gang ho tri giai luat. 
Roi mot ngay dep troi, mot vi Sa Mon trang nghiem dao mao den vieng gia dinh ban vi 
mot duyen su nao do. Khi trong thay vi Sa Mon thanh tinh trong giai luat kia, ban va gia 
dinh phat khoi niem kinh tin thuan tinh. Gia dinh ban duac Phat cong nhan la da dat chan 
len con duang dua den coi troi. Nhu vay long tinh tin doi vai chu tang tinh giai la nhan 
lanh de sinh thien. Chi co y nghiep don gian la phat khoi niem kinh tin doi vai bac tinh 
giai, mot nhan lanh Ion lao da xuat hien. That ra viec sinh thien khong de. Nhung coi giai 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 48 



khac voi coi nguoi duoc lien he voi nhau theo chieu sau tarn linh. Nhung tac nghiep cua 
tarn la nhung yeu to quan trong de chung sinh thay doi coi gidi. Neu ac tarn thuan thuc, 
chung sinh chuyen ve dia nguc, nga quy. Neu thien tarn thuan thuc, chung sinh chuyen ve 
cac coi troi. Do la ket qua cua y nghiep. d phan sau chung ta se gap go truong hop Nhan 
Qua co chung sinh quan tu bi duoc sinh ve coi troi Pham thien. Y nghiep lam thay doi coi 
gioi cua chung sinh con khau nghiep va than nghiep tao nen hoan canh trong coi gioi do. 
Vi du nguoi co thien tarn duoc sinh ve coi troi, nhung nguoi nay it co dip bo thi, thuyet 
phap, in kinh, dap duong, phong sinh... thi tuy duoc than thien tu nhung la mot thien tu 
tarn thuong khong bang cac thien tu khac co than nghiep tot ve phuong dien tri tue, 
quyen luc, tai san, dung mao... 

Trong truong hop doi xu voi tang, Phat neu len y nghiep ban dau la niem kinh trong tin 
tuong cua cu si doi voi chu Tang, va y nghiep nay du de dua ho ve Thien gioi. Tarn kinh 
trong xuat hien tuc la tarn nga man bien mat. Khi nhin mot nguoi tai gia den chua voi 
cung each thieu su kinh trong, phai biet nguoi nay con co nga man an nup trong tarn. 
Khong gi dua chung sinh den cho thap hen manh bang tarn niem nga man. Nhung ke sinh 
vao noi ha liet thap kem, hau het deu do tarn niem nga man chi phoi. Doi tri voi tarn niem 
nga man la tarn khiem ha, nhung tarn khiem ha duoc hinh thanh do long kinh trong doi 
voi bac dang kinh. Khong goi la tarn khiem ha neu long kinh trong vang bong. May man 
hon nua la ban biet dat long tinh tin vao bac xuat gia thanh tinh trong gioi luat. Chi voi y 
nghiep don gian nay, la phat long tinh tin voi vi Sa Mon tinh gioi, mot cong due Ion da 
thanh tuu cho ban roi. 

Ke den, gia dinh cu si nay vui mung dung day, le bai va moi ngoi, nghia la tiep don an 
can khi duoc bac xuat gia tinh gioi den tham. Day la than nghiep the hien long tinh tin 
cua ho. 

Khong gi xau ho bang su tho o lanh nhat cua chu doi voi khach. Nguoi khach gap phai su 
lanh nhat tho o nay se cam thay nguong ngung ho then va roi phai ra ve trong hiu quanh 
buon tui. Neu chu nha dung loi doi xu nhu the nghia la danh cho khach mot vi tri thap 
kem, qua bao se tro lai voi ho tuong tu la ho se tro thanh ke hen kem trong tuong lai. Du 
khong phai la bac Sa Mon den nha, chung ta deu nen co gang dung loi doi tiep an can 
danh cho nguoi, tuc la dat cho ho vao dia vi sang trong. Qua bao tro lai tu su doi xu do la 
dia vi cao sang o vi lai. 

Trong cac mau chuyen trong quyen "1001 dem", toi danh gia cau chuyen "Hoang de mot 
ngay" rat la phu hop voi luat Nhan Qua Nghiep bao (ban dich cua Le Hoa xuat ban 
1963). 

Nhan vat Thanh Lam duoc cha de lai mot gia tai do so. Chang chia lam hai phan, mot la 
nhung tai san co dinh sinh loi hang nam nhu ruong vuon, hai la vang bac de tieu xai. 
Chang dung tron ven phan thu hai de tiep dai be ban. Ho keo den rat dong de thu huong 
yen tiec linh dinh do Thanh Lam to chuc. Den khi vang bac da het, Thanh Lam khong 
con to chuc yen tiec nhu xua nua thi ban be cung xa lanh. Thanh Lam buon ba va bat 
man, xin me cho phep tu nay chi tiep dai nhung khach la ghe ngang mot dem duy nhat, 
khong luu lai ngay thu hai. Tu do, moi chieu chang don khach la tai dau cau moi ho ve 
nha, nho me nau nuong cac mon an, an can tro chuyen thet dai ho, sap xep cho nghi qua 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 49 



dem, roi tien ho ra di vao sang horn sau, kem theo loi yeu cau ho dung tro lai Ian thu hai 
nua. 

Thoi gian troi qua cho den mot horn Thanh Lam gap nguoi khach lai buon mang ten 
Quoc Anh, chinh la hoang de duong trieu dang cai dang tham do dan tinh cung voi mot 
thi ve khoe manh. Nha vua to mo theo Thanh Lam ve nha de duoc thet dai, chuyen tro ve 
nhan tinh the thai. Sau khi biet long tot cua Thanh Lam, nha vua hoi chang co mong moi 
dieu gi khong. Thanh Lam tu choi noi rang chi thich song nhu vay de tiep dai khach 
phuong xa va khong mang mot uoc vong nao ca. Chot Thanh Lam nho toi may ong thay 
tu va bon ong lao gan nha chuyen hop nhau noi chuyen thi phi cua thien ha. Chang buoc 
mieng noi: 

- Uoc gi toi duoc lam vua mot ngay, toi se trung phat lu do thich dang. 
Nha vua chot nay sinh mot sang kien ky la, ben chuoc thuoc me vao ly ruou cua Thanh 
Lam roi sai thi ve vac chang vao hoang cung. Vua can dan tat ca moi nguoi cung phi my 
nu, ba quan phai xem Thanh Lam nhu chinh nha vua. Sang horn sau khi duoc cung nu 
lay thuc day, Thanh Lam vo cung ngac nhien truoc su kien la lung nay, o giua cung vang 
dien ngoc voi cac cung tan quan tuong ma ai cung xung Umg minh la duong kim hoang 
de. Ban dau chang cai chinh manh me, nhung cac quan khoac ao long bao, doi mu thien 
trieu va huong dan chang ra san chau len ngai vang de phan xet cong viec. Trong tarn 
trang nua thuc nua hu do, chang nhanh nhen xet doan cong viec do cac quan bao cao mot 
each sang suot phan minh, khien cho nha vua nup sau rem cung phai tarn tac khen ngoi. 
Chot chang goi quan hinh canh den ra lenh den bat toi may ong thay tu va bon ong lao 
danh cho moi nguoi mot tram roi va cho len lung lua dieu qua cac pho cho moi nguoi 
lam guong ve toi ngoi le doi mach noi chuyen thi phi. Quan hinh canh vang lenh ra di. 
Chang sai quan giu kho cho xuat nghin dong tien vang dan dem cho me Thanh Lam o 
duoi pho. Quan giu kho vang lenh thi hanh. Sau khi giai quyet moi viec trieu dinh quoc 
su xong, cac cung nu dua chang ve vui vay yen tiec, nhac vu xenh xang khien cho chang 
sung sudng khon xiet. Chieu den, Thanh Lam lai bi danh thuoc me va duoc cong ve cho 
cu. 

Sang day, chang con mang mac cam hoang de horn qua, da len giong nat no me minh, va 
hon the nua da danh me vi toi khi quan, dam coi chang la con! 

Khi duoc biet rang may ong thay tu va bon ong lao da bi trung phat dung nhu lenh va me 
chang duoc tang nghin tien vang, chang cang doan chac minh chinh thuc la vua. Hang 
xom keo den troi chang vi toi danh me va dam nhan la hoang de, bao chang dien va dua 
den nha thuong dien tren lung mot con lua. Doc duong chang bi nhieu nguoi dam da tui 
bui. Thoi gian o tai nha thuong dien, chang con bi quat nam muoi roi gan bo in nan tren 
lung. Sau mot thoi gian nguoi ngoai chang tu bo mac cam hoang de va nho me xin cho 
ve. 

Chang cho chuyen vua roi la quy am do ong lai buon kia ra di dong cua khong ky. Chang 
tro lai thu vui tiep khach mot dem nhu truoc. Den mot horn thi vo tinh nha buon Quoc 
Anh gap lai. Chang quay mat khong tiep. Nhung nha vua den von va hoi tham. Chang 
buon rau ke lai moi viec khien nha vua thuong xot va xin theo chang ve nha dem nay. Bat 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 50 

dac dl chang lai tai dien su thet dai nhu Ian truac va cung bi chuoc thuoc me cong vao noi 
cung. 



Sang ra khi trong thay canh long lay cua hoang cung, chang sg hai va nham mat ngu tiep 
cho qua can ac mong. Nhung roi cac cam do khoai kc cua cung nu, bay toi, yen tiec, 
nhac vu loi chang vao thuong thuc me ly. Chot nha vua phi cuai buac ra va moi chuyen 
duoc giai dap thoa dang. Sau do vua ket nghia anh em voi Thanh Lam va danh cho chang 
tron dai giau sang quyen qui. 

Thoi quen hao phong doi truac dua chang den su thua huang gia tai horn nay. Su tiep dai 
an can voi moi ngudi dua chang den ngoi vi Hoang de "nhu that" trong hien doi. Nhung 
chi tiep mot dem nen chi duoc lam vua mot ngay. Vi ra lenh danh nhung tu si va may ong 
gia nen chang cung bi danh dap tro lai. Su beu rieu may ong gia tren lung lua cung dua 
chang len lung lira nhieu qua duong pho. Nhung du sao thien nghiep cua chang cung 
khien chang duoc giau sang quyen qui tron doi con lai. 

Diem dang chu y cua cau chuyen nay la su tiep dai an can cua Thanh Lam da dua chang 
den su cao sang giong nhu Due Phat cho biet qua bai kinh nay.Nhung khac di mot chut, 
Phat nhan manh su tiep dai danh cho nhung vi xuat gia trong sach noi giai luat se dua 
den phuac bao thu thang nan vai nhung ke khong duac tinh giai. 

Thien nghiep thu ba la do duac chu tang tinh giai den vieng, nguai cu si tu bo cau ue cua 
xan tham. 

Co nhung chung sinh da tung tac y tu tap nhieu dai, bay gia du chua duac nghe giang 
day giao phap, chi can trong thay bac chan tu, luang tarn ho lien troi day biet phan biet 
thien ac, biet tu bo xan tham, biet thuc liem trong giai luat. Dieu nay khong phai la 
chuyen huyen thoai. Da so nhung de tu song gan chan su thuong duac su tinh tan han 
nhung de tu xa thay. Cong due gan gui chan su quan trong la nhu vay. Nhung khong phai 
ai cung co dac an do. Phat khen ngai hang cu si khi duac chu Tang tinh giai den vieng 
lien phat sinh su tarn qui va tu bo cau ue cua xan tham. Su tu bo xan tham nay se dua den 
thanh tuu dai uy luc. Uy luc nghia la duac nguai khac kham phuc kinh trong. Nguai 
khong xan tham tuc la nguai khong con nho mon ich ky, da co tarn hon rong rai bao dung 
doi voi moi nguai. Chinh su thanh khiet cua khong xan tham khien cho ho tro nen dang 
kinh; chinh tarn hon rong rai bao dung khien cho ho tro nen dang duac kham phuc 
Nhung su kha kinh trong truang hap nay duac thu thang han bai su hien dien cua vi 
Tang tinh giai, vi kinh trong tin tuang nai vi xuat gia tinh giai nay ma nguai cu si tu bo 
xan tham, the nen uy luc thanh tuu ve sau duac gia tang gap boi. 
Thien nghiep thu tu tiep theo la sau khi tu bo xan tham, ho biet san se cung duong. 
Neu su khong xan tham thanh tuu cho gia dinh cu si dai uy luc, mot gia tri tinh than, thi 
hanh vi cung duong thanh tuu cho gia dinh dai tai san, mot gia tri vat chat. DT nhien Phat 
da bao tuy kha nang ma nguai cu si san se, khong phai ho san se qua dang de dua den 
thieu hut cho gia dinh ho trong hien tai. Tuy nhien su thanh tinh trong giai luat da lam 
cho phuac bao cua cu si thu thang gap nhieu Ian han su bo thi cho nguai pham phu tarn 
thuong. Gia tri cung duong cho mot bac chan tu da duac de cap nhieu a phan truac, 
khong can phai nhac lai, vi cung duong co nghia la giup cho chu Tang song qua mot 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 5 1 



ngay, mot ngay thuc liem trong gioi luat, chuyen chu trong Thien Dinh, sang suot trong 
tri tue, an lac trong giai thoat, khac voi mot ngay cua pham phu day tham lam thu han, 
ich ky, oan hon. Chinh gia tri song cao qui cua chu tang da khien cho nguoi san se duoc 
phudc bao vo cung thu thang. 

Thien nghiep thu nam la biet thua hoi va lang nghe giao phap. Bon thien nghiep truoc co 
mot trinh tu ro rang. Trong thay vi xuat gia tinh gioi di den, truoc het gia dinh cu si phat 
sinh long tinh tin; ke do tiep don an can bang hanh vi dung day, danh le, moi ngoi; ke do 
la hinh anh vi chan tu khien ho biet tu bo xan tham; roi sau do ho san se vat thuc de cung 
duong. Tuy nhien nhung cong due do chua du cho ho co duoc loi ich Ion lao cho doi nay 
va nhung doi sau neu ho chua biet thua hoi va lang nghe giao phap. Chinh vi biet thua 
hoi va lang nghe giao phap, nguoi cu si se ap dung dao ly vao cuoc song mot each sit sao 
hon. Giao phap se day ho biet nghiem tri gioi cam, biet tu ai voi muon loai, biet chiet 
phuc san han, biet tuy hi voi nguoi, biet tu tap Thien Dinh. V6 so nhung khuc mac eo le 
trong doi song se duoc dao ly soi sang khien cho ho thay manh moi de giai quyet mot 
each thich dang hai hoa. Khong co dao ly, ho de giai quyet cong viec mot each cue doan 
mot chieu, ma cue doan thi luon luon dua den sai lam do vo. 

Vi du khi con cai pham loi, hoac ho chu truong trung phat bang roi vot mot each khac 
nghiet de no so hai dung tai pham, hoac ho chu truong tha long de no tu y thuc, hoac ho 
chu truong dung thuan loi noi de nhac nho. DI nhien su day do bang loi noi voi su phan 
tich keu goi la xuong song cua su giao due, nhung neu thieu uy hie, loi noi khong du 
chuyen hoa tarn hon dua tre. Su so hai ve hinh phat cung kha giong nhu su so hai ve kho 
bao cua mot nguoi am hieu duong di cua Nhan Qua, khien cho dua tre nit re truoc hanh 
vi pham toi. Tuy nhien, phai la loi noi on ton phan tich ve gia tri Dao Due sau xa moi nho 
sach mam mong pham toi cua dua tre. Bac cha me khong nen chi nhin mot chieu, phai 
trang bi cho minh mot long bao dung tu ai doi voi con cai, trang bi su nghiem khac ve ky 
luat doi voi hanh vi pham toi, trang bi nhung loi noi sau sac ve Dao Due nhat la dao ly 
Nhan Qua Nghiep bao. Day du ca ba mat nay, su giao due trong gia dinh duoc goi la 
hoan chinh. 

Giao phap se cho nguoi cu si cai nhin minh triet toan dien tren moi van de de ho giai 
quyet cac cong viec trong cuoc song duoc sang suot hon. Ho duoc loi ich ve loi song 
trong hien tai gieo trong nhung thien can cho vi lai, va neu thuan duyen tang truong, ho 
van co the tu tap Thien Dinh de chung tu qua vi Tu Da Hoan, Tu Da Ham va A Na Ham. 
6 truong hop nay Due Phat tan than gia dinh cu si da dat chan len con duong dua den dai 
tri tue. That vay, nhung cu si den voi phat phap, ma it chiu thua hoi lang nghe giao phap, 
chi den vi hinh thuc le bai tan tung, chi den vi tim cau phuoc bao huu vi, nguoi nay 
khong duoc tang truong tri tue trong chanh phap. Con nhung cu si biet thua hoi va lang 
nghe, sinh ra trong doi nao ho cung deu la nhung nguoi tue can minh man. Va neu ho 
kheo ap dung tu tap thi loi ich cua chanh phap den voi ho that la vo han vo bien. 
Nam truong hop de thanh tuu cong due noi tren da hinh thanh tu hai dieu kien: 
Mot, nguoi xuat gia la vi trong sach noi gioi luat. 
Hai, nam thien nghiep sinh khoi tai gia dinh cu si. 
Neu thang tien hon, nguoi cu si chiu kho den voi chu Tang noi Tinh xa va cung sinh khoi 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 52 



dugc nam thien nghiep nhu tren. Su khac biet nay cung dua den su khac biet ve qua bao. 
Neu dgi chu tang den tan nha roi nguoi cu si moi tac thanh nam thien nghiep, ve sau ho 
phai roi khoi tru xu mai dugc huong qua bao. Do la truong hgp nhung nguoi phai di day 
kia kinh doanh, tranh dau, hoc hoi. va dugc thanh cong. Neu ho den tan noi de thua su 
thua hoi voi chu tang noi tinh xa, ve sau ho d yen tai tru xu ma van huong dugc qua bao. 
Do la truong hgp nhung nguoi co dieu kien kinh doanh, hoc hoi tai nha va dugc thanh 
cong. 

12 -GI A DANG 

(Gop chung Nam Hai Di Nhan va Thien Su Viet Nam) 

" Thien su Tu Dao Hanh von la con nha nho ten Tu Vinh. Tu Vinh co su trai y voi Dien 
Thanh Hau, Hau nho phap su Dai Dien danh chet. Su muon tra thu cho cha, dinh sang 
Aan Do hoc thuat linh di de giet Dai Dien. Nhung khi di tdi xu moi rang vang, vi thay 
duong xa hiem tro su danh tro ve vao an trong hang da Tu Son chuyen tri Dai Bi Tarn Da 
La Ni. Su thanh tuu dai dinh va than thong, tro ve tim den Dai Dien danh ong ta mang 
benh roi chet. Tu day, oan nghiep xua da tra, cac viec doi lang nhu tro knh, su trai khap 
tung lam tim hoc phap thien. 

Sau nay su dac ngo tu thien su Sung Pham o chua Phap Van. Su truoc co ket ban voi 
Minh Khong (Nguyen Minh Khong) va Giac Hai, ca ba deu thanh tuu than thong dieu 
dung phi thuong. 

Co mot Ian, Dao Hanh dua cgt don duong Minh Khong va Giac Hai, hoa than thanh cop 
gam len du doi nhay toi doa chup hai nguoi ban nay. Minh Khong biet quo: 

- Muon lam ho thi se dugc ! 

Den khi Dao Hanh sap tich, tarn rua sach se, thay doi y phuc, goi cac mon do den day: 

- Tuc nhon cua ta chua het, phai con sinh lai the gian lam tam vi quoc vuong. Sau mang 
chung ta lai sinh len coi trai Ba Muoi Ba (Ba Muoi Ba la mot danh tu rieng, khong phai 
thu bac) lam thien chu. Neu thay than ta bi hu hoai thi ta moi that vao Niet Ban, chang 
con tru trong vong sinh diet nay nua. 

Mon do nghe loi day nay ai day deu buon tham roi le. Su cung dan do Minh Khong. 

- 6 than quoc vuong toi day toi se bi ach tat, nho huynh lo lieu gium. 

Su an nhien ngoi tich de nhuc than den tan sau nay (Doi giac Minh sang da dot nhuc than 
cua su tan mat), roi sinh vao cung vua de tro thanh vua Ly Than Tong. Nam vua Ly Than 
Tong 21 tuoi (1 148) bong nhien mac benh bien thanh cop, gam thet suot ngay, ngoi xom 
chup nguoi, cuong loan dang sg. Trieu dinh phai lam cui vang nhot vua trong do. Khi ay 
co dua be ten Chan Dinh hat rang: 



"Nude co Ly Than Tong 
trieu dinh muon viec thong 
muon chua benh thien ha 
can dugc Nguyen Minh Khong." 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 53 



Lai co tuong truyen bai khac rang; 

"Tap tam vong 

Co nguyen Minh Khong 

tri vua khoi hoa 

Tap tam va 

mudn vua khoi hoa 

co Nguyen Minh Khong." 

Trieu dinh sai quan chi huy don su Minh Khong. Den am, su cudi bao: 

- Day khong phai la viec cuu cop u? 
Quan chi huy hoi: 

- Sao thay biet trudc? 
Su bao: 

- Ta da biet viec nay truoc ba muoi nam. 

Su den cung vua sai nau mot chao dau bo mot tram cay kim vao, dung tay khong thoc 
vao chao dau nong lay kim ghim vao than vua (cham cuu), noi: 

- Quy vi thien 

Tu nhien long, mong, rang deu rung het, than vua hoan phuc nhu cu. Vua ta on su mot 
ngan can vang, mot ngan khoanh ruong de huong hoa cho chua, ruong nay khong co lay 
thue, va ton Minh Khong lam quoc su. 



NHAN xet 

Phuoc bao cua su Dao Hanh rat Ion, duoc lam vua coi ngudi va lai duoc lam vua coi troi. 

Nhung trong truyen su khong ghi ro su da gay tao nhung cong due Ion lao trong doi do ra 

sao. Co le Su cung tac thanh rat nhieu thien nghiep trong doi do va nhieu doi truoc nua, 

cong voi cong due tu tap Thien Dinh nen dua den phuoc nghiep nhu vay. Tuy nhien, 

trong pham vi dien tich nay chung ta chi xet den qua bao hoa ho mot thoi gian ngan trong 

doi vua Ly Than Tong. 

Danh chet phap su Dai Dien de tra thu cho cha cong voi mot Ian dua cot hien hinh ho de 

doa hai ngudi ban dao. Du sao hai ngudi nay, Minh Khong va Giac Hai, deu la nhung vi 

tu hanh dac luc neu khong muon noi da vao hang hien thanh. Hai tac nghiep nay khien 

cho vua Ly Than Tong dang o than ngudi phai chiu doa lam ho mot thdi gian. 

Khi con cop Dao hanh gam len nhay tdi, Su Minh Khong lien biet do la ngudi ban minh 

dua cot va cung biet luon qua bao cua hanh dong vo y nay ra sao nen ngai quo "muon 

lam ho thi se duoc!" Qua nhien 30 nam sau ldi quo trach kia da bien thanh su that. 

Trong tat ca tai lieu ve y khoa cua Dong Tay kim co khong bao gid de cap tdi chung benh 

hoa thanh cop nhu trudng hop tren day. 

Benh ly co rat nhieu dang sai khac bdi vi nghiep qua cua chung sinh sai khac. Tri benh 

tuc la tri nghiep. Khong tri duoc nghiep thi benh khong bao gid het. Du cho y hoc hien 

dai tien bo den dau vdi vo so dung cu thuoc men toi tan den dau nhung, khi chung sinh 

con gay nghiep thi se luon luon co nhung chung benh mdi ma y hoc hien dai khong the 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 54 

nao tri noi. Neu y hoc co kha nang dieu tri duoc benh do thi benh khac se xuat hien de 
cho the gian nay luon luon ton tai hai tieng "nan y". Neu chung sinh tu bo moi ac nghiep, 
giu gin gioi cam, bo thi loi ich, ho se duoc xa lia coi nguoi kho dau benh hoan nay de 
sinh ve song chung voi chu thien khong mang than tat ach benh kho. 
Theo truyen su, khi bi hoa thanh ho, vua Ly Than Tong nghe trong minh dau nhuc ghe 
gom (qua bao giet hai Dai Dien) nen mo mieng ren la, nhung tieng ren la kia lai giong 
nhu tieng gam thet cua loai ho. Du duoc phuoc bao lam vua, nhung hai bat thien nghiep 
kia van con roi lai anh huong rat manh khien cho vua Than Tong phai den tra song phang 
ma khong hoa giai het han duoc. Neu la nguoi tarn thuong khong biet tu tap, co le su Dao 
Hanh phai chiu han may doi lam cop nhung vi su la nguoi co tac phuoc va dat dao, du 
chua chung Niet Ban vien man nhu Alahan nhung cong nang cua thien nghiep cong due 
kia giup cho su chi phai tra kho bao trong thoi gian ngan. 

Su gia dang hinh ho de doa nguoi da dua den qua bao tho lay than ho. Neu gia dang de 
cuu nguoi thi khong sao, nhung gia dang de pha nguoi at bi ac bao. Co nguoi gia dang 
lam ma de nhat khach qua lai tren duong vang, hoac de thuc hien nhung am muu den toi 
nao khac, deu se doa lam nga quy co hon sau khi mat than nguoi. 
Co nguoi gia tieng chuot keu, meo goi de hen ho ta dam, se duoc lam than meo than 
chuot o doi sau do. Nhung cung co nguoi gia dang nha su uy nghi dao mao de kiem song, 
hoac de lua gat, ho se doa than gi? DT nhien nhu the la co chut chung tu lam thay tu, 
nhung truoc het nguoi nay phai doa dia nguc, sue sinh, nga quy vi lam nhan hinh tuong 
cua bac tri gioi thanh tinh. Chi co bac tri gioi thanh tinh moi duoc quyen khoac lay chiec 
y casa cua Due Phat truyen lai. Lam nhan hinh thuc nay ma tarn hon den toi, nhan lay su 
cung kinh cung duong ma nhan pham hoen 6 khong xung dang, su dau kho va hen ha la 
su cho doi danh cho ho o mai sau. 

13- PHI BANG BAC THANH 
(Trich Tang Chi Bo kinh 3B, tr 163) 



" Roi Ty kheo Kokalika di den The Ton, danh le va ngoi xuong mot ben. Kokalika bach 
The Ton: 

- Bach The Ton, Sariputta va Moggallana la ac due, bi ac due chinh phuc. 

- Nay Kokalika, cho noi vay, nay Kokalika, cho co noi vay. Hay de tarn tinh tin doi voi 
Sariputta va Moggallana, hien thien la Sariputta va Moggallana! 

Lan thu hai Koakalika bach The Ton: 

- Dau The Ton co long tin tuong, doi voi con, Sariputta va Moggallana la ac due, bi ac 
due chinh phuc. 

Ba lan Kokalika cong kich, ba lan due The Ton cai chinh. 

Roi ty kheo Kokalika tu cho ngoi dung day, danh le The Ton, than ben huu huong ve The 
Ton roi ra di. Kokalika ra di khong bao lau, toan than noi len nhung hat to bang hat cai, 
roi Ion bang hat dau, Ion bang hat soi, hat tao, trai cau, trai dua (dua huong), trai dua 
chin. Roi chung bi nut ne, mu va mau chay ra. Tai day Kokalika nam tren la chuoi nhu 
con ca an phai do doc 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 55 



Roi Pham Thien doc giac Tudu (Tudu la bon su cua Kokalika. Khi Tudu menh chung, 
duoc The Ton noi la chung duoc Nhat lai) hien tren hu khong noi voi Kokalika: 

- Nay Kokalika, hay dat tarn tinh tin noi Sariputta va Moggallana. Hien thien la Sariputta 
va Moggallana! 

- Nguoi la ai? 

- Ta la doc giac Pham thien Tudu. 

- Thua hien gia, co phai hien gia la nguoi duoc The Ton cong nhan da chung Bat lai. Sao 
nguoi lai den day? Phai chang nguoi khong that chung Bat lai? 

Pham thien Tudu thot len bai ke: 

"Con nguoi duoc sinh ra 

voi chiec bua trong mieng 

Nguoi ngu noi dieu xau 

la tu chem vao minh 

Ai khen nguoi dang che 

ai che nguoi dang khen 

deu chat chua bat hanh 

do tu mieng tao thanh 

va boi bat hanh ay 

nen khong duoc an lac 



Ai chi trich bac Thanh 
Voi loi, voi ac y. 
Trai qua tram ngan thoi 
Voi dia nguc Nirab 
con them ba muoi sau 
voi nguc Abuda 
phai sanh vao dia nguc 
chiu kho dau tai day." 



Roi Ty Kheo Kokalika do chung benh ay menh chung va sanh vao dia nguc sen hong 

(Padina) vi tarn khoi ac y doi voi Sariputta va Moggallana. Roi Pham Thien Sahampati, 

sau khi dem gan man, voi dung sac thu thang choi sang toan vung Jetavana hien than 

truoc The Ton danh le va dung mot ben, bach The Ton, thuat lai su kien Kokalika sinh ve 

dia nguc, roi danh le bien mat. 

Roi The Ton, sau dem da qua, bao cac Ty Kheo ve viec Pham Thien Sahampati thuat lai. 

Mot Ty Kheo hoi The Ton ve thoi gian cua dia nguc Padma. The Ton dung mot thi du de 

cac Ty Kheo hinh dung thoi gian khong the tinh ke cua dia nguc nay (xin xem nguyen 

ban). 

NHAN XET: 

Kokalika phai chiu mot bat hanh Ion vi da phi bang cac bac Thanh, nhat la vi Thanh nay 

lai chinh la hai dai de tu cua Dang Chanh Dang Giac. Ac tarn cua Kokalika nang ne den 

noi chinh The Ton ba Ian cai chinh ma Kokalika van khong thay doi quan niem cua minh. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 56 



Ac y doi vai hai dai ton gia Sariputta va Moggallana da khien Kokalika mat het thien can, 

hien dai cam bao benh hoan da day, khon kho. Roi them mot Ian chinh bon su cua 

Kokalika la Pham thien Tudu, vi da vao qua vi, hien den khuyen bao ma Kokalika van 

khong doi quan mem lai con che Tudu chua phai vao vi Thanh. Nhu nguai bi te xuong 

ham phan khong con mot cho sach se nao tren nguai de cho nguai a tren co the nam lay 

keo len, Cung vay ac tarn cua Kokalika che phu het moi thien can de co the duac nguai 

khac cuu vat. 

Cuoi cung Kokalika qua dai va sinh ve dia nguc Padma vai thai gian duang nhu vo han. 

Nhung vi Thanh giai thoat giong nhu thua ruong mau mo tot tuoi, nguai gieo trong hat le 

se nhan lay muon nghin thorn ngot, Kokalika da gieo vao thua ruong Sariputta va 

Moggallana hat giong phi bang, ganh ghet de roi phai nhan lay kho bao trong hien dai 

buau ghe dau dan, nhan lay kho bao trong dai sau tai dia nguc ma su dau kho muon van 

Ian bi tham han khong the dien ta het duac 

Su phi bang nhung vi Thanh giai thoat, nhung vi Tang giu giai thanh tinh se dua nguai 

nay den dia nguc la dieu khong the tranh khoi. 

Tuy nhien trong hien dai, y se bi lia khoi dia vi cao sang de tra thanh thap hen ha liet. 

Nguai lam tang se mat phuac lam tang, nguai uy quyen se bai hoai danh vong. 

Khi chu thien sap nienh chung tu bo coi doi de sinh xuong coi nhan gian, cac vi nay co 

nam tuang xau hien ra bao truac, trong do, ho khai tarn nham chan thien su hien tai cua 

minh. Chinh nghiep da tac dong den tan trong tarn thuc cua chung sinh. Cung vay, nguai 

xuat gia chat khai tarn nham chan dia vi lam tang cua minh, thich song dai cu si, co khi 

tu bien ho bang nhung ly le sieu thoat rang dao vuat ngoai hinh tuang tang tuc, roi coi ao 

casa khoac the y. Phai biet truang hap nay nghiep da xen vao tac dong trong vo thuc. Vi 

mot ly do nao do, phuac lam tang cua nguai nay da het va y tuang bat thuang khai len. 

Trong nhieu nguyen nhan mat phuac lam tang, co mot nguyen nhan la chi trich, khinh 

thuang, ganh ghet bac Thanh. 

Nguai dang a dia vi cao sang, neu khai ba nghiep bat kinh doi vai bac Thanh, y se danh 

mat dia vi cua minh khong lau de lui lai vi tri thap kem. Nhung qua bao nang han a phia 

sau khi menh chung la dia nguc, nga quy va sue sinh. 

Nguai phi bang chanh phap, chi trich bac Thanh, qua bao it nhat trong hien dai la nhung 

khuyet tat ve mieng. Mieng meo, sut moi, cam, ngong,... la su the hien cua nghiep phi 

bang nay. Va nhung kiep duac lam nguai ve sau, ho thuang bi cong kich nhuc ma che 

bai. 

Chung ta de mac ac nghiep nay trong truang hap benh vuc ton giao minh va cong kich 

ton giao khac, ton vinh giao chu minh va huy bang giao chu khac. Co mot thai gian Kito 

giao va Hoi giao cong kich nhau kich liet. Nguai Kito giao theo su xui gkic cua Euloge 

(the ky 4) noi len cong kich Mahomet la "ten gian dam, bip bam va dai ac" la "tay sai cua 

quy Satan". Nguac lai sau nay, Alibm Hazm (994 - 1064) viet trong cuon "Ton giao va 

Thua phai" phe binh: 

"Chung ta khong nen ngac nhien ve 6c me tin cua con nguai. Nhung dan toe dong nguai 

nhat va van minh nhat cung khong thoat khoi tat me tin. So tin do Kito giao nhieu vo ke, 

chi Thuang de mai dem noi, va ho co the tu hao rang co nhung ong vua sang suot, nhung 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 57 



triet gia danh tieng. Ho tin rang Chua Kito chinh la dang sang tao, da bi quat, bat tai, 
dong dinh len Thap tu gia va trong ba ngay vu tru khong co ai lam chu". 
Kokalika duoc sinh ra voi cai bua trong mieng, de dang bat tin va chi trich moi nguoi. 
Ngay ca khi nghiep qua buou ghe noi len, duoc bon su tu coi troi thuong xot hien den 
nhac nho, Kokalika van phot Id lai con hach sach tai sao Tudu da chung Bat lai con tro 
lai day, phai chang dieu nay khong dung! Qua su kien nay chung ta hieu them mot dieu. 
Qua vi cua dao Phat la nang luc tu tai doi voi sinh tu, khong phai la su go bo bat buoc 
Mot vi chung Bat lai co nghia la khong con bi nghiep loi keo de tro lai coi doi nay, nhung 
vi nay van co the tuy nguyen tro lai lam loi ich chung sinh. Cung vay, Niet Ban Alahan la 
vo sinh, khong con bi nghiep loi keo de tho than trong tarn gioi, nhung vi nay van co the 
tuy nguyen tro lai lam loi ich chung sinh. Niet Ban khong phai la su kem toa trong kho 
tich ma phai la nang luc dai tu tai nen bac Alahan co kha nang di vao sinh tu ho a do 
chung sinh ma khap troi, nguoi, ma, pham khong tim thay dau vet. 
Chung ta chua thuc chung Niet Ban, theo ngon tu trong sach vo, chia doi Niet Ban Tieu 
thua Dai thua, roi benh vuc Niet Ban nay, cong kich Niet Ban kia, khong ngo do la gay 
tao mot bat hanh Ion cho mai sau ma Bo tat Long Tho da canh cao: 
"... vi cong kich qua vi Alahan, ke nay bi doa vao dia nguc." 



Chung ta thuong doc ton noi ca nhan minh, chu thuyet minh di theo, ton giao minh quy 
huong, giao chu minh phung tho, tong phai minh chon lira de roi cong kich talt ca moi 
phe nhom khac. Chien tranh tan khoc mau do thit roi cung chi vi khuynh huong doc ton 
sai lam nay. Biet bao nhieu trieu dai da qua trong lich su, cang cong kich cho do cua trieu 
dai truoc chiTng nao thi ho cang vi pham sai lam nhieu hon dich thu cua ho nhieu chung 
nay. Nhung so di chung ta thich cong kich hon ca ngoi chi vi chung ta co cam tuong ke 
khac bi nga quy tuc la chung ta vinh quang hon, tai gioi hon, chung ta thay duoc cai do 
cua nguoi khac tuc la chung ta gioi hon ho. Vi nghf vay nen chung ta chi trich thuong 
xuyen. Muon mat minh dep bang each boi nho len mat nguoi khac ma khong biet tu sua 
soan lai chinh minh, muon tong phai minh noi bat bang each che bai tong phai khac ma 
khong biet hoan thien lai chinh tong phai minh. 

Phat day chung ta phai biet an ac duong thien dung beu cai xau cua nguoi ra, chi nen dua 
cai tot cua ho ra ma thoi. Long tu bi khong de cho chung ta thay nguoi khac mat danh du. 
Tuy nhien dieu nay khong nen co chap mot chieu. Roi mot ngay dep troi nao do, nguoi 
anh em cua chung ta muon den tho giao voi mot ong dao co nhieu quyen nang phep la, tu 
xung la Phat xuat the, la giao chu ra doi, phong thanh cho nguoi nay nguoi kia, neu 
chung ta khong kip thoi ngan chan chi trich de cho nguoi anh em chung ta lac vao duong 
ta, chung ta cung co loi Ion. 
"Khong khen nguoi dang che 
khong che nguoi dang khen." 

Dat nguoc van de phi bang, neu tan than bac thanh se dua den qua bao ra sao? 
Thien gioi, vinh quang va hanh phuc la su cho doi danh cho nhung nguoi khoi tarn tinh 
tin va tan than doi voi bac Thanh. Neu chung ta kinh trong ai ve uu diem nao, chung ta se 
thanh tuu ve uu diem do. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 58 

Neu chung ta kinh trong thanh Francisco bai nhan each ngheo nan dan gian, bai long 
thuang yeu phung su moi nguai, chung ta se dan dan tra nen thanh tuu nhung nhan each 
do. 

So dl chung ta khat khao su giai thoat trong khi chung ta chua tung nem qua mui vi giai 
thoat, bai vi trong qua khu, co mot bac thanh giai thoat nao do da lam cho chung ta kinh 
phuc. Su kinh phuc phong each, oai nghi, dung mao, tarn hon cua vi thanh giai thoat da 
uam thanh niem khat khao giai thoat cho chinh ta. De roi dai nay, chung ta chap nhan 
bao nhieu kho nhoc, bao nhieu giai cam va tien tu Thien Dinh mai mai. 

14-TUTAPTlTTAM. 

(Trich Tang Chi Bo kinh 3a, tr 146) 



" Nhu vay toi nghe, mot thai The Ton tru a Savathi, tai Jetavana, khu vuan ong 
Anathapindika. Tai day, The Ton goi cac Ty kheo. 

- Nay cac Ty kheo ! 

- Thua vang, bach The Ton! 

- Vai Tu tarn giai thoat, nay cac Ty kheo! Duac su dung, duac tu tap, duac lam sung 
man, duac lam nhu co xe duac lam nhu can cu dia, duac tuy tru, duac tich tap, duac 
kheo tac thanh, su cho dai la tarn lai ich. The nao la tarn? 

- Ngu duac an lac, day duac an lac, khong thay ac mong, duac nguai ai rap, duac phi 
nhan ai mp, chu thien ho tri, lua hay thuoc doc hay kiem khong gia hai, neu khong thong 
dat thuang vi se dat duac Pham thien giai. Vai Tu tarn giai thoat... su cho dai la co tarn 
lai ich nay. 

Ai tu tap Tu tarn 
V6 luang, thuang uc niem 
Cac kiet su yeu dan 
Thay duac sanh y diet 
Vai tarn khong ac doc 
Tu man mot chung sinh 
Do vay vi ay thanh 
Bac thuan nhat chi thien 
Vai tarn y tu man 
Doi vai moi chung sinh 
Bac Thanh kheo thuc hien 
Nhieu cong due tot lanh 
Sau khi da chinh phuc 
Rat dong dao loai nguai 
Cac an si, vua chua 
Theo nghi le te tu 
Le te ngua te nguai 
Le uong nuac thang tran 
Le nem cau may rui 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 59 



Le rut lui khoa cua 
Khong duac phan muai sau 
Bac kheo tu Tu tam 
Nhu anh sang mat trang 
Doi vai cac quan sanh 
Khong giet, khong bao giet 
Khong thang, khong bao thang 
Tu tam moi chung sinh 
Khong nan thu vai ai." 

NHAN XET: 



Phat cho biet neu ngudi tu tap Tu tam mot each thuan thuc se (fat duoc tam lai ich. Truac 
het chung ta dinh nghfa Tu tam la gi. 

Tu tam la long thuong yeu khong dieu kien. Thong thuang chung ta thuong yeu ai vi 
ngudi do co su tuong quan nao vai minh. Hoac ho la cha, la me, la anh chi, ba con, than 
quyen, hoac ho la ban be doi xu uu ai vai minh, va dam da tha thiet nan ca neu ho la tinh 
nhan hay va chong vai minh. Long thuang yeu cua chung sinh duac chi phoi thuc day 
bai nghiep co dieu kien han hoi. Chung ta thuang yeu cha me vi nguai da nuoi nang sinh 
duang san soc cho chung ta tu tha au, va co khi con de lai ca gia tai su san ve sau. Chung 
ta thuang yeu ban be vi ho dap ung nhung nhu cau giao tiep vui chai, da dan qua lai vai 
chung ta; chung ta thuang yeu tinh nhan vi ho dem lai cho chung ta khoai lac cua nhuc 
due; chung ta thuang yeu con cai vi chung no la su keo dai hinh anh, ten tuoi, dong ho 
cua chung ta a lai vai cuoc dai khi chung ta da nham mat. 

Tinh thuang co dieu kien nhu the, bi chi phoi bai nghiep nhu the luon luon keo theo 6 
nhiem, bat an va phien dong. No luon luon doi hoi su dap ung tra ve cho tu nga. Neu 
khong duac dap ung tra lai, tinh thuang se bien mat va doi khi se duac thay the vai thu 
han. Lich su da chung minh va tieu thuyet da dien ta kha nhieu ve loai tinh thuang co 
dieu kien nay vai ket qua sau cung la su chiem cho cua thu han. Tinh thuang co dieu kien 
rang buoc nhau, la su doi hoi nhau. Cha me thuang con cung van doi hoi mot su hieu de 
tra lai, con thuang cha me cung van doi hoi su cham soc chu dao. Va chong thuang nhau 
cung van doi hoi su dap ung ve xac thit. Co khi chi vi khong thoa man nhuc due, ho san 
sang ngoai tinh va bo nhau. Tinh thuang yeu nhu the khong phai la Tu tam duac Phat tan 
than. 

Vay Tu tam la gi? Ban co the kiem nghiem nhu sau: 

Mot, ban hay huang tam den bat cu mot chung sinh nao, khong co chut lien quan gi vai 
minh va tac y khai len long yeu men doi vai chung sinh do. Trong long yeu men huang 
ve chung sinh do, ban khong nghe long minh doi hoi nai ho bat cu su dap ung nao, cung 
khong can ho biet rang ban dang thuang men ho. Chi mot su thuang yeu triu men, uu ai, 
chua chan tham thiet cua ban danh cho ho mot each thuan khiet vo nhiem ma thoi. 
Hai, ban huang tam den nhung nguai quen biet trong cuoc dai ma tu lau ban van phat la 
doi xu hai hat vai ho, de trai long thuang men vai ho. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 60 



Ba, ban huang tarn den tung nguai tu lau ac cam vai ban, hoac da muu hai ban. Phai khoi 

tarn chan thanh binh dang doi vai ho nhu nhung chung sinh khac. Thoat dau ban se nghe 

tinh thuang mai nay dung cham vai niem thu han bay lau, nhung sau giay phut tinh giac, 

niem thu han cu se tan de nhuang cho cho tinh thuang ngu tri. 

Bon, ban huang tarn den nhung thu vat Ion, nhung con trung nho, nhung nga quy vo 

hinh, nhung chung sinh o dia nguc Khi khoi tarn thuang men nhung chung sinh bat hanh 

nay, lien do co niem xot xa thuang hai kem theo. Tu da sinh ra bi. Thuang yeu da sinh ra 

thuang xot. 

Tu la thuang yeu moi loai mot each binh dang khong dieu kien. 

Bi la thuang xot khi thay chung sinh dau kho. 

Nam, ban lai tarn nguyen rang bat cu noi nao co su hien dien cua chung sinh, nai do co 

tinh thuang cua ban ban phat. Bong nhien mot each khong co y, ban thay long tu bi cua 

minh trum phu vo han trong phap giai. 

Neu mai ban dau chung ta quan tuang Tu tarn trum khap vo luang, Tu tarn nay chi co 

chieu rong ma khong co chieu sau. Phai di qua nam giai doan vua ke, Tu tarn do mai co 

day du be sau va be rong. 

Thuang xuyen trai long thuang yeu nhu vay - tu tap Tu tarn - cho den thuan thuc, sung 

man nhu co xe, nhu can cu dia, nguai nay thanh tuu tarn lai ich. 

- Ngu, thuc thi duac yen vui, khong co ac mong. 

- Duac nguai yeu men, ai mo. 

Dieu nay de hieu vi Tu tarn Ian toa tu nhien cam ung vai tarn chung sinh. 

- Duac chu thien do tri. 

Nhung thien tu la nhung vi da tung vun boi Tu tarn nhieu doi, tich luy thien can nhieu 
kiep nen rat qui men nhung chung sinh di theo con duang cao ca nay. Vai nang luc cua 
thien giai ho se thu ho gin giu ai tu tap Tu tarn thoat khoi nhung chuang nan tren duang 
tu, bao ve su tu tap vi nay den vien man. 

- Lua, thuoc doc, dao kiem khong gia hai. Thuoc doc day bao gom nhung doc trung nhu 
ran, ret, bo cap... Nhung hiem nan tren day cam ung vai tarn ac doc, khong cam ung vai 
Tu tarn. Co the trong qua khu vi nay da tung tao nghiep dang bi qua bao lua, dao, doc 
duac, nhung vai dai nay tu tap Tu tarn thuan thuc, qua bao kia duac hoa giai qua hinh 
thuc khac nhe han. 

- Neu khong chung qua Thanh se sinh ve coi trai Pham thien. 

Coi trai Pham thien danh cho nhung chung sinh tu tap sung man Tu tarn va giu gin pham 
hanh, dong thai co so dac trong Thien Dinh. 

- Tu tap Tu tarn tra giup rat nhieu cho Thien Dinh giai thoat. 
"Cac kiet su yeu dan 

Thay duac sanh y diet" 

Tu tap Tu tarn co cong nang pha dan cac kiet su che tarn. Kiet su tan den dau, Thanh vi 

tang den do, cho den tan cung thi sinh y deu cham dut, duac vien man Niet Ban. 

The Niet Ban la the cua Dai bi (Kinh Dai Bat Niet Ban, he Phat giao phat trien). The nen 

ai gieo nhan dai bi se duac qua Niet Ban. Va khi da thanh tuu Niet Ban tuc la vien man 

Dai bi va thang tri, vi nay se ra vao tarn giai hoa do chung sinh ma khong ai thay duac 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 61 



dau vet. 

Vi sao tu tap Tu tarn co cong due nhu vay? 

Nhu chung ta da phan biet giua phudc va due. 

Phudc la do lgi ich chung sinh. 

Due la do cai tot cua tu tarn. 

Tu tap Tu tarn tuc la tang truong due ben trong. Due la coi goc vung ben cho moi phudc 

nghiep ben ngoai, la von lieng de tuu thanh vo luong cong hanh khac. Ngudi thuan thuc 

Tu tarn la ngudi da co san kho tang vo gia, cong due cua Tu tarn du sue pha tan dan cac 

kiet su, tro duyen Ion lao cho Thien Dinh giai thoat. 

Trong Phap Cu truyen tich co thuat rang mot so Ty Kheo d trong rung tu tap bi cac than 

cay pha phach khong yen. Phat day cac vi khdi Tu tarn doi voi chung sinh. Sau do, chu 

thien da ho tri su yen on cho cac vi tien tu. 

Long Tu cam ung su ho tro cua chu Thien, hieu qua hon loi cau nguyen tu mot tarn hon 

ich ky. Ke ich ky muon duoc su ho tro cua chu Thien bang loi cau nguyen, van khong 

thanh tuu bang mot ngudi trai Tu tarn cho tat ca chung sinh. 

Co hai nguyen nhan de mot ngudi giup do ke khac. 

Hoac do ly tri phan biet thien ac, nen ngudi nay co gang lam dieu thien, tranh dieu ac. 

Hoac do Tu tarn thuong yeu chung sinh, nen ngudi nay co gang hy sinh giup do cho ke 

khac. 

Nhung trong hai truong hop tac thien nhu vay, mot do ly tri, mot do Tu tarn, thi hanh vi 

bdi Tu tarn van lam tuoi mat long ngudi hon ca. Chung ta khong phu nhan vai tro quan 

trong cua ly tri trong viec phan biet thien ac, nhung cung can co Tu tarn nhu dong suoi 

trong mat mua he, nhu tia nang am ap mua xuan mot each tu nhien thoai mai. Ngudi 

thuan ly tri se doi xu tot voi moi ngudi nhung van co ve kho khan cung coi. Con ngudi 

thuan thuc Tu tarn se doi xu tot vdi tat ca moi ngudi trong ve bao dung uu ai, va ai cung 

thich truong hop thu hai nay. 

15- KHINH BI. 

(Trich phap cu truyen trich, tr 81) 

" Mot ngudi mang benh cui, bi moi ngudi ghe torn xa lanh, nghe oai danh cua Due Phat 
dai tu, ong tim den. Trong mot thdi nghe phap, ong dac qua Tu Da Hoan. Nhung bat hanh 
thay, luc tro ve, ong bi mot con ngua hue vao ngudi va nga ra chet. Cac Ty Kheo dem 
chuyen nay hoi Due Phat va duoc giai thich rang. Vi ay mang benh cui vi trong mot tien 
kiep da co Ian nho nude mieng vao mot vi Phat doc giac, bi ngua hue chet vi da giet mot 
co gai giang ho. 



NHAN XET: 

Ngudi benh cui duoc trich dan ra trong day da bat dau bang mot nguyen nhan tarn ly: 

Khinh bi mot vi Phat doc giac bang hanh vi nho nude bot vao vi nay. 

Phat Doc giac la nhung vi ra doi khong gap Phat, khong gap thien tri thuc, nhung co sue 

huan tu tu qua khu rat manh liet va thuan thuc, doi nay du sue tu tu duoc vien man dao 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 62 



qua Niet Ban. Nai qua vi Niet Ban nay khong sai khac vdi cac vi Alahan, vo minh lau 

hoac deutan bien, tarn minh luc thong deu thanh tuu, khong con mot sue manh nao loi 

keo vi nay vao tarn gidi tru khi chinh vi nay tu nguyen trd lai de giao hoa chung sinh. 

Nhung vi Doc giac Phat duoc tan than nhieu hon bdi khong can su hudng dan nhu Thanh 

van, Alahan. Cong due qua khu du de vi nay tu di mot minh. 

Hanh vi phi nho vao vi Doc giac Phat se dua den qua bao nam tram ddi mang benh hui. 

Benh hui la loai benh lam moi ngudi ghe torn lanh xa. Ghe torn vi so lay va ghe torn vi 

su Id loi ky di cua no. 

Ghe torn xa lanh la hinh thuc cua su khinh bi, tot do cua su khinh bi. Su khinh bi bac 

Thanh da dem lai qua bao ghe torn xa lanh cho ke nay. Neu khinh bi ngudi pham phu, 

qua bao chi bi thap hen khinh bi tro lai, khong den noi bi benh cui, bi moi ngudi ghe torn 

xa lanh nhu the. 

Co khi chung ta khong khinh bi phi nho bac Thanh, nhung vi su tu kieu noi dong toe, gia 

the, danh vong, chung ta suot ddi khinh bi nhung tang ldp khac, doi xu hat hui te bac vdi 

nhung giai cap khac. Qua bao cung tuong tu se xay den bang su ngheo kho thap hen, 

benh hoan Id loi, nut ne, hoi ham de moi ngudi phai ghe torn lanh xa. 

Muon hoa giai ac nghiep nay, chung ta phai hudng tarn ve Due Phat ma khdi len niem 

ton kinh vo bien. Lan luot chung ta hudng tarn ve chu vi Bo tat Alahan vdi tarn ton kinh 

tot do nhu vay. Chung ta lai tarn nguyen cung kinh thuong yeu doi vdi tat ca chung sinh. 

Moi khi nhin thay bat cu ai trong ngay, deu phat khdi niem cung kinh den vdi ho. Hanh 

tu nay goi la pho kinh, cung kinh tat ca. Khi hanh pho kinh nay thuan thuc, tarn cung kinh 

sung man thi ac nghiep cua su khinh bi bat dau bi day lui. Benh hoan se chuyen bien dan 

de di den binh phuc. 

Hanh pho kinh cung giong nhu tu bi, phai bat dau bang su tu ky am thi roi dan dan mdi 

thuan thuc trd thanh suoi nguon tuon trao tu nhien vo tan. Khi ngoi noi vang ve, tarn 

chung ta tu nhac nhd rang: 

"Tat ca moi chung sinh deu la nhung ngudi toi thuong yeu va kinh trong". 

Hoac khi di vao noi dong ngudi, noi thua ngudi, nhin thay ho, chung ta lien khdi tarn 

rang: 

"Day la nhung ngudi toi het long thuong yeu va kinh trong" 

Phai thuong xuyen huan tap nhac nhd nhu vay mai, chung ta se thanh tuu hanh pho kinh 

va tu bi. 

Vi da giet mot co gai giang ho nen ddi nay bi ngua hue chet. Dieu nay de hieu, va co the 

chinh con ngua do la hau than cua co gai giang ho nao chang? 

Tuy nhien, do mot duyen dac biet nao khong duoc The Ton giai thich, ong gap The Ton 

de duoc chung qua Tu Da Hoan. 6 qua vi Tu Da Hoan nay, mot chung sinh khong con 

doa vao ba ac dao nua, hoac ho sinh thien, hoac ho sinh lam ngudi, mien sao qua vai 

nghin nam. Co the ca van nam nhieu lan sinh lai coi ngudi, se chung Niet Ban vien man. 

Di nhien khong phai vo cd ong duoc nhan duyen ngo dao nhu the. Neu khong nhd su hoa 

giai kheo leo nao do, neu ong khong hoi cai tha thiet tir hanh vi khinh bi kia, neu ong da 

khong qui hudng mot vi Thanh nao, thi ddi nay ong khong the gap Phat nghe phap va lot 

vao dong Thanh (Nhap luu). 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 63 



16- VU KICH 

(Trich Tuong l/ng Bo kinh 4, tr 307) 

" Mot thdi The Ton tru d Rajagaha (Vuong Xa) tai True Lam, cho nuoi duong cac con 

soc. 

Roi Talaputa, nha vu kich su (Natagamani) di den The Ton. Sau khi den, danh le The Ton 

roi ngoi xuong mot ben, bach The Ton: 

- Con duoc nghe, bach The Ton, cac vi dao su noi ve cac nha vu kich, noi rang: "Ai la 
nha vu kich tren san khau giua kich truong vdi cac dieu bo gia su that, lam quan chung 
vui cudi thich thu, ngudi nay sau khi than hoai mang chung se sinh cong tru voi chu thien 
hay cudi (Pahasa deva). 6 day The Ton noi nhu the nao?" 

- Thoi vua roi, nay thon truong, hay dung d day, cho co hoi ta ve dieu nay! 

Ba Ian vu kich su Talaputa hoi, ba Ian The Ton tu choi tra ldi. Cuoi cung The Ton bao: 

- That su ta da khong chap nhan tra loi. Tuy vay, ta se tra loi cho nguoi. Nay thon truong, 
doi voi nhung loai huu tinh tu truoc chua doan tru tham, san, si, con bi tham san si troi 
buoc, neu nha vu kich tren san khau hay trong kich truong, tap trung nhung phap hap dan 
khien tham san si cua ho tang thinh. Nguoi ay tu minh dam say, phong dat, cung lam 
nguoi khac dam say phong dat, sau khi than hoai mang chung bi sinh trong dia nguc Hy 
tieu (pahaso). Con nguoi chi can co ta kien rang nguoi vu kich lam quan chung vui cudi 
thich thu se duoc sinh thien, ta noi rang ke ta kien ay chi co mot trong hai sinh thu: dia 
nguc va sue sinh. 

Khi nghe nhu vay, vu kich su Talaputa phat khoc, le dam dia. 

- Chinh vi vay ma luc dau ta tu choi tra loi cau hoi cua ong. 

- Bach The Ton, con khoc khong phai vi The Ton da noi nhu vay, nhung bach The Ton, 
vi con bi cac dao su, cac to su vu kich thoi truoc lua doi con, doi tra con trong ca thoi 
gian dai.That la vi dieu, bach The Ton, nhu nguoi dung dung lai nhung gi bi quang nga 
xuong, phoi bay nhung gi bi che kin, chi duong cho ke bi lac huong, dem den sang vao 
trong bong toi de nhung ai co mat co the thay sac. Cung vay, chanh phap da duoc The 
Ton dung nhieu phuong tien trinh bay giai thich. Bach The Ton, con nay xin quy y Phat, 
Phap va Chung Tang. Mong The Ton cho con duoc xuat gia voi The Ton, va duoc tho dai 

The Ton chap nhan. Tho dai gioi khong bao lau, ton gia Talaputa chuyen can tinh tan va 
tro thanh mot vi Alahan nua." 



NHAN XET: 

Duong di cua Nhan Qua Nghiep bao rat la te nhi va phuc tap, neu khong suy xet moi khia 
canh cua van de rat de bi lam Ian. To su cua mon vu kich da dua vao luat Nhan Qua de an 
ui nhung nguoi theo mon nghe thuat san khau rang lam cho quan chung vui cudi thich 
thu se duoc sinh thien. Nhung Due Phat da nhin thau suot van de de chi ra rang neu mon 
nghe thuat san khau do lam tang thinh tham san si cua quan chung, qua bao choi doi la 
dia nguc hy tieu. Thudng thi tarn tinh cua quan chung de bi anh hudng hudng dan, it ai co 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 64 



kha nang tu chu truac su hap dan cua nghe thuat de phe phan no. Nhung phim anh dau 
tranh tan bao, rung ran, nhung nguai hung danh hay giet gioi... da anh huang manh me 
vao tarn hon bao nhieu thanh thieu nien de gay cho ho su soi sue, da man, hang say va 
hieu chien. Van de khong dung ngang do! Cac thanh thieu nien bi phim anh kich dong, 
muon minh tra thanh nguai hung cua thai dai, da ket be tap nhom danh dau, chem giet 
nhau. Nhung khu pho dong nguai vai ngo hem quanh co a cac thanh pho thi xa deu da 
tung bi tinh trang hon loan nhu vay trong mot thai gian kha dai. Den 30/4/75 tinh trang 
hon loan do moi lang diu. Ca nhung nuac phuong Tay cung bao dong ve tinh hinh thieu 
nien pham phap. Co dua be da than nhien giet ban minh, khi duac hoi cung chi tra lai von 
ven rang thu xem giet nguai co kho khong! 

Te han ca la nhung phim anh khieu dam. Ke lam phim da ban dung luong tarn cua minh, 
dung nhung canh dam due tho bi tra tren de thu vao ong kinh. Phuong tien video cassette 
nien nay tra nen thuan lai cho viec chieu phim khieu dam len lut, lam bang hoai tarn hon 
cua bao nhieu nguai. Tham due cua con nguai von da day tran, gio day con duac kich 
thich manh liet. Va khi long tham due soi sue thi khong co toi loi nao ke ay tu choi, moi 
luan thuang dao ly se bi pha va! 

Nhung kich ban tinh yeu lang man, nhung khuc hat an tinh say dam da vui trai tim ai 
trong bang khuang mo mong. Khi khoi tinh si nien huu thi mat trai tri tue bi khuat che u 
am. Su cao thuang cua con nguai phai vang mat khi nhung tinh cam vi ky chiem cho. 
Han phan nua nhung thi pham, nhac pham cua nhan loai chi de noi ve tinh yeu. 
Co the ban trach toi qua khat khe vai quan he tinh yeu cua nam nu giong nhu may ong ba 
gia xua thuang ngan cam con cai mot each loi thai. Ban co the cho rang thai dai van 
minh bay gia nguai ta can cong khai dat van de tinh yeu de co su giao due han hoi, hon la 
che day de bi uc che. That ra dao Phat khong ngan cam nguai cu si co tinh yeu va lap gia 
dinh, nhung ho con nhieu muc dich cao ca hon trong dai song. Tarn con nguai thi de 
dang buong tha va yeu duoi, khuyen khich mot ho se lam den muoi. Ho con can trai tim 
de trai tinh thuang yeu moi nguai, ho con can nang hrc de hy sinh giup da chung sinh, ho 
con can hanh phuc cua tarn hon thanh than. Con nhung cam xuc soi dong bung chay cua 
cam tinh thi de tim va cung thuang keo theo bat an phien muon. Dai nguai qua ngan ngui 
de ho vui minh mai trong cac cuoc truy hoan tam bo. Ho con can nhieu thai gian de tac 
thanh phuac nghiep cho mai sau. 

Ban se noi dau phai kich ban nao cung kich dong han thu va tham lam, cung co nhung 
kich ban co noi dung xay dung giao due rat tot. Toi khong phu nhan dieu nay, neu kich 
ban co noi dung giao due tam hon quan chung tra nen cao thuang han, day la dieu dang 
mung. Tuy nhien, de goi la mot kich ban hap dan, loi cuon nguai xem, thi nhung pha hoi 
hop, cang thang, me ly can phai co. Ai chiu trach nhiem su bat an nay cua quan chung. 
Benh than kinh tang nhanh tren the gioi vi ngay nay san khau dien anh da gay cho ho qua 
nhieu stress. Ho da khong tim giai tri trong su thu gian tam hon, trong buong xa nhung 
suy tu, trai lai, ho tranh ne cuoc song met moi nay de tim quen trong cuoc song gay can 
duac dan dung trong phim truang, de roi sau khi giai tri, dau 6c ho con cang thang hon 
luc truac. Ngay nay qua ngay kia, nao bo qua tai thi benh tam than xuat nien. 
Qua bao cua nhung nguai thuc nien kich ban kich thich tang thinh tham san si, duac Phat 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 65 



cho biet la dia nguc hy tieu. Chung ta khong dugc nghe dien ta ve dia nguc loai nay, chi 
biet rang he noi dia nguc thi chi co kho chiu va dau kho. 

Phat cung canh cao, chi can co ta kien cho rang gay cho quan chung khan gia vui cudi 
thich thu se dugc sinh thien, ta kien ay du dua ngudi nay vao ac dao. Qua dieu nay chung 
ta thay sang them mot khia canh cua Nhan Qua Nghiep bao, chi can co tu tudng sai lam 
cung du de tho kho bao. Do do, khi mot ngudi tu tap Tu tarn va pho kinh nhu trudc noi, 
se ket thanh phuc lac vo luong d mai sau, du de sinh ve coi trdi Pham thien tho lac bao. 
Khong tin hieu Nhan Qua Nghiep bao cung la mot ta kien. Gieo rac su bat tin doi voi 
Nhan Qua Nghiep bao lai cang la ac nghiep nang ne hon. 

21 - MUOI VA NLTCJC 

(Trich Tang Chi Bo kinh, tr 284) 



"- Ai noi nhu sau, nay cac Ty Kheo, ngudi nao lam nghiep gi se phai chiu qua bao co 
dinh nhu vay. Neu su kien dung nhu vay thi khong co doi song pham hanh, khong co co 
hoi de dau kho dugc do an diet. 

- Va nay cac Ty Kheo, ai noi nhu sau, ngudi gay nghiep the nao tuc la co toi nhu vay. 
Neu su kien la nhu vay thi co doi song pham hanh, co co hoi de dau kho dugc do an diet. 

- 6 day, nay cac Ty Kheo, co ngudi khong tu tap ve than, ve gidi, ve tarn, ve tue, han 
hep, vi ky, nho nhen. Ngudi nhu vay, nay cac Ty Kheo co lam nghiep ac nho mon cung 
du dua no vao dia nguc 

- d day, nay cac Ty Kheo, co ngudi tu tap ve than, ve gidi, ve tarn, ve tue rong rai khong 
vi ky, song ddi vo lugng. Ngudi nhu vay co lam nghiep ac nho mon tuong tu, ngay trong 
hien tai mot chut it kho bao cung khong xay ra, noi gi la nhieu. 

- Vi nhu nay, cac Ty Kheo, co ngudi bo mot nhum muoi vao trong mot chen nude nho. 
Cac ong nghi the nao, nay cac Ty Kheo nude trong chen nho ay co vi nhum muoi nay ma 
trd thanh man va khong uong dugc chang? 

- Thua co vay, bach The Ton 
- Vi sao? 

- Vi nude trong chen nho it, nhum muoi du lam cho man de khong uong dugc. 

- Nay cac Ty Kheo, vi nhu co ngudi bo mot nhum muoi vao song Hang cac ong nghi the 
nao, song Hang co vi nhum muoi ay de trd thanh man va khong uong dugc chaing? 

- Thua khong, bach The Ton 
-Visao? 

- Vi ldn thay la nude song Hang, nhum muoi khong du de khien cho nude ay trd thanh 



man 



- Cung vay, nay cac Ty Kheo, hang ngudi lam ac nghiep nho mon khong co tu tap ve 
than, ve gidi, ve tarn, ve tue, han hep, vi ky nho nhoi, du dua no vao dia nguc, ngugc lai... 
ngay trong hien tai mot chut it kho bao cung khong xay ra, noi gi la nhieu. 
Su kien la nhu vay, nay cac Ty Kheo, thdi co ddi song pham hanh, co co hoi de dau kho 
duoc doandiet." 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 66 



NHAN XET: 

Bai kinh nay noi ve tinh each linh dong cua Nhan Qua Nghiep bao. Neu nguoi cho rang 
gay nghiep nao co dinh phai tra qua do, thi vihh vien khong ai co the tu giai thoat. Nhung 
ac nghiep nho nho trong doi song deu phai tra song phang thi du tu tap the nao cung phai 
luan hoi tai sinh de tra cho het. Va trong doi song tai sinh moi do, ho lai co co hoi de tao 
nghiep va se phai tai sinh de tho bao tiep tue, cu the den vo cung. Ngay ca doi song pham 
hanh cung khong the vien man vi trong nhieu kiep qua khu luyen ai tinh due, duyen no an 
ai phai den tra, vua tra no cu cho nhau ma cung vua tao them duyen moi cho nhau. Su 
lien quan chang chit lam cho khong ai co the thoat ra, neu Nhan Qua co dinh nhu vay. 
Bang tri tue thau suot su ly cua tarn gidi, Due Phat chi ra tinh each linh dong cua luat 
Nhan Qua Nghiep bao. Qua di tlnic se thay doi tuy theo cong hanh cua moi nguoi. Ngudi 
tao nghiep the nao, se co toi the ay, nhung co toi khong han la phai tra qua neu nguoi nay 
co cong due phudc luc Ion lao du sue hoa tan hoa giai nhung ac nghiep nho mon kia. 
Voi nguoi khong tung tu tap nhung cong due khac, tarn nho nhoi vi ky, thi mot ac nghiep 
nho cung du dua ho vao doa xu. Ho khong co chut nuoc phuoc de lam bang di nhum 
muoi toi. Ho phai nem tra day du su man dang cua chut toi loi da gay. 
Nguoc lai, nguoi da tung huan tu cac cong due ve hanh vi, ve gioi luat, Thien dinh, tri 
tue, tarn hon quang dai, tu ai, neu co 15 pham chut ac nghiep, ao nuoc phuoc cua ho se vo 
hieu hoa chut toi loi kia. Nghiep nay khong du sue ket thanh qua bao. 
Ton gia Angulimala tuy da tung giet nhieu nguoi nhung chi bi den tra qua bao trong hien 
doi mot each so sai, bi danh dap, nem da, xe y ao, be bat. Va sau nay ton gia van chung 
qua Alahan. 

Mot Ton gia truoc khi xuat gia, vi ngu si da lay me va chi lam vo, nhung tu khi xuat gia, 
vi nay tinh tan va kho hanh roi cung chung Alahan (trong Truong Lao Tang Ke, Tieu 

Bo). 

Khong phai tat ca vi Alahan khi chua xuat gia deu thuan thien trong sach, co vi cung tung 
gay tao ac nghiep, nhung cong due tu tap gioi dinh tue khien cho nhung nghiep kia tro 
thanh vo hieu qua. Duong di cua Nhan Qua linh dong uyen chuyen nhu vay nen moi co 
su hoa giai nghiep luc, co co hoi de giai thoat dau kho. Du the nao thi trong muon kiep si 
me chung ta da tung tao ra rat nhieu ac nghiep. Bon phan tu horn nay la hay tao chua 
dong song phuoc due de hoa giai nhung thung muoi man dang con nam nguyen ven trong 
kho toi loi kia. Dong song phuoc due se phat nguon tu gioi luat, tu tarn, bo thi, thien dinh 
va tri tue, tong quat la nhung dieu nay. Tuy nhien trong doi song chung ta tuy duyen khoi 
hanh. Nuoi con chim non mat me; ngan can nguoi giet thu; tan than nguoi tao phuoc; 
huong dan nguoi quy y; cho nguoi muon cuon kinh; chi dudng cho nguoi kc loi; bieu 
thuoc cho nguoi benh; benh vuc nguoi the co; nhat cua roi dem tra, danh su de dang cho 
nguoi (neu minh la vien chuc hanh chanh); sang kien nang cao doi song cho moi nguoi, 
ngan chan van hoa doi truy; truyen ba tu tuong cao thuong; hoa giai nhung cuoc tranh 
chap van van... deu la nhung cong hanh phai rich luy qua thoi gian dai trong cuoc song. 
Co khi chung ta co co hoi de tao nhung cong due nhu vay, nhung khi co hoi den, chung 
ta khong du ly tri de phan biet thien ac, khong du Tu tarn de hy sinh giup do nguoi, va co 
hoi do di qua. Dieu can thiet la chinh chung ta phai luon luon sang ngoi Tu tarn va ly tri, 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 67 



khong de 15 mot ca hoi gay tao cong due nao khi co hoi do xuat hien. 
Cung co nhung nguoi o noi vang ve, ft giao tiep voi doi song ben ngoai, ft co co hoi de 
giup do ai. Nguoi nay phai tu tap Tu tarn va Thien Dinh that nhieu de lam tang truong 
cong due cua tarn. Cong due Ion lao cua tu tarn cung la mot dong song hoa tan mat 
nhung thung muoi man dang, tu nhieu doi cua ho. 

1 8 - VUA VA DAT NUtJC 
(Trich Tang Chi 2a, tr 99) 



"- Khi nao, nay cac Ty Kheo, cac vua phi phap co mat, khi ay cac dai than phi phap cua 

vua co mat. Khi nao cac dai than phi phap cua vua co mat, khi ay cac Ba La Mon gia chu 

phi phap co mat. Khi nao cac Ba La Mon gia chu phi phap co mat, khi ay dan chung thi 

thanh va dan chung cac lang tro nen phi phap. Khi nao dan chung thi thanh va cac lang la 

phi phap, khi ay mat trang mat troi di sai quy dao. Khi nao mat trang mat troi di sai quy 

dao, khi ay thang va nua thang di sai quy dao, khi nao thang va nua thang di sai quy dao, 

khi ay thoi tiet va nam di sai quy dao. Khi nao thoi tiet va nam di sai quy dao, khi ay gio 

thoi sai kc trai mua. Khi nao gio thoi sai kc trai mua, khi ay chu thien buc minh. Khi nao 

chu thien buc minh, khi ay troi mua khong co dieu hoa. Khi nao troi mua khong co dieu 

hoa, khi ay lua chin trai mua. Nay cac Ty Kheo, khi nao lua chin trai mua, khi ay loai 

nguoi nuoi song voi loai lua ay thi tho mang se ngan, dung sac xau, yeu sue va nhieu 

benh. 

- Khi nao, nay cac ty Kheo, cac vua dung phap co mat, khi ay cac vi dai than dung phap 

co mat (Dien dich nguoc voi doan tren.... 

... Nay cac Ty Kheo, khi nao lua chin dung mua, khi ay loai nguoi nuoi song voi loai lua 

ay, tho mang se dai, dung sac dep de, co sue manh va khong co nhieu benh. 

" Khi dan bo loi song 

Dan dau di sai lac 

Ca doan deu di sai 

Vi huong dan sai kc 

Cung vay trong loai nguoi 

Vi duoc xem toi thang 

Neu so hanh phi phap 

Con noi gi nguoi khac 

Ca nuoc bi dau kho 

Neu vua song phi phap 

Khi dan bo loi song 

Dan dau di dung huong 

Ca dan deu dung huong 

Vi huong dan dung duong 

Cung vay trong loai nguoi 

Vi duoc xem toi thang 

Neu so hanh dung phap 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 68 



Con noi gi ngudi khac 
Ca nude duoc an vui 
Neu vua song dung phap." 



NHAN XET: 

Bai kinh nay Due Phat noi ve Nghiep bao chung cua ca quoc gia. 

DI nhien khong phai vo co ma nhung ngudi dan sinh ra cung mot dat nude de chiu chung 
mot hoan canh, mot hien phap, mot nen van minh. Cung khong phai vo co ma mot ngudi 
tro thanh vua cua quoc gia ay. Cong due rieng cua vi nay va su lien he nhieu doi vdi nhan 
dan da dua vi ay tro thanh vua cua dat nuoc do. Lich su dang dang cua loai ngudi da 
chung to rang khong phai vi vua nao cung la hon quan vo dao, cung khong phai vi vua 
nao cung la minh quan dieu due. Du la cung mot the che phong kien, nhung co khi vua la 
chinh true, co khi vua la hon am. Va thai do cua vua anh hudng den van menh dat nude. 
Bai kinh dien dich rat la tai ve nhung su di lech quy dao cua mat trang mat trdi, cac thien 
ha tinh tu, nam thang khong chinh xac, chu thien buc minh, thdi tiet mua mang thay doi, 
nhung co mot diem moc quan trong la: 

"Khi nao dan chung thi thanh va lang mac tro thanh phi phap..." 

Nhu vay khong phai vua la nguyen nhan dua den dau kho an kc cho dat nude, ma chinh 
su phi phap cua dan chung dua den bat hanh cho ho. Vua chi la cai co ban dau dan den 
thai do phi phap hay dung phap cua dan chung ma thoi. 

Neu dan chung hau het tro thanh bang hoai Dao Due, phong hoa suy doi, ac gidi lung 
thinh, lap dudng bo thi, mo loi ich ky, thi tu do nhung sinh hoa cua thien nhien di dan ve 
phia bat loi cho cuoc song con ngudi. Mua gio se that thudng khong thuan loi cho viec 
trong tia; sau bo con trung sinh soi nay no pha hoai hoa mau; dong dat rung chuyen sup 
Id lam chet ngudi hu vat; bao to lut loi se thudng xuyen tan pha xom lang thi tran; song 
than troi day cuon troi lang mac ven bien, benh dich phat khdi Ian tran gieo rac chet choc 
toe tang. Nhung "con thinh no" cua thien nhien rat tan khoc va van nam ngoai tarn tay 
kiem soat cua con ngudi. 

Trong cac hinh thuc nghiep, dao Phat co noi den cong nghiep - nghiep chung. Do cong 
nghiep nay ma nhung ngudi cung chung trong mot dieu kien, mot xu so, mot dia phuong, 
mot lang xom, mot tap the, mot chuyen xe phai chiu chung mot bat hanh hay mot may 
man. Nhung ngudi dan A rap song chung tren nhung tui dau hoa. Nhung ngudi Eskimo 
song chung noi vung bac cue knh leo hoang vang. Nhung ngudi Nhat d Hiroshima va 
Nagasaki chiu chung hai trai bom nguyen tu. Nhung hanh khach tren chuyen xe horn qua 
chiu chung tinh trang lat. Nhung gia dinh ben kia chiu chung mot quyet dinh doi nha 
trong khu qui hoach. Co le do su tao nghiep tap the nao do, do tarn trang thien ac tuong 
ung nao do, da dua nhung ngudi nay nhan chung so phan vui kho giong nhau. DT nhien 
trong cong nghiep van co biet nghiep cua rung ngudi. Trai dan no tung, khoi bui mit mo, 
hai ba ngudi linh khong con tim thay xuong thit nguyen ven, nhung co mot ngudi chi bi 
chay nam so so. Chiec xe no banh trudc lat nhao xuong ruong, hanh khach bi mot phen 
kinh hoang, nhung chi co hai ba ngudi chet. Mot thanh pho toi tan giau co, nha cua cao 
Ion choc troi, sinh hoat tap nap thinh vuong, nhung van co nhung ngudi ngheo kho song 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 69 



kham kho thieu ao, thieu nha. 

Tuy nhien nghiep thien ac tuong ung tren toan the van dem lai cho ho mot sac thai vui 
kho chung chung. 

Bai kinh nay Phat nhan manh den trach nhiem cua nguoi lanh dao dat nuoc la phai lam 
sao cho dan chung song dung phap. Khi ho da song dung phap roi thi nhung ke hoach on 
dinh trat tu, xay dung kinh te, nang cao doi song, de dang thuc hien. Neu nguoi dan song 
phi phap, du co gang toi da, vi nguyen thu van khong thanh cong trong viec dem lai cho 
ho mot doi song am no hanh phuc. Trach nhiem nang ne cua vi vua nam o cho nay, la 
giup ho co mot doi song chan chinh Dao Due. Thuong thi vi vua lanh dao dat nuoc chi 
dat nang kha nang to chuc, thiet ke sach luoc, sap xep ke hoach, bo dung nhan su, ma 
quen di cai goc nam tai thai do song cua nguoi dan. Vi vua chan chinh nao cung muon 
cho dan duoc hanh phuc am no, nhung neu nguoi dan thieu phuoc thi khong mot sach 
luoc nao thanh Urn. The nen tren tat ca ke hoach, vi vua phai co mot ke hoach xay dung 
thai do song cho dan chung. Ke hoach nay la nen tang cua moi ke hoach kinh te, quoc 
phong, giao due, cong nghiep, nao khac. 

Nhung muon xay dung thai do song cua nguoi dan thi vi vua phai chon thai do song cua 
chinh minh truoc het, va chinh thai do song cua vua se anh huong toi cac vi dai than, toi 
dan chung. Chung ta noi vi vua anh huong toi van menh dat nuoc nghia la nhu vay. Tu 
thai do song cua vua anh huong toi dan chung, va tu thai do song cua dan chung anh 
huong den doi song kho vui cua ho. 

Trong kinh am uoc cua Thien Chua giao co mot huyen thoai ve su tieu diet thanh 
Sodoma. Dan thanh Sodoma song tniy lac, ac doc va ich ky. Chua troi Jehova quyet dinh 
tieu diet toan bo thanh nay. Abraham xin chua tha thu neu con mot so nguoi co thien tarn. 
Dang Jehova dong y tha thu thanh nay khoi bi huy diet neu con den muoi nguoi co thien 
tarn. Nhung tiec thay, ca thanh chi con gia dinh cua Lott co thien tarn. Thien su da hien ra 
dua gia dinh Lott ra khoi thanh, sau do mot con mua diem sanh va lua tu troi giang phu 
tieu diet toan bo thanh Sodoma va Gomose. Hai thanh nay bi sup xuong thanh Tu Hai 
cho den horn nay. 



Chung ta bo qua nhung chi tiet huyen thoai nay, chi hieu don gian rang do thai do song 
phi phap qua dang cua dan chung hai thanh nay, nen thien nhien da xuat hien thien tai, su 
dong dat sup Id cung voi mua lua - mua lua co the hieu giong nhu mua acid bay gio. 
That ra chung ta kho danh gia Nhan Qua cua mot quoc gia vi su luan hoi tai sanh da 
chuyen nguoi dan nuoc nay tro thanh nguoi dan nuoc khac. 

Tai nuoc Nhat, Phat giao duoc xem la quoc giao cung voi truyen thong vo si dao tai day. 
Trong mot chieu chi ban cho toan dan. Thanh due Thai Tu da viet: 
"Toan dan Nhat phai kinh tho dao Phat" 

Va the la dao Phat nhanh chong xam nhap vao cuoc song nguoi dan Nhat. Ho song thanh 
than, thanh thien va binh thuong cho den khi nguoi Au chau dat chan den dat nuoc ho. 
Minh Tri Thien Hoang da sang suot tiep nhan van minh ky thuat Tay phuong vao dat 
nuoc minh. Tri tue cua Thien tu lau an nup trong phong each moc mac cua dan chung 
Nhat, bay gio troi day tiep thu va phat huy nhung ky thuat cua Tay phuong mot each sac 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 70 



ben khong ngo. Nen van minh ca khi vat chat vuot len cao do, nhung phuong tien xe co, 
may bay, tau thuy, dien tu, da du de ho tro nen cuong quoc trong mot thoi gian khong 
lau. Khi su vinh quang cua vat chat duoc ton sung thi su cao ca cua Thanh triet bi bo 
quen. Tinh than vo si dao truyen thong cua Nhat duoc phat tiet vao quan doi. Dang Hac 
Long ra doi voi chu thuyet dai Dong A, muu do thon tinh cac nude A Dong ven Thai 
Binh Duong. Tinh than Phat giao nhuong cho cho chu nghia quan phiet (Militarism). 
Nhung chien thang lien tiep tu Man Chau, luc dia Trung Hoa, Viet Nam, Ma Lai, Phi 
Luat Tan, Nam Duong, da lam cho Nhat tro thanh ba chu nhu chu truong cua ho. Nhung 
xac nguoi de lai ben cuoc xam lang, hai trieu nguoi Viet Nam chet doi vi chinh quyen 
Nhat ra lenh pha lua trong day, con la noi thuong tarn kho xoa nhoa. 
Va roi quan doi dong minh da phan cong manh me, chiem lai dan dan nhung vung dat bi 
chiem. Quan doi Nhat yeu the tu tu. Hoa Ky dat chan cang luc cang gan noi lanh tho 
Nhat. Trong luc den toi tuyet vong nhu vay, nhung nha quan doi lanh dao cua Nhat con 
hoi thuc cac nha bac hoc che ra bom nguyen tu de hy vong chuyen bai thanh thang (ke 
hoach Ni). Nhung cuoi cung, mua thu nam 1945, Hoa Ky da cham dut cuoc chien tranh 
Thai Binh Duong nay bang hai qua bom nguyen tu tai hai thanh pho Hiroshima va 
Nagasaki. Nhat da dau hang vo dieu kien. 

Khi su vinh quang cua quyen uy va vat chat bi dap vo, nguoi Nhat tro ve tim su an ui 
trong doi song Thien Dinh co huu cua ho. Hoa Ky da thay the chinh quyen Nhat boi 
nhung phan tu on hoa, giai tru toan bo quan doi Nhat. Nguoi Nhat chi con lo xay dung 
kinh te. Su thong minh do Thien Dinh dem lai da giup cho nguoi Nhat tro thanh sac sao 
trong lanh vuc khoa hoc ky thuat va su thanh cong ve phuong dien nay da khien the gioi 
kham phuc ho. 

Phudc do loi song Phat giao luon luon san sang dem lai su thanh cong cho ho, nhung neu 
ho huong su thanh cong do ve chien tranh giet choc, ho phai chiu hau qua tuc thi. 
Neu so sanh cac loai dong vat thi con nguoi co phuoc hon cac loai thu khac. Du to Ion 
nhu voi, hung du nhu cop, con nguoi van co kha nang khong che nhu thuong. Nghiem 
nhien con nguoi tro thanh chu nhan giua cac loai tren mat dat. 

Noi nhu vay khong co nghia chung sinh khong co quyen tu lam chu va phuoc nghiep la 
sue manh ben ngoai. Chung sinh co quyen lam chu tu ban dau khi ho quyet dinh tao thien 
hay ac. Khi nghiep thien hay ac da duoc tao ra roi thi ho tro lai bi nghiep do lam chu. 
Chinh chung sinh tao ra chu nhan cua minh. Neu do la chu nhan thien, chung sinh co 
nhieu tu do va may man. Neu do la chu nhan ac, chung sinh chiu nhieu rang buoc va bat 
hanh. 

Neu nguoi co tarn tu ai tot lanh, sue manh cua phuoc se dua than thuc ho ve mot xu so co 
nhieu nguoi tu ai than thien. Neu nguoi co tarn vi ky ganh ty, sue manh cua nghiep se 
dua than thuc ho ve mot xu so co nhieu nguoi hay dau tranh bon xen. Noi xu so tuong 
xung do, ho se nhan duoc su doi xu thich hop cua moi nguoi chung quanh. Tuy nhien 
trong cai chung cung co vo van di biet, nhung nguoc lai trong cai di biet van co net 
chung. 

Bai kinh tren, Phat dat trach nhiem chinh noi vi vua, vi vua phai song chan chinh huong 
dan dan chung cung song chan chinh. Do la noi vi vua biet vi dan vi nuoc, Trong truong 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 7 1 



hap khac, co nhung bao chua khong co mot chut vi dan vi nuoc, trai lai con day doa ap 
buc dan chung, doi xu tan bao voi dan chung nhu ke thu; co nhung tap doan vua quan chi 
xum nhau ha hiep boc lot dan chung. Vua Neron giai tri bang each dot chay nha dan 
chung roi dung tren dai cao ngam lua chay mot each vui sudng. Hitler voi chu nghia 
quoc xa da vat can sue luc cua toan dan cho muu do ba chu. Polpot chup mu phan dong 
de dap be dau gan het dan Campuchia. Chung ta khong hieu noi moi thu truyen kiep nao 
da dua den tinh trang eo le nhu vay, nhung ro rang co moi thu giua tap doan thong tri va 
dan chung. Vua Asoka trong giai doan ban dau cung la bao chua, da doi xu tan bao va 
khac nghiet voi moi nguoi. Vua con dem quan tan pha thon tinh cac noi de mo rong de 
quoc. Nguoi dan da goi vua la Ac A due Den khi duoc dao Phat khai mo coi long, vua 
bong tro thanh minh quan, sang suot, suot doi huong dan toan dan song theo chanh phap 
va ho tro su phat trien cua dao Phat. Vua con cho ca cong chua xuat gia sang truyen giao 
tai Tich Lan (XriLanca). De quoc cua vua trai qua mot thoi gian dai thinh vuong. 
Tom lai, tren binh dien quoc gia, vua la nguoi anh huong Ion toi van menh dat nuoc. Neu 
vua la nguyen nhan khien cho Dao Due dan chung suy doi, dat nuoc se dieu linh kho so. 
Neu vua la nguyen nhan khien cho Dao Due dan chung tang truong, dat nuoc se thai binh 
thinh vuong. Vi vua phai thay ca ba mat cua van de Dao Due. 
Mot, nganh tu phap huu hieu co kha nang che tai nhung ke pham phap, khong cho ke 
pham toi tiep tuc pham toi, ran de nhung ke muon pham toi. 

Hai, nganh giao due Dao Due huu hieu danh thuc luong tarn phan biet thien ac cua moi 
nguoi, dem lai su tu giac cho ho. Trong tat ca, su hieu biet ve duong di cua Nhan Qua 
Nghiep bao la Dao Due can ban hon het. 

Ba, guong may kinh te huu hieu khong de cho nguoi dan tro thanh ban cung sinh dao tac. 
Ho can du da de bo thi va su bo thi la dieu kien mau chot de tang nhanh su giau manh 
cho dat nuoc. Cac to chuc ton giao cua nhung nuoc phuong Tay thuong lap nhieu hoi tu 
thien cuu te cho nhung noi bi ngheo doi, chien tranh va tai nan. Hau het cac gia dinh giau 
co deu dong gop cho hoi tu thien va nhu vay su giau co cua ho con keo dai rat lau. 
Du ca ba nganh huu hieu - Tu phap, giao due Dao Due, kinh te - nguoi dan se tro nen 
hoan thien hon ve Dao Due, dat nuoc se bot nhung thien tai, mua mang se tuoi tot, nhung 
ke hoach xay dung se thanh cong, coi doi bot di kho dau va them nhieu vui suong. 



B- NHAN QUA XUAT THE GIAN 

Chung ta da ban ve Nhan Qua the gian cua ca nhan va cua dat nuoc, bay gio se ban qua 
Nhan Qua xuat the gian, con duong cua nhung nguoi muon vuot ngoai tarn gioi. Nhieu 
nguoi cho rang mot vi da giai thoat thi khong con bi luat Nhan Qua chi phoi, co lam gi 
cung khong tao thanh nghiep. Day la mot kien chap sai lam. 6ng gia chon mang kien 
chap nay ma phai doa than chon nam tram doi. 
Co nhung hoc gia ly luan rang: 

Do HOAC dua den tao NGHIEP. Do NGHIEP dua den thp BAO. 
BAO.P NGHIEP &HOAC 

Chung sinh do si me lau hoac nen tao nghiep, va co tao nghiep nen phai tho bao. 
Chung sinh bi lau hoac che phu nen khong biet ro hau qua cua nghiep nhu the nao, de roi 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 72 



tao nhung ac nghiep dua den dau kho. Bac Alahan trai lai, vi het lau hoac nen biet ro 
duang di cua luat Nhan Qua Nghiep bao, da tao nhung Bo Tat nghiep de gieo duyen giao 
hoa chung sinh va dugc vien man Phat qua. Neu het Hoac la het nam trong luat Nhan 
Qua thi Bo Tat vinh vien khong thanh tuu Phat qua du co giao hoa chung sinh trong vo 
luong kiep. Nhung chinh vi het lau hoac nghfa la biet ro Nhan Qua Nghiep bao hon bao 
gio het nen bac Bo Tat chon nhung nhan thich hop de di ve qua can thiet. Vi the, To Ba 
Truong da tra loi cho ong gia chon rang bac dai tu hanh la nguoi: 
"Khong con mo ho ve Nhan Qua" 

Cau tra loi ngan gon co dong nay da chuyen han y thuc he chap khong tu bao doi qua cua 
ong gia chon va trong chop mat do ong nhan ra Ban the tri tue luong tarn san co rat la 
linh ho at hien huu. 

Chung ta nghien cuu Nhan Qua xuat the gian de xet xem do nhung nhan nao da tao ra su 
thuan tien hay tro ngai cho mot nguoi muon di den giai thoat. 

1- NGUYEN NHAN CUA DAU KHO 
(Trich Tuong Ung Bo kinh 4, tr 328) 

" Mot thoi The Ton tru o giua dan chung Malla tai Uruvelakappa, roi thon truong 
Bhadraka di den The Ton, danh le va ngoi xuong mot ben, bach The Ton: 

- Lanh thay, bach The Ton, neu The Ton thuyet cho con ve su tap khoi va cham dut cua 
kh6. 

- Nay thon truong, neu y cu vao qua khu hay vi lai de noi ve nguyen nhan (Su tap khoi) 
va su cham dut cua dau kho, ong se co phan van nghi ngo. Nhung ngay chinh tai day, voi 
su co mat cua ong, ta se thuyet ve nguyen nhan va su cham dut cua dau kho. Hay lang 
nghe va suy nghiem, ta se noi. 

- Oang nghi the nao, nay thon truong, neu o tai Uruvelakapapa nay co nhung nguoi bi 
giet, hoac bi tu, bi thiet hai, bi chi trich, ong co khoi len lo lang buon kho khong? 

- Bach The Ton, voi nhung nguoi nay con co khoi len lo lang buon kho va voi nhung 
nguoi khac con khong co khoi len lo lang buon kho. 

- Vi sao co su sai khac nhu vay? 

- Bach The Ton, voi nhung nguoi ma con khong co thuong men thi du ho co bi giet... con 
khong co khoi len lo lang sau muon. Neu voi nguoi ma con co thuong men thi khi ho bi 
giet, con co khoi len lo lang sau muon. 

- Nhu vay, chinh ong da xac dinh do co thuong men moi co lo lang sau muon. Cung vay, 
du qua khu hay vi lai, neu co kho nao khoi len, deu tu ai due lam can ban, tu ai due lam 
so nhan. Ai due la can ban cua kho." 



NHAN XET: 

Bai kinh nay co ve triet ly hon la Nghiep bao. Tuy nhien no cung la chuoi Nhan Qua co 
lien quan voi nhau. Thay vi giang Tu Dieu De cho thon truong Bhadraka, Due Phat dat 
van de thuc te hien tai de ong tu xac nhan bang suy nghiem cua chinh minh rang vi co ai 
due nen co dau kho. Phat da he thong dieu nay trong giao ly Tu Dieu De - Bon Su That 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 73 



mau nhiem - rang co kho vai tam loai va ai la nguyen nhan cua kho, co Niet Ban cham 

dut kho va ai, va co con duong dua den Niet Ban do. Trong giao ly Mudi hai nhan duyen, 

ai la mot mac xich quan trong tac dong den vong luan hoi vo tan. 

Vi thuong con ma cha me phai lo lang du each cho doi song va tuong lai cua no. Neu sau 

nay no to ve ruong ray so sai, cha me se that vong dau kho vo cung. 

Ai cung biet tinh yeu dua den hon nhan va hon nhan dua den vo so trach nhiem, bat an va 

phien muon. 

That ra,ai khong don gian la tinh thuong yeu giua nguoi nay voi nguoi kia, no con la 

long ham muon doi voi ngu due Nguoi tham sac, ke ham danh, nguoi ua an, ke thich 

ngu, nguoi tham tien, ke luy tinh. Neu co thuong yeu ai, tat ca deu bat nguon tu ham 

muon khoai kc cua chinh minh. 

Chung ta chi yeu men nguoi nao dem lai vui thu cho chung ta, va chung ta se oan nan ke 

nao dem lai dau kho cho chung ta. Tinh yeu thuong chi la chieu bai che day cho su ham 

muon cua tu ky. Khong co ham muon cua tu ky, tinh yeu thuong bien mat. 

Ban se neu len rang dau kho khong chi don thuan la noi lo lang, phien muon, ban khoan, 

that vong, nghia la nhung trang thai cua tam, nhung no con la nhung hoan canh bat nhu y 

nhu doi kem, tai nan, bi nhuc ma, lam an that bai. That ra nguoi khong ham giau thi 

ngheo khong la noi kho, khong thuong yeu thi xa nhau khong tiec nho; khong ghet nhau 

thi gan nhau khong buc boi, khong tu ai thi bi nhuc ma khong kho chiu, khong can danh 

vong thi mat chuc khong la noi ban tam. Co cau chuyen ve nguoi lac quan "A cheerful 

man" (cua My) nhu sau: 

" Co mot nguoi tai xe lai xe lua kc quan den ky la, bat cu mot su kien gi xay ra, anh deu 
nhin thay khia canh tot cua no de vui mung ma khong bao gio quan tam den khia canh 
xau cua no. Ban be anh vua ngac nhien vua than phuc dac tinh la lung nay. 
Mot horn xe lua di trat duong ray, xe cull thuong dua anh vao benh vien. Cuoi cung anh 
bi cua mat mot chan, ban be anh den tham, sau khi an ui chia buon xong ho noi: 

- Chung toi nghl rang trong truong hop nay anh khong the tim thay mot khia canh tot nao 
ca, phai khong, nguoi ban than men cua chung toi? 

Anh cuoi bao: 

- Co chu, tu nay toi chi ton tien mua mot chiec giay ma thoi! 

Ro rang doi voi nguoi nhu the nay, tai nan cung khong la noi kho. Anh khong qua yeu 

than the cua minh nen khi bi hu hao, anh khong tiec re. Doi voi moi su kien khac, vi 

khong bao gio buon nen anh moi binh tam nhin ra khia canh tot cua no de chi cho moi 

nguoi cung thay. Neu buon kho vi nhung khia canh xau, chung ta khong bao gio nhin ra 

khia canh tot cua chinh su kien ay. Tuy nhien o day chung ta khong di tim khia canh tot 

cua van de de bu dap cho khia canh xau, chung ta chi doan tru duoc ai due thi dau kho se 

vang bong. 

Loa the ngoai dao Kasspa den hoi Phat ve nguyen nhan cua dau kho theo quan niem 

Nghiep bao, rang kho do chinh nguoi ay gay ra (than doi truoc va than doi nay la duy 

nhat). 

Hoac kho do nguoi khac gay ra (Than doi truoc va than doi nay khac nan). 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 74 



Hoac kho vua do nguai ay vua do nguai khac gay ra (ket hap ca hai). 

- Hoac khong co kho. 

- Hoac co kho ma Phat khong thay. 

Truang hop nao Due Phat cung khong dong y. 

Cuoi cung ngoai dao Kasspa yeu cau Phat noi ve nguyen nhan cua dau kho. 
Phat bao: 

"Ta noi den con duong trung dao rang do vo minh duyen hanh... do ai duyen thu... nen 
thanh toan bo dai kho am nay" 

Nguyen nhan cua dau kho la ai due, mot nguyen nhan tarn ly hon la Nghiep bao.Tuy 
nhien no cung co anh huang Nghiep bao. Neu chung ta da tung rang buoc nguai khac 
trong tinh yeu va tinh due cua chung ta, nghla la gay cho ho 6 nhiem trong ai due, thi 
duyen ai due nay se tra lai troi buoc chung ta trong vi lai, khien cho chung ta kho co mot 
dai song thanh than giai thoat vi the mot nguai muon giai thoat thi khong duac quan he ai 
due vai bat cu chung sinh nao, va cung khong duac lam mai moi tac hap cho nhung 
chung sinh khac quan he ai due vai nhau. Neu co dieu kien chi nen cai mo lam nhe bat ai 
due cua chung sinh, khuyen ho tim hanh phuc trong nhung muc tieu cao thuang han la 
dam minh mai trong vung bun ai due ma khong co ngay ra khoi 
Di nhien trong vo luang kiep qua khu, chung ta da tung la va, la chong vai biet bao 
nguai. Neu Nghiep bao nay co dinh thi chac chan chung ta phai bi ai due keo niu va 
khong the giai thoat. Nhung may man thay, The Ton da co con duong Bat chanh dao de 
doan tru moi ai due ma chanh dinh la cot tuy. Nguai quyet tarn tu Bat chanh dao, thanh 
tuu chanh dinh thi ai due bien mat moi kho nao sup do, nhung duyen no qua khu cat dut. 
To Su Tu than nhien dua dau cho vua chem. Thien su Tarn Dao (a Van thu) ngoi cho 
giac den lay giao dam vao tim, mau chay ra thanh dong sua trang. Khai ngo xong cho 
Thien Hoi (a Giap San), thien su Hoa Dinh Thuyen Tu lat up thuyen ra di... Nhung vi 
thanh tuu chanh dinh, doan dut ai due thi khong con cai gi khien cho cac ngai dau kho. 
Neu chung ta quan niem dau kho la nhung hoan canh bat nhu y do Nghiep bao dem lai, 
chung ta se rai vao ta kien cua ngoai dao. 



" Mot Ian The Ton di den nhung ngoai dao kho hanh, trong thay ho hanh kho hanh bang 
nhieu each quai la, nhu dung mot chan, phai nang chong tay choi chan len troi, an co, bo 
let nhu cho, nam tren tro va gai... Phat hoi ho lam nhu the dua den muc dich gi. Ho dap: 

- Thua hien gia Gotama, ton su cua chung toi tu xung la nguai co tri kien trong luc ngu 
cung nhu luc thuc. Nguai bao rang do nghiep qua khu nen co dau kho. Co dau kho tuc la 
khong giai thoat. Neu ai thuc hanh kho hanh vien man, nghiep qua khu het, se duac giai 
thoat an vui. 

- Nhung cac ong co tu biet qua khu da tao nghiep nhieu it ma moi nguai phai thuc hanh 
kho hanh loai nao trong bao lau mai du? 

- Thua hien gia Gotama, chung toi khong biet! 

- Cac ong thuc hanh dua tren su khong biet, lam sao cac ong co the biet ket qua se ra sao? 

- Thua, con hien gia noi the nao ve nguyen nhan cua dau kho va su cham dut cua dau 
kh6? 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 75 



- Ta noi co tham, co san, co si la co dau kho. Khong tham, khong san, khong si thi khong 
co dau kho." 

Ngoai dao quan niem dau kho la hoan canh bat nhu y do nghiep qua khu dem lai, ho tu 
nguyen tra truoc bang each tu day doa than xac minh cho den cung cue cua dau kho. 
Trong y chi chiu dung kho hanh do, doi khi ho xem thuong de tu Phat, khong thuc hanh 
kho hanh nhu ho, co ve song de dai hon. Ho khong nhin thay ban chat gia doi cua dau 
kho chi la nhung tarn trang phu ao duoc xay dung tu dieu kien tham san si. Dang Chanh 
Dang Giac nhin thay ro dau kho chi la mot ao tuong co dieu kien, khi nhung dieu kien 
nay bi doan tru, dau kho bien mat. Do nhin ro dieu nay nen duong loi tu hanh cua dao 
Phat khong thien ve kho hanh hay huong thu, chi song the nao de thuan tien cho viec 
doan tru tham san si, ho phai giu gioi va song doi don gian de khong tang truong long 
tham, nhung ho cung can an uong du sue khoe de tro giup cho viec toa thien khuya som, 
va chinh noi cong viec Thien Dinh nay ho doan tru duoc tham ai. 
Tom lai, nguyen nhan cua dau kho co ve thuoc ve triet ly hon la thuoc ve Nghiep bao. 
Tuy nhien, Nghiep bao cung du phan rat nhieu trong doi song tu hanh cua mot nguoi, ma 
neu ho khong thau dao ve Nghiep bao loai nay, ho se gap nhieu tro ngai. 

2 - Gl6l DINH TUE 

(Trich Kinh Bo Tang Chi 2, tr352) 

" Voi can khong phong ho, nay cac Ty Kheo, nguoi nay di den gioi bi huy hoai. Vdi gioi 

khiem khuyet, nguoi nay di den chanh dinh bi huy hoai. Voi chanh dinh khiem khuyet, 

nguoi nay di den tri kien nhu that bi huy hoai. Voi tri kien nhu that khiem khuyet nguoi 

nay khong con nham chan ly tham. Thieu nham chan ly tham, nguoi nay di den giai thoat 

tri kien bi huy hoai." 

Vi nhu, nay cac Ty Kheo, mot cay, voi canh va la khiem khuyet thoi cac choi non khong 

di den vien man, vo cay khong di den vien man, giac cay khong di den vien man, loi cay 

khong di den vien man. Cung vay, nay cac Ty Kheo, voi cac can khong phong ho... giai 

thoat tri kien bi huy hoai. 

Nguoc lai, nay cac Ty Kheo, voi cac can duoc phong ho.... giai thoat tri kien duoc day 

du." 



NHAN XET: 

Co su lien he logic tu gioi den dinh va hue den noi Phat goi ba mon nay la vo lau hoc - 

hoc cua giai thoat. Neu thieu mot trong ba mon nay, su giai thoat khong duoc goi la vien 

man. 

Do dinh sinh tue, dieu nay de hieu. Khi tarn suy nghi lang yen, cai biet van khong mat ma 

khi cai biet khong con bi su suy nghi be cong, vo tron, no se biet duoc su that cua van 

huu. Vi du co nguoi khong quan cac phap tuong sinh diet vo thuong, do mot phuong tien 

khac nhu quan so tuc hoac tri vong duoc dinh.Tu tarn an dinh nay ho se tu thay su sinh 

diet vo thuong cua cac phap ma khong can hoc truoc. Binh thuong nguoi nay song lang 

le khong khoi quan sat, bat ngo co duyen su cam do, tranh gianh keo toi, tu trong tarn 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 76 



tinh giac lang le do khdi len niem "phe phan" moi tran canh chi la tro hu ao lua gat, roi 
ho khong bi duyen theo ngoai canh do. Dinh sinh hue la nhu vay. 

Rieng gidi sinh dinh co nhieu khia canh te nhi, thudng thi chung ta quan niem tri gidi de 
tranh su 6 nhiem cho tarn. Do tarn khong bi 6 nhiem nen toa thien de duoc dinh. Neu chi 
hieu nhu vay thi chua hieu het y nghia cua gioi. Gioi co mot y nghia rat Ion lao den noi 
nguoi tri gioi ky luong duoc uy due rat nhieu. Cac Hoa Thuong Ton Tuc trong cuoc chan 
hung Phat giao vua qua khong phai la nhung vi dat dao, nhung bdi cong nang tri gioi ma 
lam duoc dai su. 

- Dinh thanh tuu do pha duoc nam trien cai. 

- Qua vi thanh tuu do pha duoc cac kiet su. 

Chung ta se noi ve nam trien cai truoc do la tham due, san nhue, hon tram, trao cu, va 
nghi. Nhung trien cai nay, thoat nghe co ve chi la nhung tarn niem sinh diet lang xang 
neu kheo lang dong se bien mat. Nhung nguoi co thuc hanh Thien Dinh se thay van de 
khong don gian nhu vay. Nam trien cai (che phu) nay qua that la lop may mo che phu 
tarn. Khi lop may mo nay chua tan, nguoi tu thien de bi hon tram tan loan, thay tarn minh 
nho hep u am. Mot horn lop may trien cai nay chot tan, hon tram tan loan bien mat tarn 
tro nen khoang dat sang to. Nhu vay nguoi hanh gia bat dau duoc dinh, tham san mong 
nhat, tu tin chac chan vao su tu hanh giai thoat. Tim thay niem an vui thanh than hon moi 
tro vui the gian nao khac. 
Nhung do dau trien cai bi pha vo? 

DT nhien ai cung thay rang do phuong phap nhiep tarn tu tap Thien Dinh nen trien cai 
duoc pha vo. Van de khong don gian nhu vay! Chinh do cong due tri gioi gop phan Ion 
lao trong viec pha vo trien cai. Nhu the phuong tien tu thien va cong due tri gioi hop lai 
pha vo trien cai. Bao rang do phuong tien tu thien pha duoc trien cai, chung ta de chap 
nhan, vi dieu nay co the suy luan duoc Con cong due tri gioi la cai gi nghe mo ho kho 
thay. That vay, su gop phan cua cong due tri gioi kho thay nhu chung ta van thudng kho 
thay cac hien tuong Nhan Qua Nghiep bao khac. Tai sao nguoi lam an that bai, tai sao 
nguoi kinh doanh thanh cong, phudc kre da chi phoi hau het ma khong ai nhin thay. Cung 
vay, cong due tri gidi rat la mau nhiem va cung rat la kho thay. Tai sao cong due tri gidi 
Ion lao nhu vay? Chung ta khong the chi ra mot each cu the cho cao ca cua cong due tri 
gidi nay, chi cu mot vi du de lam sang to van de. Mot horn Ajatasattu den hoi Phat ve qua 
bao hien tai cua Sa Mon. Phat neu ra mudi ba lai ich, nhung d day chung ta trich lai ich 
dau tien (Trudng Bo Kinh 1. Kinh Sa Mon Qua). Phat bao: 

"- Dai Vuong nghi sau, neu dai vuong co mot nguoi no boc day sdm thuc khuya, thi hanh 
moi menh lenh cua dai vuong mot each chu dao, nguoi ay tu nghi do cong due qua khu 
nen dai vuong duoc dia vi nhu hien tai, va nguoi ay muon di tim cong due, nen cao bo 
rau toe, khoac ao casa, tu bo gia dinh, song khong gia dinh, xuat gia tu dao. Sau khi xuat 
gia nhu vay, nguoi ay song vdi su che ngu than, ldi noi, y nghi biet du vdi nhu cau toi 
thieu ve an uong, y plnic, hoan hi song an tinh.. .Biet dieu nay dai vuong co bao nguoi do 
tro ki lam no boc cho dai vuong nhu truoc chang? 

- Bach Dai Due (Luc nay, vua chua quy y, chi moi gap Phat Ian dau), khong nhu vay. 
Trai lai chung con kinh le nguoi ay, dung day khi trong thay nguoi ay, moi nguoi ay ngoi 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 77 



xuong ghe, cung duang nguai ay cac dung cu nhu y phuc, tuc xa, thuoc men de tri benh 
va chung con se ra lenh de bao ve, che cho nguai ay dung theo phap luat. 

- Nay Dai Vuang, Dai Vuang nghi the nao, neu that nhu vay thi do co phai chang la ket 
qua thiet thuc hien tai cua hanh Sa Mon? 

- Bach Dai Due, nhu vay chinh la ket qua thiet thuc hien tai cua hanh Sa Mon." 

Neu so ve phuac cua the gian thi nguai no boc kia kem xa vua A Xa The. Nhung neu 
hanh tri cong due xuat the gian, bong nhien nguai ay dung vao dia vi cao ca han nha vua 
ma chinh nha vua phai cong nhan. Khi tri giai mot each tham lang, duang nhu vi nay chi 
co tu lai, nhung trong cai tu lai tham lang rieng minh, vi nay da lam guang mau, lam 
niem tin cho moi nguai va danh thuc Dao Due luang tarn cua ho. Su thanh tinh trong giai 
luat cua mot vi Tang khien cho moi nguai tin rang tu hanh la viec co the lam duac. 
Phai cong nhan rang khi su chan hung Phat giao trong thai ky phoi thai, giao ly chua 
duac pho cap, thi tu each cua phai khat si do Due Minh Dang Quang dan dao da gay 
duac niem tin rat nhieu cho quan chung a mien Tay. Trong su tu hanh giai thoat viec tu 
lai luon luon toa ra su lai tha mot each tu nhien. Cong due tri giai duac tan than vi co 
them dieu nay. 

Han nua, xet theo tuang quan tarn ly, neu du y chi de giu giai, nguai nay du sue dut 
khoat vai vong tuang. Nguai tu thien kho tien vi khong dut khoat vai vong tuang, lai hay 
day dua nhi nhang vai no. Y chi dut khoat rat can thiet cho viec tu thien tap dinh. Y chi 
cua quyet tarn tri giai dua den y chi dut khoat vai vong tuang, va nhu vay DINH la ket 
qua tiep theo do. 



Giai la Due cua tu tarn, pham giai la lam chuyen that due. Hanh vi giet nguai la hanh vi 
doc ac boc phat bai trien cai san han qua dang. Dam due la hanh vi 6 nhiem boc phat bai 
trien cai tham due Trom cap la hanh vi mo am boc phat bai trien cai tham lam. Noi doi - 
xung minh chung Thanh - la hanh vi luang gat tham cau lai duang. Nhung ac giai nhu 
vay tu trien cai phat khai, nuoi duang tra lai trien cai. Va khi trien cai nang ne vay phu 
thi chua co so dac se khong co so dac,da co so dac se mat so dac. 
Chung ta phai biet nhung lai day cua Phat xuat phat tu kinh nghiem giao hoa chung sinh 
trong vo luang kiep. Phat biet ro cho uu cho khuyet cua tung phuang tien, biet mat trai 
mat phai cua tung duang di nen da dung can ban giai, dinh, hue de lam cho cho chung 
sinh y cu. Khi nghe noi ve long ban tay, chung ta phai hieu rang da co lung ban tay. Khi 
nghe noi ve cho rot rao KHONG, chung ta phai hieu rang da co day du giai, dinh, hue. 
Thieu giai dinh hue, loi ve Niet Ban da bit lap, du co ngo duac chut gi thi van khong the 
tien them va co khi bi thoi that. Bai vay, chung ta muon tu hanh giai thoat phai nghien 
cuu ky ve giai bon Patimokkha. Phai thay ro tham y te nhi cua Phat trong tung giai nho 
nhat va co gang GlC - GIOI - TLT - XA, nghia la tranh rat xa nhung duyen su co the dua 
den 6 nhiem. 

Ngoai y nghia giu gin su vo nhiem cho minh giai con co y nghia quan trong thu hai, do la 
tranh su nghi ngo cua nguai khac. Con rat nhieu te hanh ma chung ta phai kheo leo giu 
gin de giu niem tin cua phat tu doi vai chu Tang. Mat niem tin doi vai chu Tang ho se 
gap nhieu bat hanh. Chinh vi lai ich cua chung sinh ma vi xuat gia tu hanh can phai giu 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 78 



giai, va giu tron tren hai y nghia. 

"Su vo nhiem cho chinh minh va su khong nghi nga cua Phat tu." 

3 - CUNG HOA THAP PHAT 

(Trich Truang Lao Tang Ke, tr 65) 

" Khandasumana 

Trong thai Due Phat tai the, Ngai tai sinh trong gia dinh cua vua Malla, lam vi hoang tu. 

Ngai dugc dat ten la Khandasumana. (Bong lai), vi khi Ngai sanh, bong lai quanh vuan 

tro hoa nic ra tham ngat. Lan len, Ngai tim den Due Phat thuyet phap tai rung xoai cua 

Cunda a Rava, ben xuat gia va chung duac sau tri thanh. Vai tuc mang minh, Ngai nha 

den cong due qua khu khi cung mot nhanh bong lai tai thap cua Due Phat Kassapa. Trong 

khi tat ca bong hai dugc deu thuoc ve cua Vua. Nhan thay boi hanh dong nay giup Ngai 

chung dugc qua Niet Ban, Ngai noi len bai ke nhu sau: 

Do mot bong tu bo 

Dugc huong tarn uc nam 

Song trong canh coi troi 

Con so nam con lai 

Ta dugc song tich tinh" 



NHAN XET: 

Khi noi den dao qua thanh Urn, ai cung thay ngay boi do su tinh tan tu tap manh me truoc 

do. Bat chanh dao la duong dua den Niet Ban, Tu Thien Cuu Dinh la phuong tien cot loi, 

That giac chi la nhung giai doan can thiet. Nhung nguyen nhan nao da dua den su khat 

khao giai thoat de roi tu su khat khao nay vi Ty Kheo tinh tan vT dai den khi chung Niet 

Ban? 

Chinh tarn trang cung kinh bac giai thoat da bien thanh tarn trang khat khao giai thoat cho 

chinh chung ta. That vay, chung ta da kinh phuc phong each diem dam vo bien cua bac 

giai thoat, chung ta da xuc cam truoc long tu vo han, nguong mo truoc tri tue sau tham, 

nghieng minh truoc su vo nhiem thuan tinh cua bac thanh nao do. Chinh su kinh trong tot 

do nay da xuat khoi thanh su khat khao giai thoat tha thiet cho chung ta. Neu muc do 

kinh trong dat den tuyet doi, nghia la khong con chut nghi ngo, chung ta se thanh tuu qua 

vi Alahan vien man. Neu muc do kinh trong vua phai, trong cai tin con co chut nghi, 

chung ta se thanh tuu nhung qua vi thap hon la A Na Ham, Tu Da Ham va Tu Da Hoan. 

Roi tu ba qua vi nay chung ta mod dat dugc niem kinh tin tuyet doi bat thoi chuyen noi 

Tarn Bao, va niem tin tuyet doi nay hua hen qua vi Alahan o vi lai. 

Nhung neu that su la niem kinh nguong, tat no se bieu hien ra ngoai boi bon hanh vi: 

- Danh le. 

- Tan than. 

- Cung duong. 

- Lam theo loi day. 

Day du bon hanh vi cong due nay, su kinh tin dugc goi la vien man. Hanh vi cung hoa 
noi thap Phat Kassapa, cua tien than Ngai Khandasumana la mot trong bon hanh vi cong 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 79 



due. Chung ta se ngac nhien tai sao hanh vi cung hoa binh thuong de lam nhu vay lai 
dugc cong due qua Ian lao, tarn uc nam nai coi trod va qua vi Alahan sau do! Dieu chac 
chan la Khandasumana da thuan thuc trong thien nghiep, nhu mot ly day nuoc chi nho 
them it nuoc vao lap tuc tran ra ngoai, cung vay Ngai chi them mot cong due nho lien 
thanh tuu dai phuoc bao. Hon nua, Ngai gan da bat chap lenh cam cua Vua khong cho ai 
hai hoa, da hai canh hoa lai cung kinh dat noi thap Phat. Su gan da nay noi len long kinh 
trong tot do cua Ngai doi voi Dang Chanh Giac Kassapa. Niem kinh trong tuyet doi do 
qua that da hua hen qua vi Alahan cho Ngai vao horn nay. Hon nua, mot phuoc bao phu 
da bay to khi Ngai sinh ra la hoa lai quanh vuon tro nrc ro thorn ngat! 
Danh le la hanh vi cong due don gian dau tien noi len long kinh trong. Chung ta quy 
xuong cui dau duoi chan bac Giac ngo de to ra rang vi ay la dang cao ca con chung ta thi 
nho be nhu cat bm o duoi chan. Noi hanh vi nay chung ta xuat hien duoc hai lai ich. Mot 
la su khat khao giac ngo, hai la diet tru duoc nga man. Ngoai phuoc bao tarn linh, o doi 
sau chung ta se duoc than tuong cao rao. 

Tan than la dung loi noi, van chuong, hoac am nhac de ca ngai su cao ca cua Dang giac 
ngo cho nhung nguoi khac duoc biet. Qua hanh vi nay, chung ta Ian truyen niem kinh 
trong cua minh sang nhung chung sinh khac. Va khi niem kinh tin Dang Giac ngo da gieo 
vao long ho, su bat hanh cua ho se duoc day lui de nhuang cho cho phuc lac hien huu. 
Con noi chung ta xuat hien mot due tinh quy bau: Tarn tuy hy. Ke biet tan than tuc la biet 
vui mung truoc su thanh tuu cua nguoi khac. Con ke tat do se im lang khi nghe nguoi 
khac thanh cong. Ngoai phuoc bao tarn linh, o doi sau chung ta se duoc nhung net kha ai 
noi mieng va noi loi noi. 

Khong con goi la kinh trong neu chung ta khong tuan thu triet de nhung loi day cua chan 
su. Tat ca nhung nghiep cong due tu truoc nhu danh le, tan than, cung duong chi de 
chuan bi cho nghiep cong due thu tu: Lam theo loi day. Va chinh hanh vi thu tu nay 
quyet dinh dao qua cua chung ta. Trong mot phap hoi, nguoi de tu lam dung hoan toan 
theo loi day cua chan su rat ft, da so so sot diem nay diem khac. Neu ai gang lam tron loi 
day cua chan su, dao qua thu dieu la ket qua gan ke. 

4 - THOAI THAT DAO QUA 

(Trich su 33 vi To Thien Tong, tr. Ill) 

" To Xa Da Da (Lajarta) thong lanh do chung du hoa cac nuoc, Ian luot den thanh La 
Duyet, gap so tang chung hoc dao voi su lanh dao cua Ngai Ba Tu Ban Dau 
(Vasubandhu). Ngai Ban Dau tu kho hanh rat chuyen can vat va. To biet nhan duyen, 
muon khai thi nen noi loi che bai su tu hanh cua Ngai. Cuoi cung qua mot bai ke, Ngai 
ngo dao, trinh ke tan than To. To hoi: 



- Ta noi trai y ong, tarn ong duoc chang dong chang? 
Ban Dau thua: 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 80 



- Dau dam dong tarn. Con nho bay doi ve truoc sinh coi an lac, vi mo dao nen tho tri gia 
Nguyet Tinh lam thay.Thay Nguyet Tinh day con: "Khong bao lau nua, nguoi se chung 
qua Tu Da Ham, nen sieng nang tinh tien. Pham tu hanh nhu treo len cao, phai co gang 
tien dan len khong cho sut xuong. Neu Id co sut, muon treo len lai cung kho". Luc do con 
da 80 tuoi, nuong gay mod co the di duoc. Khi ay gap Bo Tat Dai Quang Minh xuat the, 
con muon den le Ngai, ben di den Tinh Xa, le bai xong tro ve chot gap thay Nguyet Tinh 
quo trach: " Dot qua, tai sao ong lai khinh cha trong con? Horn truoc ta thay ong sap 
duoc chung qua, horn nay da mat". Con nghe ngo ngac cau xin Thay Nguyet Tinh chi loi. 
Thay Nguyet Tinh day: "Vua roi nguoi den danh le Bo Tat Dai Quang Minh, tai sao lai 
dung cay gay vao mat Phat ve tren vach, nguoi do loi nay nen sut qua vi". Con nho ky 
lai, that dung nhu loi thay Nguyet Tinh quo. Tu do ve sau, pham co nghe loi nao chang 
dam khong tin..."Al 

NHAN XET: 



Chung ta khong tim thay nuoc An Lac la cho nao va Bo Tat Dai Quang Minh la ai, chi 

biet rang bay doi truoc Ngai Vasubandhu o trong mot xu so co Phat giao. Co le Ngai gap 

Phat Phap da dung tuoi nen den tarn muoi moi duoc hua kha sap chung Tu Da Ham. Tiec 

thay, do mot hanh vi so xuat bat kinh noi hinh tuong Phat bang each dung cay gay vao 

day nen Ngai ton phuoc, dao qua sap den lien bien mat. 

Qua cau chuyen nay chung ta thay toi va phuoc anh huong rat Ion den dao qua, khong 

phai la chuyen tarn thuong. Neu ngai Khandasumana thanh tuu Niet Ban boi hanh vi 

cung hoa cung kinh noi thap Phat thi tien than Ngai Vasubandhu da thoai that dao qua 

boi hanh vi tua gay co ve bat kinh noi hinh tuong Phat. Su bat kinh doi voi Thanh tuong, 

thap mieu khien cho mot nguoi sap chung dao qua bi thoai that, con noi gi den viec bat 

kinh doi voi Thanh the cua bac Giac ngo khi con tai the. 

Trong gioi va luat cua nguoi xuat gia co ran che rat ky luong nhung hanh vi to ve bat 

kinh noi Thanh tuong va thap mieu. Chung ta khong duoc tieu dai; khong duoc khac nho; 

vat rac rudi xung quanh thap mieu va Thanh tuong. Khong nen doi non di ngang tuong 

thap; nen khe cui dau khi di ngang tuong thap; khong nen ngoi nam dua chan ve tuong 

thap; khong nen an mac ho hang noi tuong thap; khong nen bai tri Thanh tuong qua thap; 

nen giu oai nghi nghiem chinh noi tuong thap. Noi chung chung ta phai the hien su kinh 

trong noi tuong thap, de dat nhung hanh vi vo le doi voi noi tuong thap de giu gin phuoc 

due tro giup cho su tu hanh ve sau. 

Ngoai toi do su bat kinh doi voi tuong thap, kinh dien, con co nhung toi thuoc ve the gian 

cung khien ngan tro dao qua. Trong Ian dau den gap Due Phat, Vua Ajatasattu (A Xa The 

) da duoc Due Phat uu ai danh cho mot thoi phap dai (Kinh Sa Mon Qua) sau khi ong 

danh le lui ra, Due Phat noi voi chung Ty Kheo rang: 

"- Nay cac Ty Kheo, tarn cua vi vua ay rat an nan, tarn cua vi vua ay rat hoi qua. Neu vi 

Vua ay khong hai mang cua vua cha, mot vi vua rat chan chanh, thi ngay tai cho nay, vua 

ay da chung duoc phap nhan khong trien cau, khong cau ue." 

Nhu the toi giet cha da danh mat co hoi chung dao qua Tu Da Hoan cua Vua A Xa The. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 81 



Chung ta da biet phap nhan khai mo do trien cai tan vd, ma trien cai la duyen hap giua si 
me va toi loi. Muon trien cai tan va phai do cong nang doi tri cua tri tue va phuoc due. 
Tri tue doi tri si me, phuoc due doi tri toi loi. Du hai dieu kien nay, trien cai sup do, coi 
tarn mo ra thenh thang khoang dat sang to. Ngudi thuong tao toi tue la trien cai tham due 
va san nhue duoc duy tri cung co. Su giet hai vua cha cua A Xa The xuat phat bdi long 
tham dia vi qua do va tarn dia ac doc thu han. Boi hai trien cai nay kien co nen du duoc 
The Ton danh thuc tri tue, no van khong tan de cho vua chung dat Phap nhan Tu Da 
Hoan ngay hie ay. Chung ta cung de thay ngudi thuong tao nghiep nhieu qua rat kho tien 
tu Thien Dinh, vi trien cai hien huu tue la hon tram tan loan hien huu. The nen trong phan 
noi ve tu tap Tu tarn Due Phat cho biet vdi phuong phap quan tudng phat trien Tu tarn 
tro giup rat nhieu cho Thien Dinh giai thoat la y nay. Khi Tu tarn duoc khoi xuat, duoc 
duy tri, duoc thap sang thi tham due va san nhue bi day lui va tieu diet. Tham due va san 
nhue vang bong thi ba trien cai con lai hon tram, trao cu, nghi - rat de bi pha vo boi sue 
quan chieu cua tri tue. Neu vua tu tap Tu tarn vua lam loi ich chung sinh theo chanh phap 
thi phuoc due du de doi tri voi toi loi qua khu, ngudi nay chi con tien hanh dung cong 
thien quan de di het con dudng con lai. 

Nhung trudng hop Angulimala thi the nao, mot ke muon tarn ngon tay ut gan nghin 
ngudi bo hanh, tai sao lai chung duoc Niet Ban vien man cua Alahan? 
Di nhien chi dua vao nhung su kien trong mot doi thi khong the danh gia Nghiep bao 
Nhan Qua cua mot ngudi. Chung ta khong nghe nhac den nhung cong hanh qua khu cua 
Ton Gia Angulimala chi biet ve ton gia vdi nhung net trong doi cuoi cung ay nhu sau: 
Thud chua gap Phat, Ton Gia theo hoc dao vdi mot ngudi Ba La Mon. Ton gia la ngudi 
de tu thong minh, nghiem nghi, gidi hanh day du, dung mao dep de khoi ngo, va nhung 
yeu to nay da lam thon thuc trai tim ngudi vo cua ong thay. Sau mot Ian ga gam to tinh 
va bi tu choi dut khoat, tu ai bi va cham nang ne, long say me bien thanh niem thu han, 
ba tho the vdi chong rang Angulimala da len tan tinh ba va bi cu tuyet. Ba yeu cau chong 
dung nong nay to thai do va keu la chat van, hay tuong ke tuu ke dua Angulimala vao 
cue hinh va tu toi. Ong thay Ba La Mon gian tim gan nhung nen xuong, an can goi chang 
den khen ngoi du dieu. Cuoi cung ong cho biet co mot bi quyet tu tap mau nhiem can phai 
truyen day cho Angulimala neu chang tim dau duoc mot ngan ngon tay ut ben phai. Nghe 
noi chang choang vang, nhung ong thay da tran an, giai thich, hua hen moi viec tot dep 
vinh quang cua bi quyet ve sau de thuc day chang hanh dong. Ta kien con vay phu, chanh 
kien chua troi day, tarn men dao tha thiet, va the la Angulimala vang loi cam guom ra di. 
Phan sau cau chuyen rat cam dong ma co le ai cung da biet qua. 

Nhu the Angulimala hoan toan khong phai la ngudi ac doc, chi vi long men dao qua tha 
thiet nen Ton Gia da trd thanh ten tudng cudp ky cue, khong lay bat cu tai vat nao, chi 
xin do ngon tay ut ben phai cua ke lu hanh nao di ngang, ket thanh xau chuoi deo quanh 
co. Ton gia da tra bao rat nhe trong mot Ian di khat thuc, va tarn thiet tha men dao da dua 
Ton gia den giay phut vinh quang khi moi vo minh lau hoac hoan toan cham dut. 

5-QUAVIDU'LUL T 

(Trich Tuong l/ng Bo kinh 5, tr 398) 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 82 



Luc bay gid The Ton tru giua dan chung Sakka, tai Kapilavathu, khu vudn cay bang. 

Roi The Ton vao buoi sang dap y cam bat, di den nha cua Thich nu Kaligodha va ngoi 

tren cho da soan san. 

Roi Thich Nu Kaligodha danh le The Ton va ngoi xuong mot ben. The Ton bao vdi 

Thich nu Kaligodha: 

- Thanh tuu bon phap, nay Godha, vi nu Thanh de tu la bac Du luu, khong con bi thoi 

doa, quyet chac chung dao qua giac ngo. The nao la bon? 

6 day, nay Godha, vi nu Thanh de tu thanh tuu long tinh tin bat dong doi voi Due Phat: 

Day la The Ton, bac Alahan, Chanh dang giac, bac Minh hanh tuc, Thien the, Hieu biet 

the gian, bac V6 thuong, bac Dieu ngu nhung ai dang duoc dieu ngu, bac Dao su loai troi 

va loai ngudi, Phat The Ton. 

Vi ay co long tin bat dong doi voi phap. Phap do The ton kheo thuyet, thiet thuc hien tai, 

co hieu qua tuc thoi, den de ma thay, co kha nang huong thuong, chi duoc ngudi thay tu 

minh giac hieu 

Vi ay co thanh tuu long tin bat dong doi voi chung Tang. Dieu hanh la chung de tu cua 
The Ton. True hanh la chung de tu cua The Ton. Ung ly hanh la de tu cua The Ton. 
Chon chanh hanh la de tu cua The Ton. Tuc la bon doi tarn chung de tu cua The Ton la 
dang cung kinh, dang cung duong, dang ton trong, dang duoc chap tay, la phuoc dien vo 
thuong o doi 

Vi ay thanh tuu cac gioi duoc cac bac Thanh ai kinh, khong bi pha hoai, khong bi dam 
cat, khong bi vet do, khong bi ai nhiem, dem lai giai thoat, duoc ngudi tri tan than, khong 
bi chap thu, dua den Thien Dinh. 

Vi nay tru d gia dinh, tarn thoat khoi cau ue cua xan tham, bo thi de dang, ban tay rong 
md, thich thu tu bo, dap ung dieu yeu cau, thich thu chia xe vat bo thi, khong co doi ban 
tay nam lai. 

Nay Godha, thanh tuu bon (hoac nam) phap nay, mot nu thanh de tu la bac Du luu, 
khong bi thoi doa, quyet chac chung qua Bo de. 

Bon (hoac nam) Du Luu phan duoc The Ton thuyet giang nay, bach The Ton, chung deu 
co trong con. Con thuc hien day du nhung phap nay. Bach The Ton. Con thanh tuu long 
tinh tin bat dong doi vdi Phat, The Ton,... doi vdi Phap... doi vdi chung Tang....Pham 
nhung vat gi cua gia dinh danh cho viec bo thi, tat ca deu duoc phan phat cho nhung 
ngudi co gidi va nhung ngudi lam thien! 



- Loi dac thay cho nguoi, nay Godha! That kheo loi dac thay cho nguoi, nay Godha! 

Godha, nguoi da tuyen bo ve Du luu qua. 

NHAN XET: 

Du luu nghia la du vao dong Thanh. Day la tang bac Thanh dau tien cua bon Thanh vi 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 83 



giai thoat. Ngudi den duoc qua vi nay se khong con thoai doa vao ba ac dao, se tang tien 
mai cho den khi chung dao qua Niet Ban Alahan. 

He thong Bac Tong, Aham cho qua Du Luu la That Lai, bay Ian tai sinh coi ngudi se 
chung Alahan. He Nam Tong Nikaya khong ky han thdi gian, chi dinh nghia rang: 
"Khong con doa ac dao, nhat dinh di den giai thoat" 

Va su that thi he Nam Tong Nikaya dung hon. Co ngudi chung qua Du Luu tu thoi Due 
Phat roi mai den nay, qua rat nhieu Ian tai sinh, van chua chung Alahan. Co ngudi con 
phai di mai den ddi Phat Di lac sau mdi chung Alahan. Nhung cung co ngudi chung qua 
Du Luu xong roi chung Alahan khong bao lau. Tuy nhan duyen va sue tinh tan cua moi 
ngudi. 

Noi den qua vi la noi den trinh do cua tarn linh. Phai d muc do tarn linh nao do mot vi 
mdi duoc goi la Tu Da Hoan. Muc do do, d bai kinh khac, Phat goi la duoc Phap nhan 
thanh tinh, khong tran cau. Nhung d bai kinh nay, Phat dua ra bon (hoac nam) bieu hien 
ben ngoai de danh gia mot ngudi da vao qua vi Du Luu. Nhung qua vi nay xuat phat tu 
mot so dac tarn linh that su, khong phai xuat phat tu hinh thuc hdi hot ben ngoai. Do co 
so dac tarn linh do, vi nay tin duoc Due Phat la Dang Chanh Dang Giac. That vay, ai 
cung cui dau danh le dudi chan Due Phat, nhung niem kinh tin van khac nhau. Ngudi 
chua dat duoc loi ich thiet thuc cua tarn linh se co mot muc do kinh tin vua phai. Chi co 
ngudi dat duoc loi ich thiet thuc mdi co niem kinh tin Due Phat mot each tron ven vi thay 
rang qua that chi co Dang giac ngo toi thang tren ddi mdi dem den ich loi vi dieu cua su 
giai thoat vuot hon moi tro vui cau ue cua the gian. 

Hon nua, so dac tarn linh khien cho vi nay nhan thay rang ldi day cua The Ton khong hua 
hen mot vien anh mo ho nao, rat la thiet thuc trong tung phut giay hien tai, den de thay 
biet chu khong phai tin suong, va ngudi co tri deu co the giac hieu khong khac nhau du 
ho d khac nhau moi thdi va moi xu. 

Tu cho an kc cua minh, vi nay tin duoc rang chung Tang theo su hudng dan cua The Ton 
da dat qua vi theo bon doi tarn chung deu la nhung bac co due hanh thanh tinh, chan 
chinh, chat true, dung phap, la phudc dien vo thuong cho chung sinh gieo trong thien can 
len do. That vay, ngudi gian tra thi hay nghi ngd ke khac, ngudi noi doi thi it tin ldi cua 
ai, tarn ly khach quan la nhu vay. Con ngudi chan that thi de tin. Chung ta van thudng 
suy bung ta ra bung ngudi. Bo Tat Thudng Bat Khinh sau khi don ngo duoc tri kien Phat, 
tu thay ai cung co Phat tanh, neu kheo tu tap deu co the trd thanh Phat, nen Ngai co niem 
tin tudng manh liet rang: 

"Toi khong dam khinh cac Ngai vi cac Ngai deu se thanh Phat." (Kinh Phap Hoa) 
Trong mot doan van dang tren bao giac ngo, su co Thuan Chanh dien ta y nay rat kheo 
rang thud nho co khong tin ai vi chinh co thudng hay qua mat ngudi ldn. Sau nay ldn len, 
mot Ian ngudi chi nhd co lay gium cuon nhat ky va dan dung xem. Co giu ldi hua, trao 
tap nhat ky cho ngudi chi vdi doi mat nhin thang khong ho then "Tu do toi tin cuoc ddi". 
Khi chinh minh duoc phap nhan thanh tinh, nhung tham, san bat dau duoc kiem soat (chu 
chua het) vi nay tin noi chinh minh va tin nhung vi co thuc hanh nhu minh hoac hon 
minh rang ho cung la nhung ngudi thanh tinh trong gidi due. Con tarn trang ho nghi du 
thu phai biet no duoc xuat phat tu noi tarn phien dong bat an. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 84 



Lai nua, so dac tarn linh nay du de vi ay phan biet thien ac ro rang, thay dugc su can thiet 
cua giai cam va ky luong gin giu. That ra khong phai ngoai dao khong co sa dac tarn 
linh, nhung sa dac cua ho khong du va khong dung khien cho ho xem thuang giai luat. 
Ho thuang tu cho du co pha giai van khong lay dong den cho tarn chung cua ho. Quan 
niem nay giup chung ta khong Ian Ion giua ngoai dao va dao Phat. Vi Du luu nay giu du 
nhung giai ma chu Thanh ai kinh, giu mot each hoan hao khong ty vet vi thay ich lai cua 
no ro rang. Do thanh tuu giai phap nen vi nay vihh vien khong doa vao ac dao va du cong 
due de tien sau vao Thien Dinh. 

Muc do tarn linh cua vi Du Luu khien vi nay xa rod tarn bon xen, chat chua, ich ky, tro 
nen rong rai, khoang dat, cai ma va vi tha. Vi nay thay ro tinh each tam ba cua the gian, 
tai vat khong con dang qui nhu truac khi ma niem vui cua tam bat dau toa sang. Do 
khong con ich ky, khong con xem nang tai vat, vi nay bong nhien mo rong ban tay, 
"khong co doi ban tay nam lai". Khong the nao tuong tuang mot bac Thanh lai khong 
thuan thuc trong hanh vi bo thi. Bo thi la phuoc nghiep cua the gian, cung la cong due 
xuat the gian, va cung la mat hanh cua Bo Tat dao. Bo thi la canh cua mo ra khoi nguc tu 
tam giai. Do su khoang dat cua tam nen vi Du Luu de dang bo thi, nhung cung chinh 
hanh vi bo thi - buong xa - nay giup cho vi ay som buong xa nhung vong chap trong tam. 
Nguoi bon xen, buong xa tai vat mot each kho khan cung la nguoi buong xa vong tuong 
mot each cue kho. 

Nam dieu tren - kinh Phat, tin Phap, tin Tang, tri giai va bo thi - la nam bieu hien cua mot 
vi da vao qua Du Luu, la nam tia sang xuat phat tu Phap nhan thanh tinh khong tran cau. 



Nhung dac diem nao da khien cho mot nguoi da co so dac tam linh nhu vay phai tra lai 
nhieu Ian (Tu Da Hoan) hoac mot Ian (Tu Da Ham) hoac khong tro lai coi nguoi (A Na 
Ham) hoac ngay day duoc Niet Ban vien man (Alahan)? 
Chung ta co the tu xem nhan ra sao se dua den qua vi nhu vay. 

Khong phai duoc Phap nhan roi la tran cau hoan toan khong con roi vao tam. Tran canh 
rai vao tam co nghia la nhung hinh anh con dong lai keo dai trong tam, nhung cung co 
nghia la mat tai co phan nao chu y khi nhin, khi lang nghe. Khi nhin, khi nghe chung ta 
con co chut phan chu y ma chua the hoan toan binh than knh nhat thi phai biet rang 
duyen voi tran gian nay chua het. Chung ta con thay tran gian co phan quan trong. Nhan 
nhu the la ket qua la su con tro lai tran gian cua chung ta. Bac A Na Ham thi cat nan 
duyen voi tran canh, tam tai tam, canh tai canh, canh khong den tam, tam khong den 
canh. Nhan nhu the la ket qua la su khong con tro lai tran gian nay nua. 
Rieng bac Alahan thi sieu thoat nan ca tam va canh, tran gian khong con la cho de dam 
luyen hay roi bo, so dac cham dut, that su vo nga, ma that su vo nga tuc la tam vi tha 
vien man hien bay. Vi nay thanh tuu dai bi tam va dieu thang tri. Tam giai khong con 
rang buoc duoc nua, tru phi vi nay khoi nguyen luc vao sanh tu hoa do chung sinh. 
Chung ta cung nen biet vo nga cung chinh la vo phap. Nga va phap do doi nhau ma lap, 
nga khong thi phap cung mat. Neu ai noi, tuy vo nga ma van con phap, phai biet la khong 
dung. Phap con thi nga con. Nga hoan toan het thi phap hoan toan khong. 
6 mot dinh nghia khac cua he phai Bac Tong, qua vi Du Luu duoc xem la pha xong ba 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 85 



kiet su: giai thu, nghi va than kien. 

Giai thu la giu giai ma tach rod giai khoi y nghia giai thoat, nen tra thanh co chap ky la. 

Con mot dinh nghia khac la chap vao su kieng cu cua ngoai dao. 

Nghi la chua tron tin Tarn Bao. 

Than kien la ich ky. 

Nguoi vao qua vi Du Luu co cuoc song rat vi tha tu ai mac du chua cham dut duoc cac 

phien nao ai nhiem khac. 

6 - HAI HANG NGLTOl SAI KHAC 

(Trich Tang Chi Bo kinh 2 A, tr 164) 

"- Co bon hang nguoi co mat, hien huu o doi. The nao la bon? C) day nay cac Ty Kheo, 
co hang nguoi ly due, ly phap, bat thien, chung dat va an tru thien thu nhat, mot trang 
thai hy lac do ly due sanh co tarn, co tu. Vi ay nem duoc vi ngot cua thien ay, ai luyen 
thien ay va do vay tim duoc an lac. Vi ay an tru tren ay, chu tarn tren ay, song phan Ion 
voi thien ay, khong co thoi doa. Khi than hoai mang chung duoc sinh cong tru voi chu 
thien o Pham chung thien. Tuoi tho vo luong cua Chu Thien Pham Chung la mot kiep 
(theo chu ky tang giam cua dia cau). Tai day ke pham phu sau khi an tru cho den het tuoi 
tho ay, sau khi song tron ven tuoi tho cua chu thien ay, di den dia nguc, bang sanh, nga 
quy. Con de tu Nhu Lai tai day, sau khi an tru cho den het tuoi tho ay, sau khi song tron 
ven tuoi tho cua chu thien ay, nhap Niet Ban trong hien huu ay. Nay cac Ty Kheo, day la 
su dac thu, day la su thu thang, day la su sai khac giua Thanh de tu co nghe Phap va ke 
pham phu khong nghe phap ve van de sinh thu. 

Lai nua, nay cac Ty Kheo, o day co hang nguoi lam cho tinh chi tarn va tu, chung dat va 
an tru thien thu hai, mot trang thai hy lac do dinh sinh, khong tarn, khong tu, noi tinh nhat 
tarn. Vi ay... sinh ve coi Quang Am Thien tho hai kiep... 

Co hang nguoi ly hy tru xa, chanh niem tinh giac, cam tho dieu lac... cua thien thu ba... 
sinh ve Bien Tinh Thien... song bon kiep... 

Thien thu tu, khong kho khong lac, xa niem thanh tinh... sinh ve Quang Qua Thien... 
song nam kiep..." 



NHAN XET: 

Nhung tang bac Thien Dinh tu So thien den Phi phi tuong khong phai chi rieng cua dao 

Phat ma ngoai dao cung den rat nhieu. Bai kinh nay duoc Due Phat dan rieng bon bac 

thien dau de so sanh su sai khac ve sau cua hang de tu Phat va pham phu ben ngoai. Neu 

mot vi giu gin rat ky khong cho gian doan muc thien da chung dat, sau khi than hoai 

mang chung se sinh ve cac coi troi tuong ung song het tuoi tho noi do. Tuy nhien, vi ly 

do nao do, ke khong phai de tu Phat, khi het tho mang tai coi troi se tro lai, khong duoc 

lam than nguoi, lai doa vao ba ac dao. Chi duy de tu Nhu Lai, khi het tho mang coi troi, 

lien the nhap Niet Ban. Su sai biet qua Ion lao den ky la khien chung ta ngac nhien neu 

khong tim thay manh moi. 

Chung ta se doi chieu su sai khac ve nhan de co the tim thay su sai khac ve qua. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 86 



Nguai de tu Nhu Lai la nguai co quy y Tarn Bao, co cui dau quy kinh truac Dang Chanh 
Dang Giac. Ma nhu da noi, kinh tin bac giai thoat la chanh nhan de thanh tuu su giai 
thoat cho chinh minh. De tu Phat la nguai co duac chanh nhan nhu the ma ngoai dao 
khong co. 

Roi khi da quy kinh Nhu Lai, nguai nay se lang nghe hoc hoi giao ly do Nhu Lai tuyen 
thuyet, mot giao ly khong phiem dien mot chieu, khong kc vao ta kien, khong dung a 
giua duong, chi dua den tan cung muc tieu giai thoat, nhung than thong phep la duoc tu 
choi, muc dich truong sinh manh khoe duoc bo lai, nhung ai kien nga chap duoc dut 
sach. Nuong noi giao ly toi thuong nay, vi Thanh de tu xa lia nhung ta kien the gian, 
khong nam giu nhung nhan sinh quan, vu tru quan mot each lech kc, khong tu man voi 
nhung thanh qua giua duong, thay ro kho va nguyen nhan cua dau kho, tin hieu Niet Ban 
vuot kho va Con duong dua den Niet Ban vuot kho ay. 

Du khi duoc sinh ve coi troi tuong ung, vi Thanh de tu khong xem day la cuu canh, 
khong KTEU MAN noi canh gioi ay, khong thanh lap nga chap noi canh gioi ay, tiep tuc 
tu tap thuan thuc nhung giai doan con lai. Va nhu vay, sau khi man tuoi tho cua thien 
gioi, vi ay nhap Niet Ban trong hien huu ay. 

Nguoc lai, ke ngoai dao pham phu dung nhung phuong tien de nhiep tarn roi cung chung 
duoc nhung tang bac Thien Dinh tuong tu, sau khi than hoai mang chung cung sinh ve 
nhung coi troi tuong tu nhung tac y ban dau khac han. 

Ho khong biet ro the nao la kho. Co khi ho cho ac bao la kho nhung thien bao la vui, 
hoac cho coi nay la kho va coi khac la vui, hoac cho xuc nao the gian la kho nhung cam 
tho trong Thien Dinh la vui. Ho dung lap nhung quan niem ve vu tru mot each sai km 
thien lech, hoac do Thuong de sinh ra vu tru, hoac cho tu nhien sinh ra, hoac cho huu 
bien, vo bien, thuong, doan. Ho khong co nhan thuc ve hang 6 nga chap sau kin. Ho de 
co nhung muc dich ve than thong phep la, ve truong sinh manh khoe. Do thieu chanh 
kien nen ho khong huong ve muc dich Niet Ban cuu canh. Hon nua ho thuong kieu man 
noi canh gioi chu Thien. Khong gi ton phuoc cho ho nan tu cho minh da giai thoat Niet 
Ban trong khi that su ho chua he duoc giai thoat Niet Ban. 

Voi nhung ta kien lech kc nhu vay, voi muc tieu han hep nhu vay, voi su kieu man nhu 
vay, chang nhung ho khong den duoc Niet Ban ki con doa tro vao ba ac dao sau khi 
huong het phuoc bao coi troi do Thien Dinh dem den. 

Chung ta phai phan biet su sai khac giua tang bac Thien Dinh va thu bac dao qua. Nhung 
tang bac Thien Dinh duoc danh gia theo muc do lang sau cua niem tuong. Niem tuong 
lang sau chung nao, tung bac Thien Dinh tang theo chung nay. Con thu bac cua dao qua 
duoc danh gia theo muc do doan tan kiet su. Trong bai kinh Duoc nga tanh (Tang Chi 1 - 
tr 207) Due Phat cung phan biet hai hang ngudi cung dat Phi phi tuong dinh. Mot nguai 
chua dut nam ha phan kiet su thi chua phai dat qua vi Anaham, con phai tro ki coi nguai. 
Mot nguai dut duac nam ha phan kiet su, dat qua vi Anaham, khong tro ki coi nguai, se 
thanh tu Niet Ban trong canh giai do. 

Chung ta cung thuong nghe thay cac Yogi, Fakir (thuat si), thay phu thuy, co dinh lmc rat 
sau, co the khoi phat than thong phep la, nhung ho van la nhung ngoai dao khong dat mot 
Thanh qua nao ca. The nen nhung tang bac Thien Dinh va nhung dao qua Sa Mon khac 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 87 



han vdi nhau, tuy co tuong quan. 

Tu thien la nai rat gan vai Ban the Niet Ban. Neu vi nay phat khdi Tarn minh, thay duac 

Tu dieu de, lien thanh tuu qua vi Alahan. 

7 - XUAT GIA 

(Lay y trong Phap Cu truyen tich) 

" Sumangala, la mot nong dan ngheo kho co doc. Tai san cua chang chi la cay cuoc mon, 
manh ao va chiec choi vdi it vat dung so sai. Co nhung Ian trong thay cac Ty Kheo di 
khat thuc duoc su doi xu uu ai cua cac cu si, chang co y dinh doi nghe, ben gan gui tim 
hieu va xin xuat gia. Chang duoc Truong lao chap nhan cho vao Tang doan va duoc tho 
gioi. Nhung khong ngo doi song xuat gia qua nhieu gioi luat rang buoc, vat thuc xin 
duoc bua nhieu bua it that thuong, nhung con toa thien dang dang dau chan qua do. Sau 
nhieu Ian chan nan, chang ho an rue 

Doi song cu si ngheo kho tro lai vdi chang cung nhung noi lo au tinh toan bat an khien 
chang nho den doi song xuat gia tuy thanh ban nhung ma thu thai. Chang xin xuat gia 
nhu trudc. 

Cac tarn trang mau thuan cu keo chang vao roi lai keo chang ra den Ian thu sau. Sau khi 
nhan thuc noi kho cua tran gian, tinh each vo thuong cua due lac, chang tim tro lai Tinh 
Xa, vua di vua tu duy ve giao ly. Vua den cong Tinh xa thi chang dac Phap nhan thanh 
tinh, chung qua Du Luu. Trong Ian xuat gia thu sau nay, chang chuyen can tinh tan toa 
thien, nuong theo sue ngo, chang dat duoc tarn thien. Thich thu vdi thanh qua, chang 
thuong xen vao ly luan ve su tu tap vdi cac vi truong lao. Cac truong lao co y trach chang 
thi cac Ty Kheo tre khac benh vuc 

- Ton gia Sumangala co quyen trinh bay nhung kinh nghiem da co. 
Mot truong lao len tieng: 

- Nhung so dac cua Sumangala chua han da giu ngudi nay d lai day lau 

Qua nhien trong mot Ian bien dong, Ton Gia Sumangala lai hoan tuc. Nhung roi Ton Gia 
cung tro lai Tang doan den Ian thu bay, va noi Ian cuoi cung nay, Ton Gia chung qua 
Alahan. Khi The Ton xac nhan ve thang tri cua Ton Gia, cac Ty Kheo khac ngac nhien 
hoi Phat ve nguyen co. Due Phat cho biet, doi Due Phat Kassapa, Sumangala cung da la 
ngudi xuat gia. Mot huynh de chan nan muon hoan tuc den tarn su, Ton Gia da dong y 
khuyen khich cho ngudi kia hoan tuc Vi the trong doi song cuoi cung nay, trudc khi 
chung dat Niet Ban, Ton Gia phai chiu hon sau Ian hoan tuc 



NHAN XET: 

Theo ldi Phat, doi song xuat gia la dieu kien thu thang nhat de mot ngudi co the chung 
dat qua vi Alahan. Doi song cac Ty Kheo thdi Due Phat tai the rat la don gian va thanh 
thien, dep nhu chuyen than thoai va cao ca nhu trang mua thu. Nhung gioi luat duoc giu 
gin chu dao da bao ve cac Ton Gia ra ngoai nhung ban tarn lo lang. Dieu kien vo tu ly 
tudng do khong lam cho nhung kiet su troi day va phat trien. Kiet su da thuc day chi phoi 
chung sinh tao nghiep, nhung cung chinh nhung tac nghiep tro lai cung co va phat trien 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 88 



cho kiet su. Dai song gia dinh voi vo so rang buoc ve ai trudc, voi vo so trach nhiem phai 
lo au, voi vo so bat an va phien mucin, khien cho kiet su mot nguoi co dieu kien khoi len 
va phat trien. Con doi song xuat gia thoi Due Phat duoc qui dinh sap xep can ke de giu 
mot vi Ty Kheo trong thenh thang tro troi voi tarn y hoai sac phat pho bay theo gio sdm, 
voi doi tay 6m binh bat nho be don so, voi buoc di giua tran gian ung dung phoi phoi. 
Kiet su cua vi nay khong bi khoi dong, trai lai, cong nang cua thien quan sau xa tung 
buoc pha tan nhung rot roi con lai. 

Doi song xuat gia ly tudng nhu vay, tuy nhien khong phai ai cung du duyen de co duoc 
doi song do. Doi song xuat gia duoc thanh Urn bdi hai dieu kien, phudc duyen tu qua khu 
va nguyen luc cua hien tai. 

That vay, neu khong co duyen phudc tu qua khu, mot nguoi khong the duoc xuat gia lam 
Tang. Va neu doi nay thieu nguyen luc manh me, viec xuat gia cung khong thanh Urn. 
Co nguoi doi trudc lam Tang, khong pham gioi trong, nhung gioi khinh co pham deu 
duoc sam hoi, thi doi nay se duoc lam Tang tro lai. Nhung than Tang doi nay la cao Tang 
hay liet Tang thi tuy theo cong nang tu hanh cua doi trudc. Ngoai viec tri gioi chu dao, co 
tu dinh, tu tue, tu phudc, thi than sau la vi Tang co uy due Ion. Nguoc lai neu nguoi tuy 
co tri gioi nhung thieu tu dinh, tu tue, tu phudc thi than sau lam Tang tarn thudng. Do la 
noi theo phuong dien lam Tang noi tiep. 

Co nguoi chua tung lam Tang, nhung do biet kinh trong Chu Tang, biet giu nam gioi chu 
dao, cung co phudc se duoc lam Tang. Nhung khi da du phudc lam Tang, muon tro thanh 
mot vi Tang kha kinh, co uy due thi nhung khi con la cu si ho phai tu them ve Thien 
Dinh, tri tue, than can cung dudng hoc hoi voi nhung vi Thanh Tang. Khong gi thanh Urn 
Tang phudc nhanh chong va Ion lao bang than can cung dudng hoc hoi voi bac chan su 
dat dao. Nguoi nao da tung co co duyen hoi ngo voi bac Thanh va biet dem tron long tin 
kinh, nguoi nay se nhanh chong duoc phudc lam Tang. 

Do gioi hanh trong hien tai nen mot vi xuat gia duoc su cung kinh cung dudng cua cu si. 
Tuy nhien dia vi kha kinh do cung xuat phat tu cong due cung kinh moi nguoi, cung kinh 
bac Thanh nao do trong qua khu. Do phudc pho kinh do nen nguoi nay thanh Urn vi tri 
cua vi Tang dang kinh. Nhung neu ai chi lo gieo phudc pho kinh ma thieu gioi hanh chan 
that se chi duoc phudc ma kem due. Due cua vi Tang chinh la gioi hanh trong doi song 
hien tai. 

Khi da duoc lam Tang roi, neu vi nay vuong tron gioi hanh, tien tu dinh tue sau xa, 
nhung cau ue cua tham, san, tat do, kieu man, ich ky,... duoc kiem soat de tu bo dan dan, 
vi nay la vi Tang sang choi uy due, dao qua dang doi cho, neo ac da dong lai, loi thien rat 
thenh thang. 

Nguoc lai, neu dang duoc lam Tang, nhung vi nay khong hoc tap gioi hanh ky luong, 
khong kiem soat de tu bo nhung cau ue cua tham, san... lai co thoi quen cong kich ke nay, 
chi trich ke kia, co khi chu quan da pha luon nhung bac tu hanh chan chinh. Nguoi nhu 
vay co the mat phudc lam Tang trong hien doi, bong nhien tu khoi y niem hoan tue 
Khi hoi ve Binh thi gia,Thien su Minh An (cung thoi voi Ngai Phan Duong Thien Chieu) 
chi vao tim noi "Vi trong nay khong tot", roi lay tay chi vao ho khau long ban tay "nen ve 
sau se chet tai cho nay." Trudc khi tich, Minh An lai noi "Ta mat den mudi nam khong co 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 89 



viec gi, qua muai nam se co Thai Duong San danh ta." Minh An mat, Thai Duong Binh 
thi gia ke tiep tru tri. Muai nam sau, Binh doi quat mo Minh An len. Chung het sue ngan 
can, Binh quyet thuc hien. Khai quan tai ra thi thi the Minh An tuai tan hong hao nhu con 
song, dau va cui dot mai khong chay. Binh tu tay cam bua che vo dau Minh An, do them 
dau vao dot cho ky duoc. Chung phan uat den bao quan tran so tai. Quan truyen duoi 
Binh ra khoi vien, coi phap phuc bat lam ngudi thuong. Binh doi ten la Hoang Tu Tai, di 
dau cung khong duoc ai trong dung. Mot horn Binh den nga ba duong bi cop vo chet 
dung nhu lai Minh An sam ky. 

Binh thi gia co kien giai ve thien dao rat sac ben khien cho cac ban dong mon phai ne 
phuc va ca ve sau du uy tin de noi tiep tru tri. Nhung Binh khong biet dung sue sang to 
tinh giac cua tarn de xoay lai tru diet nhung cau ue cua tarn. Trai lai, da dung so dac cua 
tarn de tranh hon voi moi nguoi. Tarn trang tranh hon do cang du doi khi Binh muon gat 
bo thap cua Minh An ra khoi tu vien. Ac tarn qua manh khien Binh dang tarn cam bua 
chem vo dau cua thay minh khi ma than the cua Ngai Minh An sau mudi nam van tuoi 
tan khong hoai. 



Ngai Minh An da thay truoc su kien nay may muoi nam va den khi xay ra moi nguoi moi 
hieu ro. 

Binh thi gia da lam viec ton phuoc nang ne nen phuoc lam Tang bi doan dut lien ngay 
sau do. Quang thang ngay con lai la co doc that thai bi cop vo chet noi dau duong cuoi 

n 8 5 - 

Co mot so nguoi tu thien duoc mot chut phan trien cai tan vo, ngo duoc mot chut phan 

tarn sang to rong rang. Nhung ho khong kheo dung sue tinh giac do de kiem soat nhung 

tap khi tham lam, san nan, hon thua va doan tru het nan, trai lai, ho dung sue tinh giac do 

de pho bay, de doi dap thien ngu tranh hon, tranh thua. Chua co so dac thi con de thuong, 

khi co chut so dac roi thi nga man khong ai chiu noi nguoi nhu vay, se khong duoc lam 

Tang, va neu da duoc lam tang co khi phai lui lai the tuc. 

Rieng Ngai Sumangala da chung qua Du Luu, da dat den tarn thien, the ma van them mot 

Ian hoan tuc. Ton gia khong roi vao truong hop da noi, chi bi mot qua bao tu qua khu xa 

xoi la da tan dong khi mot huynh de muon tu bo Tang doan tro ve the tuc De tra qua bao 

nay, trong doi song cuoi cung Ton gia phai hon sau Ian hoan tuc Qua su kien nay chung 

ta thay chang phai nghiep chi don thuan chi phoi hoan canh hoac than the,ma con chi 

phoi huong dan ca tarn niem cua chung ta. Mot nguoi da chung Du Luu, da dat Tu Thien 

ma con khoi niem hoan tuc la dieu ngoai sue tuong tuong cua chung ta, the ma dieu do 

van co. 

Neu chung ta da tao ac nghiep thi bay gia phai chiu hau qua, dieu do ai cung chap nhan. 

Nhung do dau chung ta lai khoi tarn niem muon tao ac? Do thoi quen tao ac doi truoc 

chang? Do moi thu voi doi tuong thud xua chang? Co the nhu vay, nhung con mot 

nguyen nhan khong kem phan quan trong, do la chi trich ke ac qua dang! That vay, neu 

chung ta chi trich loi lam cua ai mot each qua dang, ve sau chung ta se mac phai nhung 

loi lam giong het nhu the. 

Nguoc lai cung vay, neu chung ta thuong tan than ca ngoi su cao thuong Thanh thien cua 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 90 



bac vi nhan nao do, chung ta se Ian luat thanh tuu nhung due tinh dang qui kia. Ton Gia 
Sumangala da tan dong hanh vi hoan rue cua nguoi huynh de nen doi nay tu minh khai 
niem hoan tuc. Nhung cung do cong due tu tap sau day cua qua khu nen Ton Gia chien 
thang duoc y niem truac va xuat gia den bay Ian de Ian cuoi cung doan tan kho dau. 
Tuy nhien van de can phai dat lai, dao Phat khong bao gia co dinh mot chieu. Neu moi 
tarn niem deu la san pham cua nghiep qua khu ma hien tai chung ta danh xuoi tay chap 
nhan thi khong the co su tu hanh giai thoat. Aui qua khu se tiep tuc sinh ra ai hien tai va 
noi tiep mai den vi lai. Nhung duyen no vg chong rang buoc, nhung thu nan dau tranh se 
mai mai tai dien de chung ta phai chim sau trong vung bun sinh tu. Nhung may man thay, 
nguyen nhan cua dau kho thuoc ve triet ly chu khong han thuoc ve Nghiep bao. Nghiep 
qua khu co the troi day de chi phoi tarn niem chung ta, nhung chung ta co sue manh cua 
giao ly, co sue manh cua chanh tu duy, cua chanh kien, chanh dinh, de co the T\J TAI 
lam chu tarn niem do. Gap lai ke thu tien kiep, tarn niem san han va ganh ghet se troi day 
ngu tri tarn y chung ta, nhung cong nang cua Thien Dinh khien chung ta du sue che ngu 
no, kiem soat no va hoa giai no. Gap lai nguoi men thuong nhieu doi tarn chung ta se troi 
day niem uu ai quyen luyen kho xa. Nhung sue manh cua chanh kien, chanh tinh tan, 
chanh dinh, se du sue giup chung ta vuot bo no, chien thang no. Nhu the, noi tarn niem, 
giao ly co the thang duoc Nghiep bao, va phai nhu vay moi co su tu hanh giai thoat. 

8 - HOA HOP TANG 

(Trich Tang Chi 33, tr 76) 



"- Bach The Ton, pha hoai hoa hop Tang dem lai ket qua gi? 

- Nay Ananda, dem lai toi ac keo dai den mot kiep. 

- Bach The Ton, Toi ac gi keo dai mot kiep? 

- Nay Ananda. bi nung nau trong dia nguc mot kiep. 
Ke pha hoa hop Tang: 

Bi roi vao doa xu 

Bi roi vao dia nguc 

Keo dai den mot kiep 

Ua thich su bat hoa 

An tru tren phi phap 

An on cac kho ach 

Lai xa lia, tu bo 

Ai pha su hoa hop 

Cua Tang chung Ty Kheo 

Trong mot kiep nguoi ay 

Bi nung nau dia nguc 

-Bach The Ton, voi chung tang bi pha, lam cho hoa hop lai, dem den ket qua gi? 

- Nay Ananda, dem den Pham cong due ! 

- Bach The Ton the nao la Pham cong due? 

- Nay Ananda, trong mot kiep, duoc song hoan hy o Thien giai. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Song an lac la ngudi 
Lam hoa hap chung Tang 
Song an lac la ngudi 
Giup chung Tang hoa hop 
l/a thich su hoa hop 
An tru tren chanh phap 
Ai khien cho chung Tang 
Duoc song trong hoa hop 
Trong mot kiep ngudi ay 
Song hoan hy Thien gioi." 



Trang 91 



NHAN XET: 

Tang la doan the de tu xuat gia trong dao Phat. Cung quy y Phat phap, cung giu chung 

gioi bon va song theo tinh than hie hoa. 

Than hoa dong tru 

Khau hoa vo tranh 

Y hoa dong duyet 

Gioi hoa dong tu 

Kien hoa dong giai 

Loi hoa dong quan 

Tu nhung nguon goc sai biet ve giai cap, dong doi, gia dinh, nhung khi da budc vao ddi 
song xuat gia, cac Ty Kheo deu phai hoa hop voi nhau nhu nuoc voi sua. Su hoa hop cua 
chung Ty Kheo la dieu kien vo cung quan trong de Tang bao ton tai lau dai trong the 
gian, ma Tang bao ton tai tuc la Tarn bao ton tai. Nhu the, su pha hoa hop Tang dong 
nghfa voi pha hoai Tarn bao, va qua bao cua viec pha hoai Tarn bao thi kho luong het noi 
the tham cua no. 

Ke pha hoa hop Tang co the dung thu doan noi hai luoi, den noi nay noi the nay, den noi 
kia noi the khac de gay su hieu lam ac cam giua chung Tang voi nhau. 
Rat nhieu nhung thu that de gay ly gian chia re noi mot doan the dong ngudi. Con De Ba 
Dat Da da cong kich Phat, ton xung minh de loi keo mot so Ty Kheo ve phe cua minh. 
Cong voi toi lam than Phat chay mau, Devadatta bi doa dia nguc ngay trong hien doi. 
Tuy nhien tat ca nhung loi chia re chung Tang nhu the khong co nguy hai va anh hudng 
lau dai bang su doc ton ve phap mon. Thdi Due Phat tai the, nhieu phap mon tu hanh 
duoc chinh Phat hudng dan nen su sai khac ve phap mon, khong dua den su chia re. Sau 
khi Phat nhap diet, te doc ton phap mon cang luc cang trd nen gay gat. Ai so trudng phap 
mon nao thi chi tan duong phap mon minh va cue luc bai xich phap mon cua noi khac. 
Minh chong bang ngudi thi ngudi chong bang minh, cuoi cung Tang doan chia nam xe 
bay voi su ac cam doi voi nhau. Quan chung phat tu benh vuc theo thay to cua minh nen 
cung chia re chong bang Ian nhau. Su chia re bdi doc ton phap mon de lai nguy hai va 
anh hudng lau dai hon ca. 
Neu chung ta trach ho tai sao doc ton phap mon thi ho se chung minh du each ve su hop 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 92 



ly cao sieu cua ho va ve su vo ly kem coi cua cac phap mon khac. Ngay nay doc lai cac 
luan ban cua cac vi dai su cua mot so tong phai, chung ta cung con thay loi lap luan khen 
minh che nguoi nhu the. Phat giao vi the nhuom mau sac chia re phan hoa lau dai. Day 
cung roi vao loi pha hoa hop tang ma khong hay biet. 

Chung ta so truong phap mon tu hanh cua minh nhung phai co gang thong cam cac phap 
mon khac, tim ra diem tuong dong vdi cac phap mon khac de giu gin su hoa hop doan ket 
trong chung tang Phat giao voi nhau. Neu ngay trong Phat giao ma su doan ket con long 
leo roi rac thi lam sao chung ta co the tu cho minh la con duong cuu do tat ca chung sinh. 
Tuy chu truong hoa hop va thong cam phap mon, nhung khong co nghia chung ta chap 
nhan nhung phap mon cua ta giao ngoai dao xen Ian vao lam mat di tinh each giai thoat 
cua dao Phat. 

"Dai duong chi co mot vi duy nhat la vi man. 
Chanh phap cua Nhu Lai chi co mot vi duy nhat la vi giai thoat" 
Tat ca phap mon nao thuc te, dat tren can ban gioi dinh hue, khong mang ve than bi 
huyen hoac, huong ve su giai thoat, deu duoc chung ta chap nhan la cua dao Phat. Con 
nhung phap mon nao boc 16 ro tinh chat me tin, khong dat tren nen tang gioi dinh hue, 
khong chu trong giai tru tham san si, khong huong ve su giai thoat, chung ta khong xem 
do la cua dao Phat. Nhung phap mon tu hanh trong dao Phat rat nhieu, thich hop voi cac 
can co sai biet cua chung sinh, uu ve khia canh nay ma khuyet o khia canh khac. Khong 
bao gio co mot phap mon day du moi uu diem. Ai xung tan mot phap mon nao do la toan 
ven ve moi cong nang, do la ke can cot tho thien. Dung ap dat nguoi khac, voi can co sai 
biet cua ho, lai phai thuc hanh theo phap mon cua minh. 

Chang nhung chung ta khong chong bang ma can phai co tarn tuy hi voi phap mon khac 
khi thay ho giao hoa duoc thinh hanh. Su chia re da so deu bat dau bang su ganh ty. Neu 
it nguoi nghe theo su giao hoa cua ta thi chung ta phai xet lai minh. Co khi vi due do 
minh chua du. Co khi vi trong nhieu doi chung ta it duyen voi chung sinh. Tuy chung ta 
khong co duyen giao hoa chung sinh, nhung nguoi khac lam duoc viec do thi cung qua 
tot roi. Tai sao chung ta phat nguyen do tat ca chung sinh de cho chung sinh bot kho, ma 
khong vui ve khi chung sinh duoc hoa do du boi bat cu vi Tang nao khac? Dau phai su 
giao hoa la doc quyen cua chung ta. Neu chung ta khong gan k>c ban chat anh hung ca 
nhan thi the nao chung ta cung se tro thanh thu pham chia re trong Phat giao. 
Phat giao o Viet Nam dang co su doi dien cua hai he thong Ion: Nguyen thuy va Dai 
thua. Nguyen thuy cong kich Dai thua la ngoai dao Ba La Mon, Dai thua cong kich 
nguyen thuy la tieu thua, la hat giong lep. Su phan hoa Ion lao nay keo dai ngot may 
nghin nam lich su ma chua duoc giai quyet. Hien nay nhieu hoc gia Phat giao dang tim 
each nan gan lai su phan hoa nay. That ra day day nhung bang chung de chung ta co the 
chung minh su duy nhat cua hai he thong neu chung ta co thuc hanh tu tap, co co gang 
khach quan thong cam Ian nhau. Cac vi Nguyen thuy trung thanh voi kinh dien chanh 
thong tu thoi Phat tai the cung nen khach quan thong cam nhung dong gop cua giao ly 
Dai thua nhu la su phat trien ve ly luan cua Phat giao. Co nhung su that ma Phat khong 
can noi truoc, chi ai chung den se tu biet, vi du nhu tarn Dai bi cua vi giai thoat, hoac nhu 
cong hanh di vao sanh tu de giao hoa chung sinh sau khi viec minh da xong. Sau nay cac 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 93 



to Dai thua tiet 16 va tan duong cue luc nhung net tich cue cua mot vi da dat den Niet 
Ban. Net tich cue cua kinh dien Dai thua va phong thai tram mac ung dung cua kinh dien 
Nguyen thuy chi la hai khia canh cua mot van de duy nhat: Niet Ban. Chi co nguoi chua 
thuc chung moi phan doi de thay co sai biet ma thoi. Neu ai co gang ung ho su thong 
nhat cua hai he thong nay, nguoi do co duoc cong due vf dai ve viec lam thanh hoa hop 
Tang. 

Su doan ket hoa binh luon luon duoc nhung nguoi co luong tarn ca ngoi tren khap the 
gioi. Chang rieng gi dao Phat ma ca loai nguoi deu can duoc doan ket hoa hop voi nhau. 
Nguoi nao doan ket moi nguoi voi nhau se cam bao quyen thuoc dong vay, niem vui 
thuong hien huu. Phat bieu tuong niem vui do la song o Thien xu lau dai. Nhung nguoi 
dau tranh tim hoa binh cho the gioi, du that bai hay thanh cong, cung deu la nhung nguoi 
dang kinh. 

Su phan biet chung toe cung la dieu chia re Ion lao cua loai nguoi, va nhung ke co luong 
tarn deu dau long vi viec nay. "Stop apartheid" (Cham dut phan biet chung toe) la tieng 
keu goi thong thiet tu lau. 

Roi cac ton giao va long cuong nhiet voi niem tin noi giao chu cua minh cung rung la noi 
dau don cho lich su nhan loai. Nhan danh ton giao ho da giet hai dong loai khong thuong 
tiec. Ho bao ve cai thien "cua ton giao ho" bang each lam viec cue ac. Ngay nay chung ta 
can binh tinh khach quan nhin lai moi van de, dung qua doc ton noi ton giao minh va mat 
sat ton giao nguoi. Ben nao cung co nhung diem hay cua no. Ngay xua nhom Soufi cua 
dao Hoi tim each noi giao ly dao Hoi voi giao ly dao Phat. 6ng Eckhart nguoi Due tim 
each giai thich Thien Chua theo quan diem Tu Tanh cua Dong phuong. Thien tong Trung 
Hoa Viet Nam co gang dung hoa Phat, Lao, Khong. Noi chung nhung ai co luong tarn 
deu yeu qui su doan ket cua con nguoi. Su chia re da gay ra dau thuong mat mat nhieu 
qua. Ac bao cho doi cho nhung ai muon tiep rue dao them ho sau chia re giua nhan loai, 
va nguoc lai, hanh phuc da san cho nhung ai han gan duoc tinh than ai giua moi nguoi. 

9 - DE NG0 

(Trich Tung Lam tuyen tap) 



" Duoi phap hoi cua Ngai Tri Khai co mot vi cu si cong qua nau chao cho dai chung. Mot 
horn ngoi nhin lua chay bap bung va cui tan lui dan dan, ong suy nghiem ve ly vo thuong, 
thoat nhien ong don ngo va ngoi nhap dinh luon tai day ngot hai ngay. Sau khi xuat dinh 
ong den trinh so dac voi Ngai Tri Khai. Trong khi dang trinh bay thi so chung lai vuot 
cao hon truoc do. Ngai Tri Khai bao: 

- Ong noi doan dau thi giong cho ta den. Con phan sau thi ta khong biet. Nhung hay gat 
lai, ong co duoc tuc mang chang? 

- Bach Hoa Thuong, co ma khong sau. 

- Ong co biet vi tuc duyen nao ma doi nay de ngo nhung lai phai hau chung chang? 

- Bach Hoa Thuong, doi truoc con lay rau cua chung Tang dem cho khach, nen doi nay 
phai lam nguoi hau chung den tra. Nhung cong phu tu hanh luon gang giu gin khong de 
mat, nen doi nay con de ngo. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 94 



NHAN XET: 

Noi ong cu si nay chung ta bat gap hai nhan duyen di theo hai huong khac nhau. Mot 
thuoc ve Nghiep bao the gian, hai thuoc ve nhan duyen xuat the gian. 
Vi ong lay do trong chung Tang dem cho khach nen tro lai lam nguoi thap kem hau ha 
chung Tang de den tra qua truoc. Chung ta khong biet ro ong da lam viec nay rat nhieu 
Ian hay chi mot Ian, chi biet rang xam pham tai vat cua chung Tang thi bi ton phuoc rat 
nhieu. Co nguoi thieu cong due Thien Dinh tri tue, xam pham tai vat chung Tang lien doa 
vao ac dao mat han than nguoi. Ong cu si nay co cong due Thien Dinh tri tue nen khong 
bi doa vao ac dao. 

Rieng ong cu si da thuc liem tu hanh khong de loi long nen nhan duyen Thien Dinh rat 
sau day, doi nay chi qua mot luc quan vo thuong lien co so dac sau xa. Voi su kien nay 
chung ta cung giai dap duoc vi sao mai den the ky thu 6 (hon mot ngan nam sau Phat 
nhap Niet Ban) moi bat dau thinh hanh loi true chi cua Thien tong Trung Hoa. Cac thien 
khach la nhung nguoi da tung co so dac nhieu doi, doi nay gap thien su goi y chop 
nhoang lien thay lai trinh do qua khu. Tu day chi viec tinh tan di tiep doan duong con lai. 
Chang nhung Thien tong co phuong tien hay hon cac tong phai khac, chi vi nguoi hoc da 
thuan thuc nhieu doi. Neu loi true chi la hay thi tai sao ap dung cho nguoi nay co ket qua 
ma ap dung cho nguoi khac lai khong co ket qua? Cung cung mot vi thay, nhung de tu thi 
nguoi ngo nguoi khong. Neu doi nay chung ta tu tap de dang, tarn som vao dinh duoc 
ngo, thi phai biet do nhan duyen tinh tan cua doi qua khu va nhung thien nghiep trong 
lanh. Chung ta dung theo doan kien (thay co mot khuc ngan) roi cho rang phuong tien 
nay hon, phuong tien kia kem, doc ton noi minh ma chong bang noi nguoi. Du chung ta 
thanh tuu nho phap mon nay, nhung cung dung cho do la tuyet doi. Phap mon chung ta tu 
tap la nhan duyen rieng cua chung ra, khong phai cua tat ca moi nguoi. 
Su doc lap ve Nghiep bao the gian va Nghiep bao xuat the gian duoc the hien ro noi 
truong hop ong cu si nay. Co the co nguoi phuoc tuong dep de trang nghiem, dat duoc 
nhung danh vong dia vi dang ke, nhung chua chac la se de dang thanh tuu Thien Dinh tri 
tue. Nguoc lai, nguoi dung mao tarn thuong xoang xlnh, danh vong uy quyen it 6i, nhung 
van co the la nguoi mau chong vao sau cac tang bac Thien Dinh va qua vi. Va khi nguoi 
nay dat duoc qua vi thi bat hanh cho nhung ke nao lay dung mao ben ngoai de xem 
thuong vi ay. 

Nguoi o trong chung Tang duoc giu dia vi Ion tue la nguoi da tung lam loi ich cho chung 
Tang voi nhieu each thuc cua vat chat va tinh than. Nguoc lai nguoi lam ton hai chung 
tang thi se tro thanh ke co dia vi nho. Nhung dia vi Ion hay nho cua nguoi nay khong lien 
he gi den cong phu Thien Dinh ben trong. Neu chung ta biet kinh trong mot dai due voi 
phuoc va uy quyen cua vi ay thi chung ta cung phai biet kinh trong mot vi khac voi cong 
due tu hanh an mot ben trong. Chung ta de bi hinh tuong chinh phuc de dat den niem 
kinh trong nong noi hon la tim hieu cong phu noi tai de goi gam mot niem tin ben vung 
lau dai. 
Tuy nhien trong tat ca, chung ta kheo leo vua lam loi ich chung Tang, vua tinh tan Thien 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 95 

Dinh thi phuac tue cung thanh, than sau ra doi de giao hoa chung sinh. Due Phat la mot 
tarn guong tieu bieu ve su cu tue vien man ca phuac va tue. 

10 - SU" DUNG KHONG DUNG 

(Trich Kho bau nha thien) 

NMn Thien Bao Giam chep. 

" Thien su Tri a nui Van Cai, Ho Nam, ban dem ngoi trong phuong truong, bong nghe 

mui chay khet va tieng gong xieng, lien thay mot nguoi mang gong co lua. Lua con chay 

bap bung khong dut. Cai duoi gong tua vao then cua. 

Tri kinh so hoi: 

- 6ng la ai ma phai kho so the nay? 
Nguoi mang gong dap: 

- Toi ten Thu Ngung, truoc kia ngu o nui nay.Vi khong biet nen toi dem vat dan viet cung 
chung tang ra tao tang duong ma nay toi phai chiu cai kho nay. 

Tri hoi: 

- Lam the nao de duoc khoi? 
Ngung dap: 

- Xin ong vi toi thiet trai cung duong chung Tang bang gia tang duong thi chung toi co 
the khoi. 

Tri dem cua cai minh boi thuong dung nhu loi Ngung noi. Mot dem Tri nam mong thay 
Ngung den noi: 

- Nho sue cua thay toi duoc khoi kho dia nguc va sanh vao troi nguoi. Ba doi sau toi se 
duoc lam Tang ! 

Ngay nay cai then cua hay con vet chay. 



NHAN XET: 

Cau chuyen nay canh giac chung ta ve tai vat cua Tarn Bao thuong tru. Thu Ngung, co le 
lam chuc tru tri, tri su trong tu vien. Khong biet truoc khi su dung sai lam nhu cau 
chuyen, Ngung co su dung sai nhieu Ian nho nho khac hay khong. Va so tien du de xay 
dung mot tang duong thi khong phai nho cho nen lam sai pham nay rat nang ne khien 
Ngung phai doa dia nguc Nhung cong due khac ma Ngung da lam loi ich cho chung 
Tang thi con do chua mat. 

Trong luat Tu Phan da ran nhac rat ky ve dieu nay. Nguoi dan viet cung duong theo imic 
dich nao thi phai su dung dung nuic dich do. Neu ho cung tong quat cho Tarn Bao thi 
nguoi tru tri tuy nghi chia ra su dung rong rai moi viec. Neu tang chung thieu thon thi 
thien ve lo cho doi song cua Tang hon la tu sua phong xa, kinh sach. Neu Tang chung 
day du roi ma dien cac xieu lech thi thien ve tu sua co so kien true hon. Neu ho cung de 
lam tuong Phat thi khi tru tri da nhan loi phai thuc hien cho dung. Khong duoc nhan loi 
roi sau lai dem tien lam viec khac. Con nhu thay khong can tao tuong Phat thi cho ho biet 
de khoi lam, hoac de nghi ho doi qua imic dich khac. 
Truong hop kho xu nhat cho qui thay la co nguoi dem vat thuc ngon quy den cung duong 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 96 

chung tang trong dip le. Dong thai cung co nhieu khach den vieng chua a lai do com. 
Neu theo su yeu cau cua thi chu thi thuc an ngon qui cua ho chi danh cho qui Thay ma 
khach cu si chi co nhung phan an binh thuong. Nhin vao nguoi ta se danh gia co sir phan 
biet giai cap va thieu lich sir. Mam quy Thay thi e he mon ngon vat la, con mam khach thi 
long chong tirong dira. Chiu y thi chu thi quy thay bi phe binh, khong chiu y thi chu thi 
lam sai imic dich cua ho. Mong sao cac thi chu cung duong quy thay, y thuc dieu nay. 
Tuy mang vat thuc den cung duong chung Tang, nhung hay hoan hy dong y chia se voi 
khach thap phuong vo tinh co mat de cho quy thay khong bi phe binh va them tinh than ai 
giua Tang va tuc, Vi due do cua chung Tang ma dan viet dang cung quy kinh, nhung due 
do la cai gi neu khong phai la biet nhuong nhin san se? The nen quy thay huong tron ven 
vat thuc ma khong san se voi khach thi cung co phan so sot. Chung ta tranh duoc cai toi 
lam sai imic dich thi chu nhung mac cai toi de quy thay bi phe binh. 
6 nhung tu vien lam nong thi chung tang phai vac cuoc lao dong. Su dung sue lao dong 
cua chung tang con nguy hiem hon su dung tai vat Tarn bao. Neu nguoi tri su sap xep 
vung ve, de cho chung Tang cue nhoc qua dang ma hoa lai ft 6i thi se bi ton phuoc nang 
ne. Chung tang rat can sue khoe de tu va hoc Cong viec dong ang chiem nhieu thi gio se 
danh mat hieu qua tu hoc cua chung tang. Met qua thi khong the toa thien nghiem chinh 
dieu than, dieu tarn chu dao, va cung khong the xem kinh dich sach gi duoc Lam mat 
hieu qua tu hoc cua ho, nguoi dan chung se doa kc rat nhieu doi kiep o vi lai. Mac du ho 
phai lao dong nhung tri su phai ap dung them khoa hoc ky thuat hien dai, phai nghien cuu 
ky phuong phap de ho ton rat it cong ma dat ket qua rat cao. Dung lam chuyen rudm ra 
de chung Tang phai ban ron nhieu qua, tha ho bot an bot mac ma co thi gio tu hoc van 
qui hon. Nen chu y van de thu ven cong viec gon gang lai, don gian lai de bot di su nhoc 
nhan cua chung. 

Thu Ngung nho Tri lay tien rieng de thiet trai cung duong chung Tang bang voi so tien 
da su dung sai nen duoc thoat kho dia nguc sinh ve coi troi coi nguoi va se tro lai lam 
Tang ba doi sau. Nhu vay Ngung da het toi doi voi chung tang, duoc huong nhung cong 
due da boi tao tu truoc, nhung chi no rieng voi Thien Su Tri ma thoi. Dieu nay de giai 
quyet. Cong due thiet trai cung duong chung tang, nhat la chung Tang thanh tinh tu hanh, 
khong phai la dieu vo ich. 

Ngung du dang doa dia nguc ma van duoc di den gap Thien Su Tri. Neu nguoi hoan toan 
khong con phuoc, su rang buoc cua dia nguc khong de cho ho tu do nhu vay. Nhung 
cong due da tao da gop phan giai quyet cho mot nguoi, khong de ho phai chiu kho hoan 
toan theo ac nghiep. Chung ta khong biet minh da tao ac nghiep gi, chi lam sao tung phut 
giay hien tai gang bon mot tung chut cong due de lam hanh trang cho mai sau. 

1 1- DU CONG DUC CHUNG NGO 

(Trich Truong Bo kinh 3, 144) 



..."The Ton noi voi dai due Ananda dang ngoi mot ben: 

- Thoi vua roi, Ananda, cho co buon rau, cho co khoc than. Nay Ananda, Ta da tuyen bo 

truoc voi nguoi rang moi vat ai luyen tot dep deu phai sinh diet, tu biet va di biet. Nay 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 97 



Ananda, lam sao co dtrgc su kien nay. 

Co phap sinh tru, huu vi, bien hoai dung co bi tieu diet! Khong the co su kien nhu vay 
dugc nay Ananda da lau ngay nguai doi vdi Nhu Lai, vdi than nghiep day long tu ai, loi 
ich, an lac, co mot khong hai, vo luong, vdi khau nghiep day long tu ai, loi ich an lac, co 
mot khong hai, vo luong. Voi y nghiep day long tu ai, loi ich, an lac, co mot khong hai, 
vo luong. Nay Ananda nguoi la ngudi tac thanh cong due. Hay co gang tinh tan len, 
ngudi se chung bac vo lau khong bao lau dau"... 



NHAN XET: 

Sau khi dugc Phat cho biet. Ngai se nhap Niet Ban, Ton Gia Ananda di vao trong Tinh 
xa, dua tren cot cua va dung khoc than. Due Phat cho goi Ton Gia vao an ui nhung loi 
nhu tren. Cong due hau ha Phat tren ba muoi nam sap du de Ton gia chung qua vi 
Alahan. 

Chung ta dugc biet sau khi Phat nhap diet, cac vi Alahan tap hoi dudi su chu tri cua ton 
gia Maha Kassapa tai hang Tat Bat La. Ton gia Maha Kassapa khong dong y cho ton gia 
Ananda dung ra trung tuyen lai loi Phat day chi vi ton gia chua chung Alahan. Ton gia ra 
di, tinh tan toa thien va kinh hanh suot dem ay. Den luc toan nga ngudi nam nghi thi ton 
gia hot nhien don chung Alahan! Ton gia dung than thong di xuyen qua cua hang da bi 
dong kin, duong be den truoc chu vi Alahan de trung tuyen kinh dien truoc su tan than 
cua moi ngudi. 

Tai sao ton gia phai di qua su tac thanh cong due hau Phat hon ba muoi nam roi mdi co 
the chung ngo trong khi cac Ty Kheo khac chi tu lo tu tap lay phan minh cung du chung 
ngo rat sdm tu bao gid? 

Nhan duyen nhieu ddi cua vi Alahan khong de dang danh gia mot chieu. C) day chung ta 
chi xet don thuan trong hien ddi de nhin thay mot so tinh chat chung chung nhu sau. Cac 
vi Ty Kheo kia chuyen nhat Thien Dinh tu tap nen sdm thanh Urn qua vi giai thoat. Ton 
gia Ananda phai lo hau Phat va hoc hoi (da van) nen cong phu cua tu than khong the 
chuyen chu dugc. Cong due hau Phat qua ldn lao khien cho Ton gia chi can tinh tan mot 
dem lien chung ngo. Sau khi chung ngo roi, su nghiep hoang duong chanh phap cua Ton 
gia la doc nhat vo nhi trong lich su Phat giao. Ngudi da van thudng cham chung ngo, 
nhung mot khi ngudi nay chung ngo roi thi viec giao hoa rat rong rai. 
Due Phat khen nggi Ton Gia da chu dao, an can trong viec hau ha Ngai vdi tron long uu 
ai, qui kinh. Su uu ai do tran day trong hanh vi ldi noi va y nghi. Duong nhu khong mot 
ai da cung duong Due Phat nhieu hon Ton gia Ananda vdi ba muoi nam gan gui hau ha 
nhu the. Cong due ma Ton gia tac thanh khong con ai co the lam theo dugc nua. Theo 
tuong truyen cua Thien tong Trung Hoa thi Ton gia la vi to thu nhi dugc truyen thua y va 
bat cua Due Phat sau to Ca Diep. Ngay ca khi Due Phat con tai the, khi chua chung ngo, 
Ton gia da dugc moi ngudi quy men. Ton gia da tung thuyet phap khien cho cac Ty Kheo 
khac dugc chung qua vi Alahan, da md dau cho ngudi nu dugc xuat gia, da kheo thua hoi 
de Phat noi len nhung bai phap gia tri muon ddi. Khong co su hien dien cua Ton gia, 
chung ta khong tudng tugng dugc bo mat cua Phat giao ngay nay ra sao ! Cong due cua 
Ton gia Ananda that ra chang phai chi du de chung ngo ma con du de tac thanh nhieu 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 98 

(lieu khac nua! 

Ton gia vua hau Phat, vua lam lai ich chung sinh, vua nghe nhieu hoc rong. Nhung cai 
tich luy do da dua den dinh cao chung ngo khi co duyen day du. Khi mot nguoi muon tu 
tap de duoc giai thoat giac ngo. Neu ho khong du nhung cong due can thiet, ho se gap 
nhieu trac tro noi noi tarn va ngoai canh. Co mot giai doan cong qua tac thanh cong due, 
su tu tap se de dang hon ve sau. Cong qua ay la su hau ha nhung bac truong thuong, quen 
minh phung su cho dai chung, ung ho nhung Phat su cua vi khac, nghien cuu hoc hoi 
kinh luan. 

Cong due vi tha chan that da khien mot nguoi tim thay chan ly. Khi nao can phai gay tao 
cong due, chung ta hay lam het sue minh. Roi den khi nao can phai tu tap, hay tu tap 
quyet liet. Nhung su tu hanh phai luon luon co mat trong bat cu phut giay nao cua cuoc 
song du do la giai doan dau can phai gay tao cong due. 

12 - BAY NAM TRONG BUNG ME 
(TrfchBonSanhl, tr319) 



" Cong chua Suppavasa, con gai Vua Koliya, mot nu cu si, da mang thai bay nam, dau de 
den bay ngay. Trong thoi gian ay nang chiu dung voi tarn niem huong ve Phat, Phap, 
Tang. Nang goi chong den nho ong yet kien Due Phat de danh le va trinh bay tinh trang 
cua nang. Nghe nhu vay Due Phat chu nguyen cho Suppavasa. Ngay luc ay Suppavasa 
lien sinh duoc mot dua con trai khoe manh dat ten la Sivali. Nguoi chong tro ve thay nhu 
vay het sue kham phuc dai than luc cua Due Nhu Lai. Sau do Suppavasa to chuc cung 
duong Due Phat va chung Tang lien tuc trong bay ngay. Den ngay thu bay, Suppavasa 
mac ao dep cho dua con, dua no den danh le bac dao su va chung Ty Kheo Tang. Tuan tu 
thu lop, dua con duoc dua den truong lao Sariputta. Truong Lao than mat don tiep dua 
tre va hoi: 

- Nay Sivali, moi viec deu tot dep voi con chang? 
Dua tre thua: 

- Thua Ton gia, lam sao con co the an kc duoc, trong bay nam con da song trong binh 
mau! 

Suppavasa nghe vay het sue hoan hy noi rang: 

- Con toi, moi co bay ngay, da thao luan voi bac Tudng Quan Chanh Phap ve van de giac 

Thieu nien Sivali, vao nam thu bay hien tarn minh cho dao, xuat gia, khi tuoi duoc day 
du, tho dai gioi, lam cac cong due, dat duoc lai dac cao nhat tren qua dat tuc la qua 
Alahan, va khien qua dat vang len tieng dong. Khi duoc cac Ty Kheo hoi ve nhan duyen 
cua Sivali, Due The Ton ke lai cau chuyen qua khii. 

Thud xua, khi vua Brahmadatla tri vi tai Ba La Nai, Bo tat dau thai trong bung ba Hoang 
Hau cua vua, den tuoi truong thanh, hoc tat ca hoc nghe, sau khi phu vuong mat, tri vi 
vuong quoc dung phap. Luc bay gio, vua Kosala di den voi mot sue manh Ion, chiem lay 
Ba La Nai, giet vua Ba La Nai, lay Hoang Hau cua vua lam Hoang Hau cua minh. Hoang 
tu con vua ba La Nai, khi cha bi chet, chay tron ngang qua cac ong cong, tap hop luc 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 99 



luong, di den Ba La Nai, cam trai khong xa, gui tin noi: 

- Hay trao thanh hay danh? 

Vua gdi tin tra ldi san sang danh. Me Hoang tu nghe viec nhu vay, nhan tin cho con: 

- Chd co danh. Hay cat dut giao thong tu moi phia, bao vay thanh Ba La Nai, cho cho khi 
nao cui, nudc,gao khanh kiet moi ngudi met moi, khong can danh se lay duoc thanh! 
Hoang tu nghe ldi khuyen cua ba me, trong bay ngay cat dut giao thong, vay chat thanh 
pho. Dan thanh pho khong nhan duoc tiep vien den bay ngay. Ngay thu bay ho lay dau 
vua dem nop cho Hoang tu. Hoang tu di vao thanh lay lai Vuong Quoc, cuoi cung di theo 
nghiep cua minh. 

Hoang tu vi cat dut dudng giao thong, vay ham thanh bay ngay. Do ket qua hanh dong 

ay. Phai song bay nam trong binh mau, bay ngay chiu con dau de. Nhung vi rang Hoang 

Tu cui dau danh le chan Due Phat Padumuttara cau nguyen vdi bo thi Ion vi hudng ve 

qua vi toi thuong. Lai nua, trong thdi Due Phat Vipassi (Ty Ba Thi) Hoang Tu voi thi 

dan bo thi duong, sua, kem.v.v... tri gia ngan dong vang, cung noi len loi cau nguyen nhu 

vay. Do vay, voi uy kre cua minh, Hoang tu chung duoc qua toi thuong! Vi rang 

Suppavasa gui tin bao ngudi con vay va chiem thanh, do vay, nang phai mang thai bay 

nam va chiu con dau de bay ngay. 

Bac dao su, sau khi ke lai phap thoai nay, nhan dien bon sanh nhu sau: 

Luc bay gio, Hoang tu Sivali, ngudi me la Suppavasa, ngudi cha, vua Ba La Nai la ta 

vay!" 



NHAN XET: 

Mot vi ra ddi xuat gia, chung qua, nhung cung mang theo Nghiep bao the gian tu qua 
khu. Ton gia Sivali do nhung cong due cung dudng cac vi Phat va ldi phat nguyen dat 
duoc qua vi toi thuong nen ddi nay thanh Urn ket qua do. Nhung Ton gia cung phai tra 
qua bao vay thanh bay ngay bang noi kho d trong bung me bay nam va chiu con dau de 
bay ngay. Viec nay thuoc ve Nghiep bao the gian, con qua vi dat duoc thuoc ve Nghiep 
bao xuat the gian. Nhung vi sao Ton gia phai trai qua mot thdi gian qua dai, tu thud Phat 
Pudumuttara den Phat Vipassi va den tan ddi Phat Thich Ca mdi vien thanh ket qua xuat 
the gian nay? 

That ra Nhan Qua xuat the gian tuy co tinh each Nghiep bao, nhung phan ldn co tinh each 
triet ly - hieu theo nghla rong. Su tien dao cua mot ngudi tuy thuoc vao cong nang tu tap 
gidi dinh tue cua ngudi do. Du ngudi nay co phat nguyen dat qua vi, co cung dudng chu 
Phat, bo thi chung sinh, nhung thieu cong nang tu tap gidi dinh tue thi qua vi xuat the 
gian van chua hien huu. Phai doi den khi ngudi nay tinh tan tu tap gidi dinh tue thi nhung 
cong due cung dudng trudc do se troi day tro duyen cho ho duoc thuan tien de dang. 
Hon nua du ho co bat dau tu tap vien ly theo hanh xuat the gian, nhung nhung nghiep the 
gian chang chit trudc do, nhung thoi quen song chim theo ngu due tu lau van can trd ho 
rat nhieu. Neu ngudi khong co y chi phi thuong, neu ho da khong ngung tac thanh cong 
due thi nghiep the gian se thang the. Qua rat nhieu ddi kiep ho bi thang tram mai trong su 
tu tap. Khi thi cong hanh xuat the gian vuot len, khi thi nghiep the gian chiem uu the. Su 
dang co dai dang giua hai the hrc lam cho mot ngudi tu so phat tarn, tien den qua vi phai 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 100 



trai qua thai gian rat lau. Neu ho dong manh phi thuang thi thai gian do moi co the rut 

ngan han duac 

Nhu mot nguoi chung Tu Da Hoan, phai trai qua nhieu Ian tro lai coi nguoi moi chung 

Alahan. Thai gian nay co khi chiem ngot muoi may nghin nam. 

Nguoi me am muu voi Hoang Tu trong viec vay ham thanh nen chiu mang nang bay 

nam, dau de bay ngay. Khi qua bao xay ra lien he den nhieu nguoi trong do, chung ta 

phai biet rang ho co hop tac voi nhau trong luc tao nghiep. 

Vua Asoka co nguoi ban than lam dai than chi vi thud qua khu ho cung nhau tao nhieu 

cong due. 

13 - KHOE KHOANG 

(Trich Toa thien chi quan tr 8) 

"....Ngai Tri Khai tu biet to Nam Nhac cung voi huynh de 27 nguoi den Kim Lang. Luc 
dau chua ai biet Ngai nen khong co nguoi thinh phap, khi ay co vi Tang hieu Phap Te, tu 
khoe thien hoc, gap Ngai den, nam dua ghe hoi: 

- Co nguoi o trong dinh nghe dat nui rung dong, biet co vi Tang quan ly vo thuong, ay la 
dinh gi? 

Ngai dap: 

- La bien dinh chua sau, la ta chung am nhap. Neu chap, neu noi, thi dinh ay chac chan 
phai mat. 

Phap te nghe noi kinh hai dung day thua: 

-Toi thuang duac cai dinh nay, vi noi cho nguoi nghe nen da mat. 

Tu day, tieng tarn Ngai don khap. Vua quan cho den dan da deu ram ro tim den cau phap 
quyy..." 



NHAN XET: 

Ngai Tri Khai la mot nhan vat lung lay cua Phat giao Dong phuong. Cuoc doi Ngai day 

nhung huyen thoai huy hoang va choi ngai anh sang chung ngo. Vua nghe Phap Te trinh 

bay so dac, Ngai lien biet cho sau can cua vi nay va cung biet luon cai nguy hiem cua su 

khoe khoang do. Phap Te noi ra canh gioi den duac nay cho nguoi biet nen bi thoai that 

lap tuc. Su noi ra ay mang theo hai y nghia: 

Mot, chap canh gioi do la that. 

Hai, co y khoe khoang. 

Hai y nghia nay be gay cong due da co. 

Doi khi phuoc qua khu con nhieu thi du nguoi nay co khoe khoang van khong bi thoai 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 101 



that ngay sau do. Nhung khoe them vai Ian nua thi chac chan mat lien. Ai co kinh nghiem 
tu hanh de y dieu nay thi biet ro. Co nguai khoe rang minh it binh, it nao, vai horn sau 
binh ap toi Co nguai khoe minh giu giai trong sach, it lau lien bi khuyet trong giai bon. 
Co nguai khoe minh ngoi thien khong bi hon tram, chang bao lau can buon ngu pha quay 
thai toa thien cua ho. Co nguai khoe minh duac giac ngo thanh tinh, ke tu do tarn khai 
sinh loan tuang phien muon du thu. Co khi khoe minh ngoi thien duac lau gia, Ian sau 
khien co duyen su nai than phai giam gia ngoi thien lai. 

Muon danh gia mot nguai tu hanh con bi trac tra hay khong, ta cu viec xem nguai nay 
con co nhung lai noi khoe khoang hay khong. Neu ho cham dut moi hinh thuc khoe 
khoang thi doi tu cua ho bat dau on dinh. Neu ho van con khoe khoang du tho hay te, thi 
cong phu cua ho van con bi tang giam bat thuang. 

Nhung bac co cong phu Thien Dinh sau xa thuang rat kin dao, khong bao gia tiet 16 ve 
minh. Nhung bac dat dao vien man nhu Due Phat va chu vi Alahan thi doi khi co noi len 
so dac cua minh de gay niem tin cho chung sinh no luc tu tap, nhung vTnh vien khong con 
bi thoai that nua du co noi ra. Nhung su trinh bay so dac cua ho rat la hien lanh, khiem 
ha, dung doi tuang va dung luc, khong phai luon luon tiet 16. Co nghe cac Ngai trinh bay 
nhung mau nhiem tu chung, chung ta van nhan thay ve diem dam, hien hau va khiem 
cung.Ngay nay co rat it nguai dat dao vien man, vi vay chung ta nen can than. 
Gan day co nguuai day mon do rang hay tin chinh minh la Phat, dung cau nguyen ben 
ngoai nua. Thoat dau nguai mon do thay ngo nga kho chap nhan, "ta co phai la Phat 
khong, sao ta khong biet?". Lau ngay bi thay am thi mai nen ho bat dau chap nhan "ta la 
Phat". Ke tu khi chap nhan la Phat, ho phat ngon cao vot tan may xanh, nhu "Phien nao 
vong tuang chi la cai bong hu doi, khong lien quan den tu tanh. Tu tanh von la thanh tinh 
va day du dieu dung, khong can tu chung them nua. Moi hanh vi noi nang cu dong deu tu 
tu tanh luu xuat, nhan duac cho nay thi Phat da hien huu tu lau.".... 
Mac du ho ly giai rat cao sieu, nhung cai nhin khach quan ben ngoai thay ho cang luc 
cang mat dan tu each, ngong nghenh, ngao man, bua bai va tranh han thua trong rung cau 
noi vai moi nguai. Tham chi ho di dan den pha hoai giai bon nua. Ho cho rang giai la de 
day nhung ke tieu can tieu tri, con nguai don ngo toi thuang thua thi khong can giu giai, 
vi du co hanh cac due kc van khong mat tu chu. Nguai co duyen lanh chanh kien thi 
tranh xa ho. Nguai co chung tu ta kien thi di theo ho de rai vao ho sau toi 16i. 
Tai sao lai co hien tuang la nhu vay? Neu cho hieu biet cua ho la dung thi ca sao ho mat 
dan due hanh nhu the? Con neu kien giai cua ho la sai thi sai 6 cho nao? 
Cai sai thu nhat cua ho la co y khoe khoang va lam nhan TLT TANH, mac du ho chua 
tung song tron ven nhu tu tanh, cai sai thu hai la, nhung kien giai cua ho rai han vao ta 
kien doan thuang ma thai tai the Due Phat khong bao gia noi tai. Chinh vi ta kien doan 
thuang nay nen ho di vao toi tarn toi 16i. 

Tarn vi nhu nuac bien ca menh mong, chua quyet dinh la dong hay tinh. Neu ai chap tarn 
von tinh la sai vi tu vo thuy da co song vo minh nhap nho mai. Nhung neu ai chap tarn 
dong vTnh vien cung sai vi neu du nhan duyen tu tap thi tarn se an dinh, song thuc se 
dung. Noi tarn khong dong khong tinh, chang co nghia la tarn co mot canh giai nao khac 
sieu viet ngoai dong tinh, ma chi co nghia tarn khong co dinh, chua nhat dinh la dong hay 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 102 



tinh. Neu tarn ke pham phu khdi song chap chung va ngudi nay kheo dung phuong tien tu 

tap de nhap dinh thi song tarn dung lai Nhung do nhan duyen tai sinh (Nhap duoc dinh 

nhung chua rot rao) song tarn se khdi day trd lai d doan dau cua than ke tiep. Chung tu tu 

tap ddi trudc se giup ho an tarn mau chong hon ngudi thuong. 

Cung cai tarn do chu khong cai tarn nao khac, se dua den tai hoa, dau kho luan hoi neu no 

se lam cho phien dong lang xang. Cung cai tarn do chu khong cai tarn nao khac, se dua 

den binh an, hanh phuc, giai thoat, tri tue neu no duoc lam cho an tinh tich nhien. 

Ai cho rang tarn von tinh la roi vao thuong kien ma Trung Quan Luan da dinh nghia ro 

rang. Thuong la cai gi co san va keo dai den horn nay mai sau. 

Ai cho rang vong tudng khong dinh dang gi vdi tu tanh thi roi vao doan kien giong nhu 

tach doi song va nude. Neu tu tanh khong lien quan vdi phien nao thi tu tanh khong the 

khoi dung pha tru phien nao de giai thoat. 

Co ngudi lai cho rang cai tanh udt cua nude von khong co tudng dong hay tinh. DT nhien 

cai tanh do khong noi dong tinh, nhung co gi la mau nhiem ich loi neu tarn van chap 

chung loan tudng. Cai tanh do chi phat huy duoc tac dung ich loi neu cai tudng cua no la 

tinh. 

Hoi: Nhung chung ta chi can nhan ra tanh de song thi thoat ngoai tudng dong tinh. 

Dap: Nhan ra tanh do roi con vong tudng chang? 

Hoi: Tuy con vong tudng ma khong dinh dang gi den tu tanh. 

Dap: Neu con mot chut vong tudng thi ca quyet ong chua biet tu tanh la gi. Co khi ong 

chi biet duoc mot chut tarn rong rang sang to ma lam nhan la ngo duoc tu tanh. Day la loi 

Tang thuong man lam ton nhieu cong due. 

Hoi: Vong tudng giong nhu hinh anh tren man anh, chi tai ngudi so hai chd no dau co tac 

dunggi! 

Dap: Neu ong cho rang vong tudng khong co tac dung, biet ong roi vao chap KHONG. 

Co the ong duoc sue tinh giac de kiem soat vong tudng de dang, nhung neu vi the ma ong 

cho rang vong tudng khong co tac dung thi roi vao ta kien chap khong. Khi song Ian tan 

thi ta cho song khong co tac dung, nhung neu no vung day thi co the lat up thuyen be, 

cuon troi nha cua. Khi tarn nho nhiem thi dudng nhu khong co tac dung, nhung neu no 

vung day thi chang chuyen gi ma khong lam, giet ngudi, dot nha, cudp cua... la chuyen 

de dang. Neu chap khong nhu ong thi danh mat su tinh tan cua moi ngudi. Thdi tai the 

Nguyen thuy, Due Phat de cao su tinh tan vi Ngai thay duoc tinh each trung dao khong 

co dinh cua TAM. Neu kheo tu thi tarn do duoc an tinh. Neu vung tu thi tarn do lang 

xang, va neu tarn do lang xang thi sinh ra si me md mit, neu tarn do an tinh thi hien thanh 

tri tue tu bi. 

Hoi: Tai sao Luc To Hue Nang khi ngo thot len cau nao ngd tu tanh minh von thanh tinh? 

Dap: The tanh thi von thanh tinh, trum khap va vo nga, khong cua rieng ai. Chu tu trong 

tu tanh cua Luc To van con ham y rieng re, de lam ngudi sau hieu lam. Ban nga phien 

dong la rieng, nhung the tanh thanh tinh thi khong rieng. Chi co nhung ngudi nhap chanh 

dinh, hoa chung vdi Chu Phat mot Ban the duy nhat, cam ung khe hop vdi tat ca chu 

Thanh, mdi goi la ngudi biet ro the tanh do. Phi trudng hop nay, du co duoc tarn rong 

rang thanh tinh van chua phai la the tanh. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 103 



Tarn thuc cua pham phu thi phien dong lang xang, khong san thanh tinh. Phai nha nhan 

duyen tu tap rat nhieu mai dung lang dugc tarn thuc, pha het vo minh, doan tru ban nga. 

Gan ep tarn thuc do la san thanh tinh lien rod vao thuang kien cua ngoai dao. Due Phat 

khong noi tarn san thanh tinh vi no con tuy duyen tu tap, khong co dinh. 

Nhung ke co kien giai duang nhu cao vot, khong nga rai vao ho doan thuang nen ket qua 

cua ta kien do la mat dan dan due hanh va tiep theo la ac dao dai cha. 

Cac thien su hay dung cac thien ngu la nhung cau noi ngan gon nhung rat co dong y 

nghia, rat bi hiem va doc dao. Vi du: 

* Tang hoi: 

- The nao la y To su? 
Cuu Phong dap: 

- Mot tac long rua nang chin can. 

* Tang hoi: 

- The nao la y To su? 
Trieu Chau dap: 

- Chan rang moc long (Khong coc tap) 

* Tang hoi: 

- The nao la tran tran tarn muoi? 
Van Mon dap: 

- Cam trong bat, nuac trong thung. 



Dai nay cac thien gia cung bat chuac cac thien su dung thien ngu de doi dap, nhung 
khong nga bi sai su bai tarn khoe khoang va han thua vi te a trong. Nguai khon ngoan co 
khi bi gan hoi bang thien ngu, van lam bo khong biet gi de tranh duac cai loi khoe 
khoang va han thua. Chung ta tu tap giai thoat theo con duang Phat day hay co gang 
kiem soat trong rung cu chi lai noi dung de 16 su khoe khoang ra ngoai. Duac nhu vay thi 
cong phu ft bi thoai lui. 

Han nua, trong tien trinh tu tap Thien Dinh, nguai sap nhap dinh deu phai trai qua mot 
quan ai nguy hiem do tuang am bien hien. Du hinh thuc quai di se xuat hien trong giai 
doan nay. Co nguai thay minh xuat hon di van du cac coi; co nguai xuat hien than nhan 
thay xa ngan dam; co nguai thay hao quang, hoa sen...; co nguai biet duac tarn niem ke 
khac; co nguai biet chuyen qua khu vi lai; hoac nghe ben tai co tieng noi vang vang giang 
giai dao ly; hoac thay Phat den xoa dau tho ky khen ngai; hoac thay chu Phat tu tap ngoi 
day ca bau trai; hoac tay chan cung da nhu sap chet. Hoac duoi tay ra lua chay phung 
phung; hoac chi tay len trai lien do mua xuong..., rat nhieu nhung tuang la lua gat nguai 
tu thien a ai ma cua quy nay. Nguai tu thien khong biet dung phuang tien de pha tan 
nhung quai trang tren se lot vao duang ta, vong tuang chua het ma da co than thong. Rat 
nhieu nguai tu den giai doan nay lien tu xung la thanh Phat thanh To. 
Phap Te dang a trong tinh trang nay nen bi Ngai Tri Khai qua la "Ta chung, am nhap" 
Phai pha tan cac quai trang do mai co the vao sau trong chanh dinh duac Nguai dam 
duoi theo cac quai trang do se phat dien. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 104 



14 - PHAP MON THICH HOP 

(Trfch Bon Sanhl.tr 21) 



" Mot con gai cua nguoi trieu phu thong dam vdi no le trong nha va cung nhau tron di 
biet tich. Ho song voi nhau va ha sinh hai nguoi con trai. Dua Ion ten Maha Panthaka va 
dua nho ten Culla Panthaka. Cuoi cung hai dua nho duoc giao lai cho ong ngoai theo su 
yeu cau. Maha Panthaka thuong di voi ong ngoai nghe Due Phat thuyet phap va roi xin 
xuat gia. Sau khi xuat gia, day du tuoi tho dai gioi, lam tron cac bon phan, Maha 
Panthaka chung qua Alahan. Ton gia lien tim ve do cho Culla Panthaka duoc xuat gia va 
tho gioi Sa Di. Nhung Sa Di Culla Panthaka to ra rat am don, trong bon thang khong the 
hoc thuoc long mot bai ke ngan. Co le de thuc day nguoi em minh mot Ian quyet liet, ton 
gia Maha Panthaka duoi Culla di ve. 

Do la ngay co nguoi cu si Jivaka Komarabhaca thinh Due Phat va nam tram Ty Kheo den 
nha tho thuc, nhung Maha Panthaka tu choi su co mat cua Culla. Culla Panthaka buon ba 
khoi y tuong tro ve the tuc de lam cac cong due nhu bo thi.v.v... Tren duong di ra khoi 
Tinh xa, Culla gap Due Phat danh le va duoc hoi di dau, Culla thua lai moi chuyen. Due 
Phat dem Culla ve huong phong, giao cho mot mieng vai duoc tao bang than thong, bao 
rang: 

- Nay Culla Panthaka, hay huong ve phia dong, dung mieng vai nay lau qua lau lai va 
noi: "do vat lau bm, do vat lau bui. 

Sau do, Due Phat dung gio, cung cac Ty Kheo di den Jivaka con lai Culla Panthaka ngoi 

lau cho den khi mieng vai bi nhdp. Culla suy nghi: "Vua roi, tarn vai nay la rat sach se, 

nhung nay vi ta, no tro thanh nhdp nhua. That su cac hanh la vo thuong!" 

Culla an tru tren doan diet, thien quan duoc tang truong. Bac dao su biet tarn thien quan 

cua Culla da dat duoc vien man nen phong hao quang, phan than ngoi truoc mat Culla 

noi len bai ke rang:Tham san si moi la bui cau cua tarn can phai tru bo. Cuoi bai ke Culla 

Panthaka chung qua Alahan voi vo ngai giai thau suot ba tang kinh dien. Sau do Due 

Phat bien mat. 

Khi ay Jivaka dang vat thuc den, Due Phat lay tay ngan binh bat khong nhan, hoi: 

- Nay Jivaka, trong Tinh Xa con Ty Kheo hay khong? 
Maha Panthaka thua: 

- Bach The Ton, trong Tinh xa khong con Ty Kheo nao. 
Nhung Due Phat noi: 

- Nay Jivaka, con co Ty Kheo. 

Jivaka lien sai mot nguoi di xem thu. Tai Tinh xa Culla Panthaka hien ra ca ngan Ty 

Kheo day ca rung xoai, tat ca deu khac nhau va lam cac cong viec khac nhau. Nguoi kia 

thay vay tro ve bao voi Jivaka. 

Truong lao Panthaka 

hoa minh thanh ngan Ian 

Noi rung xoai xinh dep 

cho thoi duoc goi den. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 105 



Due Phat bao cho goi Culla Panthaka. Ngudi kia trd lai hoi thi tat ca deu tra ldi: 

- Toi la Culla Panthaka! 

Nguai ay ve thuat lai. Due Phat bao hay nam tay va mdi ngudi xung danh dau tien. 

Ngudi ay lam dung nhu vay. Ngay luc ay, ca ngan Ty Kheo bien mat. 

Sau thai tho thuc, Due Phat khuyen khich Ton gia Culla Panthaka rong tieng su tu lam 

cho song dong ba tang kinh dien trong ldi noi cam on cua minh. 

Chieu den Due Phat da tra ldi ve nguyen cd dac biet cua Ton gia Culla Panthaka cho cac 

Ty Kheo. Trong thoi Due Phat Kassapa, Culla Panthaka xuat gia, co tri tue, cudi khinh bi 

mot Ty Kheo am don dang co gang hoc thuoc long mot doan kinh. Ty Kheo ay ho then vi 

cai cudi ay nen dong tarn khong the nhd va doc len duoc doan kinh. Do ket qua nghiep 

ay, ddi nay Culla xuat gia trd thanh am don, nhung cau mdi hoc lam Ton gia quen ngay 

nhung cau da hoc 

Va trong thoi qua khu, Ngai lam vua khi dang di bo hanh xung quanh thanh pho, mo hoi 

chay ra tu tran, Ngai lay mot mieng vai sach lau tran. Mieng vai trd thanh nho nhdp. Ngai 

suy nghi "Do than nay, mieng vai sach da bo nguyen trang trudc va trd thanh nho nhua. 

That su cac hanh la vo thudng." 

Ngai nam duoc tu tudng vo thudng. Day la su lien quan den su tu tap hien tai. 



NHAN XET: 

Ban chat Ton gia Culla Panthaka la nguoi tri tue bien tai, chi vi cudi khinh bi mot vi Ty 
Kheo am don nen Ton gia cam qua bao am don mot thoi gian. Phai qua mot Ian dau kho 
tuyet vong cung cue Ton gia mdi tra xong ac nghiep u am kia. Tu trudng hop Ton gia, 
chung ta co the danh gia rang doi khi mot nguoi ngu si am don, khong phai vi ban chat 
ngudi nay la thieu tri tue, co khi chi vi Id khinh che su dot nat cua nguoi khac nen ddi 
nay cam bao u toi. Con ngudi duoc thong minh tri tue la do kheo giu gin khong khinh 
che ngudi khac, lai hay hudng dan giao hoa lam loi ich cho ngudi. 
Cau chuyen ve Ton gia cho chung ta them niem kinh phuc dao nhan phi thudng cua Due 
Phat. Ngai bier ro mot tac y quan vo thudng cua Ton gia khi nhin mieng vai bi nhdp luc 
Ton gia lam vua trong ddi qua khu xa xoi nao do. Due Phat dung dung lai su kien de lam 
de muc thien quan cho Ton gia, va hieu qua xay ra tue thi. 

Sau khi nhin xuong khan bi nhdp, Ton gia chot nghiem ra ly vo thudng. Lien do Ton gia 
tham nhap sau vao cac bac Thien Dinh. Due Phat phan than den danh thuc Ton gia Ian 
cuoi cung bang mot bai ke, va ngay do Ton gia thoat ra khoi su rang buoc cua Tarn gidi. 
Ai co thuc hanh Thien Dinh deu co kinh nghiem rang, vdi phap mon nay minh de nhiep 
tarn hon la vdi phap mon khac. Phap mon thich hop vdi minh cung co nhan duyen tu 
nhieu ddi qua khu. Mot ngudi thanh Urn cong phu Thien Dinh bang phap mon tuy tue. Co 
the trong ddi qua khu ho da tung tu tap theo phap mon nay, hoac tan than su tuy tue. 
Ngudi thanh Urn bang cong phu Thien Dinh bang phap mon quan sat ly vo nga, vo 
thudng, nhan duyen, bdi vi trong ddi qua khu ho da noi nhieu, suy nghi nhieu ve giao ly 
ay. 

Tuy nhien dieu do cung khong co dinh. Co khi ho co duyen vdi phap mon nay, nhung lai 
gap vi thay chi day duy nhat phap mon kia theo so trudng cua ong. Luc dau ho kho ap 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 106 



dung, nhung huan tap mai roi cung trd thanh quen thuoc, mac du se khong thuan lgi bang 
sy ap dung mot phap mon da co duyen tu trudc. 

Ngudi diem dam ft kien giai thi thich hap vdi loi tu chi. Ngudi lanh lgi thi thich hgp vdi 
loi tu quan. Tuy nhien nguai tu chi de rai vao si dinh neu khong co duyen (tu minh hay 
nhd thien tri thuc) vugt qua. Ngudi tu quan de roi vao benh kien giai va nga man. De 
tranh hai cai nhugc diem cua hai hang ngudi nay, doi khi vi thay sang mat doi nguoc hai 
phap mon lai. Vdi ngudi de roi vao si dinh thi cho tu quan hoac nghien cuu cong an. Vdi 
ngudi kien giai qua dang thi cho tu chi de dung tarn lai. 

Phap mon so trudng cua moi ngudi van co the xuat hien nhung khuyet diem cua no, ma 
neu hoan toan tuy thuoc vao no, chung ta co the mac nhung thien kien chu quan, nhat la 
van de doc ton phap mon. Chung ta co duyen vdi phap mon cua minh nhung phai khach 
quan thay nhung uu diem cua phap mon ngudi khac. Dung voi vang chu quan mot chieu. 
Due Phat vien man tri tue nen su dung moi phap mon mot each linh hoat tai tinh. Bai 
kinh giao gidi La Hau La, chung ta thay, ban dau buoi sang Due Phat day La Hau La 
quan su vo thudng cua Nam am. Chieu den Ngai lai day La Hau La dung phap Anban 
(Anapana) mot phap mon tuy tuc. Noi phap Anban nay, Ton gia chung qua Alahan. Phap 
mon quan Nam am can cho Ton gia ban dau, nhung phap Anban se can cho Ton gia ve 
sau. 

Cac vi chan su ve sau thudng dem phap mon so trudng cua minh ra giao hoa, it co thong 
cam rong rai vdi cac phap mon khac trong dao Phat. Dieu nay dua dan den tham kich 
chia re trong Phat giao ve sau. 

15 - TRUING LAO LOSAKA 

(Trich Bon Sanh 1, tr 158. Chung toi trich bai nay vi noi day co nhieu y nghia ve Nghiep 
bao) 



" Ai la trudng lao Losaka? Do la mot ngudi xu Kosala, con mot ngudi danh ca, mot tai 
uong cho gia dinh, mot Ty Kheo khong nhan dugc vat thuc 

No dau thai trong gia dinh danh ca, trong mot lang danh ca gom mot ngan gia dinh d 
Kosala. Trong ngay no dau thai, ca lang khong danh dugc con ca nho. Tu do trd di lang 
danh ca gap nhieu ton hai. Khi no con d trong thai, lang cua chung bi lua dot bay Ian, bi 
vua xu phat bay Ian. Dan dan ho roi vao tung thieu. Ho suy nghi: "Giua chung ta phai co 
mot ngudi xui quay". Ho chia lang thanh hai. Ben nao co Losaka thi tiep tuc bi ton hai, 
con ben kia thi tang thinh. Ho lai chia nhom ton hai lam hai, lam hai nua, lam hai nua, va 
cuoi cung tim dugc gia dinh cua dua be bat hanh, gia dinh ay bi danh duoi khoi lang. 
Ngudi me phai tim song mot each kho nhoc, bung mang thai, va sau do sinh dua con trai. 
Dua be dugc sinh trong doi song cuoi cung, do do khong the bi giet hai. Nhu ngon den 
trong chiec ghe, dieu kien de thanh Alahan chay do trong tim cua no. Ngudi me nuoi 
dudng no, tap no di dung vung vang, dat trong tay no mot bat di xin, bao no di den cac 
nha, roi bo tron! Tu do, no song mot minh, tim do an tai cho nay, nam ngu tai cho khac, 
khong de y tarn rua than the, va tim song mot each cue kho. No dan dan ldn len dugc bay 
tuoi, lugm tung mieng com thua noi san nude rua bat cua cac gia dinh. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 107 



Roi bac tuong quan Chanh phap (Sariputta) dang di khat thuc a Savathi, thay dua be 
dang thuong, khai long tu bi vai no, goi den hoi nan. 

- Thua Ton gia, con song khong noi nuong tua. Cha me vi con song qua met moi, nen bo 
roi con roi iron di. 

- Con co muon xuat gia khong? 

- Thua Ton gia, con muon xuat gia nhung ai se xuat gia cho ke khon cung nhu con? 

- Ta se xuat gia cho ! 

- Lanh thay! Hay xuat gia cho con! 

Truong lao Sariputta dem no ve san soc, tarn nia cho an uong va the phat. Khi day du 
tuoi no duoc trao dai gioi. Khi Ion tuoi duoc goi la truong lao Losakatissa. 
Truong lao Losakatissa it phuoc, ft nhan duoc do cung duong. Ai muon dat thuc an vao 
bat cua truong lao thi bong thay bat nhu da tran day. Con ai sot chut chao vao bat cua 
Ngai, thi noi dia cua ho, phan chao con lai bien mat. Sau mot thoi gian dai, thien quan 
duoc tang truong, truong lao chung qua Alahan toi thuong. Tuy nhien truong lao van 
duoc do an it oi. Tho hanh truong lao dan dan giam thieu va ngay nhap Niet Ban da den. 
Tuong quan Chanh phap biet dieu nay, muon truong lao duoc no bung mot Ian cuoi, dua 
truong lao cung vao thanh Savathi khat thuc. Nhung hai vi khong nhan duoc mot cai xa 
chao huong nua la mieng thuc an! Sariputta bao Losakatissa ve ngoi tai phap duong cho 
doi, con Ngai xin duoc thuc an goi ve nhung nhung ngudi duoc giao dem ve deu quen 
dua lai cho truong lao. Khi Ton gia Sariputta tro ve hoi lai biet duoc su tinh thi bong mat 
trdi da bat dau chech ve phia tay. Ton gia dich than nhanh chong (dung than luc) den 
cung vua Kosala. Nha vua dang len cac loai banh ngot de an phi thoi. Ton gia tro ve bao 
Losakatissa hay dung banh, trong khi Ton gia cam bat dung mot ben. Losakatissa vi long 
kinh trong khong dam an trong tinh trang do. Ton gia bao: 

- Nay hien gia hay dung. Ta se cam binh bat va dung day. Neu ta roi binh bat nay thi 
banh se bien mat 

Vi the truong lao Losakatissa an tru chanh mem thong tha dung banh. Do than thong cua 
bac toi thuong thu tuong quan chanh phap, banh ay khong bien mat. Horn ay, truong lao 
Losakatissa duoc an nhu y, day du, no bung. Ngay horn ay Losakatissa nhap Niet Ban V6 
Du Y. Due Phat dung mot ben va chung kien than duoc hoa tang, cac xa loi duoc thau 
nhan va dien thap duoc dung len tren. 
Due Phat da ke lai bon sanh nhu sau: 

- Thoi Due Phat Kassapa, Ton gia Losaka lam mot Ty Kheo tru tri mot Tinh xa nho noi 
ngoi lang va duoc mot dien chu ho tri. Ty Kheo ay tinh tinh boc true, hon nhien, giu gioi 
va chuyen tu tap thien quan. Chot co vi truong lao da chung Alahan tu dau di den ngoi 
lang gap vi dien chu. Vi dien chu hoan hy kinh phuc phong each cua truong lao nen da 
don tiep moi moc, cung duong, nghe phap, danh le va thua:. 

- Thua Ton gia, hay di den ngoi Tinh xa trong lang, chung con se den yet kien Ton gia 
vao chieu nay. 

Vi truong lao Alahan di den Tinh xa, danh le Ty Kheo tru tri va sau khi xin phep, ngoi 
xuong mot ben, vi tru tri than mat hoi han. 

- Thua hien gia, hien gia da tho thuc chua? 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 108 



- Thua, duoc roi 

- Dugc tai dau? 

- Tai nha nguoi dien chu trong lang cua ton gia. 

Truong lao hoi cho nghi cua minh, sau do ngoi toa thien yen on den chieu moi xuat. 
Vao buoi chieu, nguoi dien chu dem theo huong hoa, den dau den hoi vi tru tri ve truong 
lao luc sang. Roi ong den danh le, ngoi xuong mot ben nghe thuyet phap. Sau khi nghe 
thuyet phap, ong moi hai vi den nha vao ngay mai. Vi Ty Kheo tru tri suy nghi "Dien chu 
nay da bi phan tan. Neu Ty Kheo nay con o day, dien chu ay se khong con dem xia den ta 
mot chut nao nua. Ta phai lam the nao de vi ay khong o duoc trong tinh xa nay!" 
Vi truong lao biet tarn niem cua vi tru tri nen lui ve phong toa thien. Horn sau, vi tru tri 
goi khach bang cai go nhe noi cua phong va ra di mot minh den nha nguoi dien chu. 
Nguoi dien chu don tiep vi tru tri va hoi tham vi khach. 

- Toi co goi ong ta, nhung ong ta ngu say chua day. Co le vi bua an tai nha ong horn qua 
chua tieu hoa nen ong met. 

C) Tinh xa, vi truong lao Alahan den gio khat thuc, cam bat dap y bay len hu khong den 
mot noi khac. 

Sau khi cung duong cac mon an thuong vi len tru tri xong, nguoi dien chu goi thuc an ve 
cho vi tang khach. Ve ngang giua duong, vi tru tri do het thuc an ay vao mot dong than 
dang chay ben duong. Den Tinh xa, khong thay vi khach o dau, vi tru tri suy nghi: "Co le 
Ty Kheo ay da doan tan lau hoac, biet duoc y dinh cua ta nen bo di roi chang? 6i! Ta vi 
su ich ky da lam mot viec khong thich dang." 

Voi uu sau ray nit, vi ay bong nhu ke khong hon va khong bao lau menh chung sinh vao 
dia nguc. Trong nhieu ngan nam, no bi thieu dot o dia nguc Het than dia nguc lai lam 
than quy doi nam tram nam khong ngay nao duoc no bung. Chi co mot ngay duy nhat no 
duoc an no bung boi do ue nhiem cua thai. Het than quy doi, no sinh lam cho ngot nam 
tram doi. Trong thoi gian nay, no chi duoc mot ngay duy nhat duoc an no bung boi thuc 
an mua ra. Bo than cho cuoi cung, no sinh lam nguoi trong mot gia dinh ngheo doi o 
nuoc Kasi. Tu khi no sinh ra, gia dinh cang tro thanh ngheo doi cung cue No khong bao 
gio duoc hup den nua bat chao chua. Cha me no khong the chiu duoc su doi kho qua 
dang nay, da duoi no di. Khong noi nuong Ura, no di lang thang va den tai Balanai. 
Luc bay gioi Bo tat (tien than Phat Thich Ca) sinh lam vi giao su noi tieng day nghe 
nghiep cho nam tram thanh nien. Dan Balanai tro cap doi song cho nhung hoc sinh 
ngheo. No ten Mitavindaka vao hoc nghe va nhan tro cap. Nhung tanh no doc ac, kho day 
hay danh bay va di choi. Duoc Bo tat khuyen day, no van khong nghe theo. Trong mot 
Ian gay go voi ban be, no tron di lang thang den mot lang bien dia, lam thue sinh song. 
Tai day no song voi mot nguoi dan ba ngheo kho va sinh duoc hai dua con. Nguoi lang 
thue no day ho voi nhung kien thuc trudc do, tra tien va cho no mot cai choi tai cua lang. 
Tu khi Mitavindaka den, dan lang bi vua xu phat bay Ian, nha cua bi chay bay Ian, ho 
chua nuoc bi can bay Ian. Do thua cho no, ho duoi no va vo con di. No dem vo con di 
lang thang kc vao mot khu rung phi nhan bi phi nhan an thit ca vo va con, no mot minh 
chay thoat. Ngay kia no den ben tau, xin lam thue tren mot chiec tau di bien. Khi chiec 
tau di bien duoc bay ngay, bong nhien tau dung nan lai nhu co ai nam giu. Chung rut 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 109 



tham xem ai la nguoi xui xeo. Bay Ian the rai vao Mitavindaka. Chung tha no xuong bien 
cung voi chiec be, va tau lai tiep tuc ra di. No nam tren be tre troi lang thang tren bien. 
Do ket qua giu giai trong thai Due Phat Ca Diep, no gap mot lau dai bang pha le voi bon 
tien nu. No song huang kc thu trong bay ngay. No lai len be tre di cho khac va gap tarn 
tien nu trong lau dai bang ngoc. No lai di va gap 32 tien nu trong 16 lau dai bang vang. 
Sau do no ra di va gap thanh da xoa a giua hon dao. Co mot nu da xoa song voi hinh thuc 
con de. Mitavindaka khong biet, bat lay con de de an thit. Con da xoa nu ay dung uy lire 
nhac bong no len nem no bay qua khoi bien roi xuong mot bui gai tai cai hao kho nuoc, 
Ian tron roi dung tren day. Luc bay gia tai cai hao ay, an trom thuong hay den giet de cua 
vua. Cac nguoi chan de dung nup rinh an trom. Mitavindaka bi cac nguoi chan de tua ra 
bat ket toi trom de, danh no, troi no va dan no ve cho vua. Luc bay gio Bo tat voi nam 
tram thanh nien, di ra khoi thanh de tarn. Thay Mitavindaka bi bat, Bo tat lien xin nhan 
dem ve cho lam nguoi no le de tiep tuc hoc hoi va song voi Bo tat". 



NHAN XET: 

Cuoc doi cuoi cung cua truong lao qua thuong tarn, ai nghe den deu cam thay bui ngui bi 
luy. Cai doi khat da deo duoi ton gia Losaka suot bao nhieu kiep qua khu va con bam 
theo den tan nhung gio phut chot. Chi vi da do bo phan an cung duong cho mot vi Alahan 
ma ton gia phai chiu dung su thieu kem cung cue kho tuong tuong nhu vay! 
Ton gia von la nguoi hien lanh boc true, nhung tarn do ky chua duoc diet tru, hay con 
ngu ngam trong goc toi cua tarn thuc. Va doi khi cam thay co nguoi chia bat quyen lai 
cua minh, tarn do ky khoi len manh me. Khong nga ton gia da do ky voi mot nguoi ma 
khong mot kc thu nao cua Tarn giai co the rang buoc duac 

Roi trong cuoc dai chung ta se phai doi dien voi nhung truong hop tuong tu. Se co nhung 
nguoi tinh tan hon ta, tai gioi hon ta, due hanh hon ta, duoc su cung kinh cung duong 
hon ta. Luc do ta se co dip nhin thay mat may cua su do ky xuat hien. Neu tu bay gio 
chung ta khong chuan bi don long minh thoat khoi su rinh rap cua tarn do ky, thi se co 
mot luc nao do ta phai tac thanh nhieu toi loi. Ke tu bay gio chung ta phai thuong tu nhan 
nhu voi long minh la se hoan hy vui mung khi thay co nguoi vuot troi hon ta ve cac 
phuong dien. Tarn tuy hy se dem den cho chung ta rat nhieu cong due ma chung ta khong 
phai ton mot chut sue luc tai san nao ca. 

Neu chung ta tuy hy voi nguoi gioi hanh, chung ta se thanh Urn gioi hanh. Neu chung ta 
tuy hy voi nguoi tai ba, chung ta se thanh Urn tai nang. Neu chung ta tuy hy voi nguoi 
dac dinh, chung ta se sau vao Thien Dinh. DT nhien ngoai su tuy hy, chung ta van phai 
thuc hanh cac dieu kien khac va o day, tarn tuy hy, la su ho tro Ion lao cho ket qua. 
Tai sao su bat hanh cua Ton gia lai lay sang nhung dan lanh sinh song chung quanh mot 
each khac nghiet nhu vay? Do la cai duyen co de Ton gia bi ho xua duoi di lang thang va 
chiu dung nhung khon don khac. Nhung it ra trong vo luong doi song qua khu, ho da 
chung nhau tao nhung ac nghiep nao do roi, va cai xui cho Ton gia la khi Ton gia hien 
dien, qua bao cua ho tro ra. 

Qua qua nhieu thai gian a ba duong ac, Ton gia duoc sinh lam nguoi, mot nguoi ac doc, 
kho day, hay gay go. Nhung thoi xau cua mot nguoi thuong co nguon goc tu mot doi 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 110 



song sue sinh nga quy nao do trong qua khu. Nguoi hien lanh tot bung la nguoi da co 
duoc than troi nguoi lien tuc nhieu doi truoc day. Su chuyen doi nghiep tho sinh cua mot 
nguoi phai bat dau bang su chuyen doi tarn hon cua ho. Su thay doi tarn hon la goc de 
dua ho den nhung coi gioi khac hon. Neu khong kiem soat va chuyen hoa tarn hon cua 
chinh minh, vuc tham doa lac luon luon la su cho don gan ke. 

Cong due tri gioi tu thoi Due Phat Kassapa, thay vi dem den qua bao xuat the, lai dem 
den cho Ton gia kc thu tran gian noi cac ku dai va tien nu tren bien. Chi vi qua nhieu doi 
kiep ku xa sinh trong ac dao, Ton gia da danh mat su thu huong ve nuic tieu giai thoat. 
Va nhu vay, qua bao cua cong due cu da di kc sang duong khac. Cung mot hanh vi cung 
duong, nhung nguoi thi huong den kc thu o doi sau, nguoi thi huong den qua vi giai 
thoat. Qua bao se tuy theo su thu huong cua ho ma tro ra thich hop. 
The thi qua vi Alahan doi nay cua Ton gia do dau ma co? 

Di nhien cung bat nguon tu thud km Ty Kheo thoi Due Phat Kassapa, va se nhat nhoa 
theo dong thoi gian vo tan, neu khong co su kham pha cua Bo tat Thien Tue, tien than 
Phat Thich Ca. Chinh vi kham pha ra hat giong ft 6i con bi vui dap noi con nguoi 
Mitavindaka khon kho va ac doc nay nen Bo tat da chiu kho nhiep tho va gko hoa dan 
dan. Cau chuyen bon sinh tren, khong ke tiep doan sau nua, nhung chung ta phai hieu 
rang o nhung doi sau Mitavindaka tiep tuc duoc Bo tat nhiep hoa mai. Nhung dao trang 
an tu Thien Dinh cua Bo tat nhieu kn xuat hien tai Tuyet son km sao khong co mat 
Mitavindaka! Bo tat da kheo leo va kien nhan khoi lai hat giong giai thoat cua 
Mitavindaka, cham bon giu gin cho no tang truong khong dung nghi. Va cuoi cung hat 
giong do da vuon cao sum xue canh la de cho doi mot thoi tiet quyet dinh can thiet. Thoi 
tiet do chinh la luc Bo tat ra doi de thanh tuu Phat qua va Mitavindaka vao thai noi lang 
danh ca. 

"Nhu ngon den trong chiec ghe, dieu kien de thanh Alahan chay do trong tim cua no." 
Cau noi nay co mot gia tri dac biet. Mot nguoi ra doi de thanh tuu qua vi, hoan toan 
khong phai la chuyen ngau nhien trung hop, ma dieu do da duoc quy dinh ro rang roi. Du 
dua be do song vat vuong kho so nhu "con quy an bun", du no phai lang thang day doa tu 
khi vua biet di, thi no van phai tro thanh mot vi Alahan toi thuong. Nguoi o than toi hau 
de thanh Alahan thi khong ai co the km ton hai duoc nua. That vay du Ton gia bi ghet bo 
den cung cue, nhung khong mot ai co y dinh giet chet Ton gia, va neu co y dinh, ho cung 
khong the thuc hien duoc. 

Tuy qua vi xuat the toi thuong da vien man roi nhung Nghiep bao van chua chiu buong 
tha Ton gia. Ton gia van song mot doi con lai trong su kho khan doi kem. Nhung dieu 
nay khong co nghia Ton gia bi dau kho. Khong con co dau kho noi mot vi da chung 
Alahan. Mac du vi ay co gap nhieu chuong ngai noi hoan canh. Chung ta thay Nhan Qua 
the gian va Nhan Qua xuat the gian tuy co ho tro nhau, nhung van doc lap voi nhau ma 
Ton gia Losaka Tissa la mot bang chung ro ret. Cac vi Alahan binh dang nhau tren dao 
qua, nhung van sai biet nhau tren phudc nghiep the gian. 



C. NHAN QUA BO TAT DAO 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 111 



Chung ta nhuong phan dinh nghfa thuat ngu cho cac vi hoc gia, chi hieu dan gian rang 
Bo tat hanh la su nghiep giao hoa chung sinh cua mot vi da giac ngo giai thoat. Chi boi 
su chung ngo vien man cua minh, mot vi Bo tat moi du dao nhan de quan sat can co 
chung sinh, du tri tue de co nhung phuong tien giao hoa thich hop. Chua chung ngo vien 
man, viec lam loi ich chung sinh chua hoan toan dung nghfa Bo tat. 
Bo tat la gi? 

That ra danh tu chi la hu rong, tam dat boi tarn ly cua con nguoi. Chung ta de bi danh tu 
che mat su that de roi lap ra nhung dinh kien tren do. Hau het quan niem cua Phat giao 
Dai thua deu de cao Bo tat vi ma che bai qua vi Alahan la tieu cue thu dong. Nhung van 
de nay phai duoc tim hieu so luoc truoc khi chung ta budc vao nghien cuu Nhan Qua Bo 
tat dao. Chung ta se nghien cuu ky ve gia tri, vai tro cua Bo tat trong mot luan ban khac. 
Tinh chat cua mot vi Bo tat la Tam Dai bi vien man. Chinh boi tam Dai bi nay ma Bo tat 
thi hien vao sinh tu hoa do chung sinh khong met moi. 

Cung mot van de, khi noi 6 phuong dien tieu cue, chung ta goi la VO NGA, khi noi o 
phuong dien tich cue, chung ta goi la DAI BI. Mot bac giai thoat tan vo Nga chap hoan 
toan, ngay do khong phai la doan diet hu vo (Trung Quan luan). Khi khong con ich ky, 
thi tam vi tha tu nhien tran day vo nan. Khi chap nga da het thi dai bi tam hien 16 khong 
bo ben. Neu chung ta chi hoc hieu tren van tu ngon ngu, nghe noi vo nga lien chi biet vo 
nga ma khong biet vo nga do chinh la dai bi, nghe noi dai bi chi biet la dai bi ma khong 
biet dai bi do chinh la vo nga. Dao Phat la dao cua su that tu that chung, khong phai mot 
triet thuyet de ban luan suong, suy tu rong nhu vo so cac triet thuyet khac. Va chi boi su 
thuc tu thuc chung, chung ta moi co cai nhin thau triet moi van de ma ngon ngu noi chua 
het. Neu khong thuc tu thuc chung, van tu ngu ngon se la mot nguc tu giam ham tam 
thuc chung ta. 

Neu mot vi da het sach nga chap, chung dat Alahan, ngay do tam dai bi da hien huu vo 
bien. Thoi tai the Nguyen thuy, Due Phat khong tiet 16 ve cong hanh B6 tat dao cua mot 
vi Alahan boi vi do la viec lam cua mot nguoi chung ngo tu biet, khong phai viec lam 
cua pham phu. Ke pham phu nghe noi ve cong hanh B6 tat se khoi sinh vong tuong va 
chap truoc, quen di viec tu loi truoc mat cua minh, tu cho la gan gui de hoa do chung 
sinh, khong ngo bi danh loi cuon mat. Neu vi nay da giai thoat giac ngo, du khong can 
day bao, vi ay tu biet bon phan cua minh doi voi nhung chung sinh si me con lai. Chi la 
cac ngai khong boc 16 than the, khong khoe khoang viec lam cua minh nen chung ta lam 
tuong Niet Ban vo du y cua cac ngai la su cham dut vinh vien. Niet Ban la sang suot biet 
ro, khong phai la mo mit si me, Niet Ban la khong so dac, chang phai la co so dac nhu 
chung ta gan ep. Niet Ban la linh hoat, chang phai la kho cung. Niet Ban la co nang hrc tu 
tai, chang phai la su go bo cau thuc. Niet Ban la cam ung vo bien, chang phai la su dong 
khung mot minh mot coi. 

Chu Thanh 6 trong Niet Ban rat sang suot, biet ro tinh trang cua Phat phap, cua chung 
sinh va cam ung voi nhau khong the nghi ban. Khi thay can phai xuat hien 6 mot noi nao 
de giao hoa, cac ngai lien am tham tho than sinh tu de den voi chung sinh ma chung sinh 
khong he hay biet. Vo so vi Alahan da tho than sinh tu de tro lai voi chung sinh ma 
chung ta dau hay biet gi, cu ngo cac ngai da ra di roi la het han. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 112 



Mac du dao qua Alahan duoc dinh nghia nhu la "khong tro lui lai trang thai nay nua" 
theo Nikaya hoac "khong tho than doi sau" theo A ham, nhung do chi la khong tra lai 
theo nghiep. Khong nghiep nao co the loi keo mot vi Alahan tro lai sinh tu duoc nua 
nhung vi nay tu co nang luc lam chu, van co kha nang tuy nguyen tro lai de giao hoa 
chung sinh. Neu cho rang, du muon tro lai ma mot vi Alahan o trong Niet Ban van khong 
the tro lai, toi goi Niet Ban nay la mot su troi buoc mod, khong phai la giai tho at tu tai. 
Nhung chinh vi Niet Ban la giai tho at tu tai nen mot vi Alahan hoan toan tu do trong viec 
hien than vao sinh tu de giao hoa chung sinh. Nao gio chung ta chi hieu tren ngon tu, 
nghe noi vi Alahan nhap vo du y Niet Ban khong tho than doi sau, lien cho rang Alahan 
la tieu cue, la cay kho mong lep, khong loi fch cho Phat phap va chung sinh. Chung ta 
khong ngo rang dang sau phong thai ung dung tram mac do lai la su hoat dung tich cue 
vo bien. Cai hoat dung tich cue cua mot vi Alahan, duoc dau ky trong phong each diem 
dam hu vo den noi troi nguoi khong the nhin thay. Khac voi ke pham phu tich cue nang 
no hien tuong ma moi nguoi deu nhin thay. 

Tai sao chung ta lai lam ban ve Nhan Qua cua Bo tat dao neu do khong phai la cong viec 
cua chung ta? 
Chinh vihai ly do: 

Mot, vi cong hanh Bo tat da bi kinh Dai thua tiet 16 qua nhieu. Chung ta ban ve Nhan 
Qua Bo tat dao de tang them niem tin doi voi Phat phap. 

Hai, biet duoc Nhan Qua Bo tat dao, chung ta se kheo xu su voi moi nguoi de khong tro 
ngai viec tu loi cua minh va gay duoc su thuan tien cho viec giao hoa ve sau. 

1 - DONG SU* NHIEP 
(TrfchBonSanhl, tr81) 



" Luc bay gio, cac Ty kheo sau khi tarn tai ho Nalakapana, bao cac Sa Di lay nhung ong 
cay lau de lam ong kim, thay cac cong lau deu trong bong hoan toan, di den The Ton va 
hoi: 

- Bach The Ton, chung con cho lay cac cong lau de lam ong kim. Nhung tu goc cho den 
ngon cac cong lau ay deu trong bong hoan toan. Vi sao lai nhu vay? 

Bac Dao su noi: 

- Nay cac Ty kheo, day la do dai nguyen xua cua ta vay. Noi xong, Bac Dao su ke cau 
chuyen qua khu. 

Thud xua, tai day co mot cai ho trong khu rung ram. Trong ho ay co mot quy La sat nuoc 
an thit nhung ai xuong nuoc. Luc bay gio Bo tat sinh lam khi chua, to Ion nhu mot con 
nai mau do, doanh vay voi do tarn chuc ngan con khi, che cho doan khi song o trong 
rung. Bo tat khuyen dan khi. 

- Nay cac con than, trong rung nay co nhung cay trai doc, co nhung ho nuoc ma phi nhan 
dang song. Neu cac con muon an nhung loai trai chua tung an va uong nhung cho nuoc 
chua tung uong, hay hoi ta da! 

Dan khi vang loi. Mot horn dan khi tim den mot ho nuoc la, chung ngoi o tren cho Bo tat 
den, Bo tat den hoi: 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 113 



- Tai sao cac con khong uong nuoc? 

- Chung con cho ngai den! 

- Tot lam! 

Bo tat di vong bo ho, thay co dau chan di xuong ma khong co dau chan di len, biet rang 
khong con nghi ngo gi nua, ho nay co phi nhan an tru. 

- Nay cac con, cac con da lam mot viec rat tot la khong uong nuoc, vi ho nay co phi nhan 
an tru. 

Con quy la sat biet duoc dan khi khong xuong uong nuoc lien hien ra hinh thu ghe torn 
voi bung xanh, mat trang vang, tay chan mau do, re nuoc noi len hoi: 

- Sao cac nguoi khong uong nuoc? 
Bo tat hoi: 

- Co phai nguoi la la sat sinh ra o trong nuoc khong? 

- Phai. 

- Co phai nguoi bat nhung ai xuong uong nuoc chang? 

- Phai. Ta bat cho den tu con chim nho xuong uong nuoc o day. Ta se khong tha mot ai! 
Ta se an thit tat ca bon nguoi. 

- Chung ta se khong de nguoi an thit. 

- Nhung hay uong nuoc di! 

- Duoc, chung ta se uong nuoc, khong can phai di xuong ma bang nhung cong lau. Nguoi 
se khong lam gi duoc. 

Thay dau chan di xuong 

khong thay dau di len 

Uong nuoc voi cong lau 

nguoi khong giet ta duoc. 

Noi vay xong, Bo tat dem lai mot cong lau, hoi tuong lai nhung hanh Ba la mat, phat loi 

chan ngon, lay mieng thoi cong lau, cong lau tro thanh trong khong hoan toan, khong mot 

khuc mac nao con ton tai o trong. Nhung Bo tat khong the lam nhu the cho rung cong lau 

de du cho ca doan khi tarn chuc ngan con. Bo tat di vong quanh ho va ra lenh. 

- Tat ca cong lau deu trong bong het! 

Do loi hanh rong Ion tu truoc cua cac vi Bo tat, menh lenh duoc thanh tuu. Tu day tro di, 

tat ca cong lau o xung quanh bo ho deu tro thanh rong suot het. 

Trong kiep nay,co bon than thong duoc ton tai lau dai. 

Mot, tuong con tho trong mat trang se ton tai trong suot kiep nay. 

Hai, dia diem ma lua duoc dap tat (Bon sanh Vattaka) se khong bi lua cham den trong 

suot kiep. 

Ba, tai cho ngoi nha cua nguoi lam do gom Ghatiraka khong bao gio bi mua roi xuong 

trong suot kiep nay. (xem Trung Bo kinh 2, tr 344) 

Bon, cac cay lau moc quanh bo ho nay se rong tron kiep nay. 

Roi Bo Tat va dan khi deu lay cong lau thong xuong ho hut nuoc va ngoi yen on o tren, 

con quy la sat buon rau bien mat. 

Bac Dao su noi rang: 

- Nay cac Ty Kheo, nhung cay lau hoan toan rong suot chinh do loi phat nguyen cua ta 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 114 



thud trudc. 

Khi ay con quy la sat chinh la Devadatta, tarn muoi ngan con khi chinh la hoi chung cua 

Due Phat. Con con khi chua kheo dung phuong tien chinh la The Ton. 



NHAN XET: 

Bo Tat, tien than Phat Thich Ca, da hien than vao loai khi de che chd hudng dan cho dan 

khi va ket duyen giao hoa lau dai ve sau. That la kho khan cho viec gan gui giao hoa neu 

khong co su tuong dong Ion lao nao do. Mot cong hanh noi bat cua Bo Tat la thi hien 

dong su tuong ung vdi chung sinh, chung sinh co nhung hinh dang, tap quan, tarn tinh, so 

thich... ra sao, deu duoc bo tat hoa dong theo de gan gui giao hoa. 

Chung ta co the bat chudc Bo Tat de hoa dong gan gui giao hoa chung sinh, nhung chung 

ta de 6 nhiem theo ho va danh mat loi ich cua doi ben. Bo Tat tuy dong su tuong voi 

chung sinh nhung van bieu hien duoc su thanh khiet, do luong, cao ca va phong each doc 

lap cua minh. 

Nha hien triet Socrate co the nhap dinh trong tu the dung bat dong mot ngay mot dem. 

Aunh huong cua ong trong nen triet hoc Tay phuong con keo dai den horn nay va de lai 

trong long ngudi niem kinh thuong sau dam. Ong co mot tri tue phi thuong, mot tarn hon 

do luong nhan nhuc, mot doi song thanh thien va mot phong each tu tai truoc cai chet 

oan uc den voi ong. 

Muc dich cua cong hanh dong su la de ket duyen giao hoa chung sinh, nhung khong co 

cai gi dung tuyet doi. Co nhung truong hop mot vi xuat gia each biet han voi the gian, 

khong ngoi chung ban ruou voi ngudi the tuc, khong mac dong chiec ao, khong nghi 

chung mot giudng khong de chung mai toe, song khac kho dam bac, nhung hinh anh nay 

lai khien chung sinh vang phuc kinh tin hon ca. Bo tat biet ro khi nao phai dong su, va 

khi nao phai each biet. Co nhung ngudi cu si hieu khong het cong hanh dong su cua Bo 

tat roi che bai ngudi xuat gia la thien kien, mot chieu go bo. Nhung ke nay chua du tri tue 

cua Bo tat. 

Pham Pho Mon trong kinh Phap Hoa, dien ta cong hanh cua Bo tat Quan The Am thi hien 

vo so ung than de den vdi chung sinh tuy theo chung sinh do dang duoc dung loai ung 

than nao. Hoac than can gan gui nhu hinh anh cu si, trudng gia, dong nam, dong nu hoac 

doc lap sieu thoat nhu hinh anh Ty kheo, Ty kheo ni, Thanh van, Bich chi, Phat da... 

Dong su de giao hoa, ma khong dong su cung de giao hoa. Dung chap mot chieu! 

Chung sinh chi vang ldi chi day cua ngudi nao ma ho cam thay kinh va thuong. Bo tat da 

khoi day niem thuong kinh cua chung sinh doi vdi minh bang hanh dong su va ban phat 

an nghTa. Bo tat Thien Tue (tien than Phat Thich Ca) thi hien vao loai khi va lam con khi 

chua to ldn vdi tri tue va quyen nang phi thuong. De dong su vdi tarn chuc ngan con khi 

va che chd hudng dan cho dan khi do, Bo tat da ban phat an nghia bang moi kha nang va 

tri tue cua minh dem lai su an vui cho dan khi. V6 so ddi sau gap lai nhau d than ngudi, 

ho se de dang nghe theo su day bao cua Bo tat. 

Tu nhiep phap trong dao Phat gom co: Bo thi, Ai ngu, Loi hanh, Dong su. 

Trong do bo thi va loi hanh thuoc ve ban phat an nghTa, ai ngu va dong su thuoc ve gan 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 115 



gui thuong yeu. Day du dong su va an nghfa, chung sinh se danh nhieu kinh thuong voi 
Bo tat. 



Than luc cua mot vi Bo tat con tuy thuoc vao cong due qua khu, mac du Ban the giai 
thoat da binh dang suot tu Alahan den chu Phat. Ban the giai thoat thi binh dang nhung 
tri tue than luc lai le thuoc ve cong due. Cung la Alahan nhung ton gia Muc kien lien thi 
than thong de nhat; ton gia Xa loi Phat thi tri tue de nhat. Muon dung than luc de lam 
rong suot cong lau, Bo tat da hoi tuong lai nhung hanh Ba la mat qua khu, su dung cong 
due do de thanh tuu mot phep la cho hien tai la lam thong suot cong lau. Nhung chua du, 
Bo tat di quanh bo ho va ra lenh tat ca cong lau deu tro thanh rong suot, lap tue cac cong 
lau deu tro thanh rong suot nhu menh lenh cua Bo tat. Va than luc do du de ton tai suot 
kiep nay (mot kiep la mot chu ky thanh hoai cua dia cau). 

Chuyen nay tuong tu vdi phep la ma vi Thanh da den Martin de porres o Peru thuc hien. 
Thanh la thay dong thuoc dong tu Da Minh. Suot doi Thanh da dem lai an vui loi fch cho 
vo so nguoi va vat. Nhung phep la cua Thanh thi tuong duong voi phep la cua Chua 
Jesus va due hanh cua Thanh thi chu toan tuyet dieu. Nam 1634, nuoc song Lima bi mua 
lu tren nguon dang dang len nhanh chong, co the cuon troi thanh pho Lima ben canh. Dan 
chung lo ngai cho tuong lai den toi! Thanh Martin cung co mat tai noi de chung kien. 
Thanh chay ra bo song lay ba hon da nem vao cho xoay nuoc manh nhat roi quy xuong 
cau nguyen truoc mat moi nguoi. Khi Thanh vua cau nguyen xong thi nuoc song da rut 
xuong tro lai binh thuong. Dung truoc hien tuong phi thuong vua xay ra, toan dan sung 
suong hoan ho Thanh da cuu ho khoi su de doa nay. Ho de nghi cat mot thanh duong ben 
canh de ky niem, nhung Thanh khong dong y vi gan do da co san nha tho Due Ba. Va 
Thanh con tuyen bo rang vinh vien se khong co nan lut tai vung Lima nua. Den horn nay, 
sap sang the ky 21, may tram nam troi qua, loi tuyen bo tren van con gia tri chan that. 
Voi loi hanh rong Ion tu qua khu ket nen cong due sau xa, than luc cua Bo tat ton tai rat 
lau dai. 

Su xuat hien cua Devadatta la dieu lam chung ta ngac nhien. Devadatta la ke thu, la doi 
thu gay tro ngai tai hoa cho Bo tat voi nhung hinh tuong va hanh vi ac doc Den tan doi 
cuoi cung hien than lam Phat cua Bo tat, ma Devadatta van chua cham dut su thu dich 
voi Ngai. Nhung chung ta dat van de neu Devadatta chi thuan la ke ac doc trong nhieu 
kiep, lam sao ong co the du phuoc sinh cung voi Phat trong hoang toe va duoc dung mao 
kha dep de, cung doi song vuong gia sung suong nhu vay? Cong due do tu dau ma co? 
Mac dau kinh Phap Hoa xuat hien khoang 700 nam sau khi Due Phat nhap diet, nghfa la 
thoi tai the nguyen thuy Due Phat khong giang kinh Phap Hoa cung nhu cac kinh Dai 
thua khac, nhung kinh Phap Hoa tiet 16 rang Devadatta la vi Bo tat nghich hanh, theo pha 
hoai Due Phat Thich Ca de Ngai thanh tuu dai hung dai hrc va hanh nhan nhuc vo bien. 
Dung la chi co nghich canh moi thu thach va giup mot nguoi phat khoi duoc y chi dung 
manh. Co the nhu the, rang Devadatta la vi Bo tat chan that, chiu ton phuoc lam nghich 
hanh tro duyen cho cong hanh cua Bo tat Thien Tue som duoc vien man. Vi la Bo tat nen 
Devadatta lam nghich hanh voi Bo tat Thien Tue, nhung lam loi ich chung sinh o nhung 
cho khac de tao cho minh mot ho nuoc phuoc vi dai nham hoa giai nam muoi toi kia. The 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 116 



nen ong du phuac bam theo Due Phat tu doi nay sang dai khac. 
Tra lai van de dong su, Bo tat thi hien dong su tuong vai chung sinh va khai day duac 
nai chung sinh niem thuang kinh doi vai minh. Sau khi duac chung sinh thuang kinh 
hoac hien dai hay dai sau, Bo Tat moi dem chanh phap giao hoa. Neu chung sinh chua 
du niem thuang kinh ma chung ta da voi dem chanh phap ra giao hoa, ho se phi bang 
chung ta Ian chanh phap. Dieu nay khien cho ho bi bat hanh nhieu nan. Phai dai niem 
thuang kinh cua ho thuan thuc Bo Tat moi day ho nhung giao ly mau nhiem khac. 
Co the trong nhung truang hop nao do, chung ta phai dong su vai moi nguai, nhung lam 
sao dua ho den niem thuang kinh chu khong dua ho den su khinh thuang. Neu viec dong 
su cua chung ta khong gay duac niem kinh thuang cua moi nguai, trai lai, da dua den su 
coi thuang, tot han chung ta nen each biet de quay lai lo tu cho chinh minh dai den khi 
chung ta du tri tue va uy due hay thuc hanh dong su. 

2 - TAO CO HOI CHO CHUNG SINH TAC PHl/OC. 

( Trich Tu Bi Thuy Sam, Ura) 



" Thua xua ve trieu Vua Duong Y Ton co mot vi quoc su hieu la Ngo Dat, ten la Tri 
Huyen. Luc chua hien dat. Ngai thuang gap go mot nha su a dat kinh su trong mot ngoi 
chua. Nha su ay mac benh cui, ai cung ghe torn lanh xa, chi co ngai Tri Huyen khai long 
thuang cam den cham soc hau ha tan tinh. Den luc nha su sap ra di moi dan Tri Huyen 
rang: 

- Sau nay ong co nan chi nen qua nui Cuu Lung tai Banh Chau dat Tay Thuc tim ta, va 
nha tren nui ay co hai cay tung lam dau cho ta tru ngu. 

Sau do ngai Ngo Dat cung dai den chua An Quoc thi Dao Due cua Ngai vang khap. Vua 
Y Ton than hanh den Phap Tich nghe Ngai giang dao va phong lam quoc su. Vua dang 
cung Ngai cai phap toa bang go tram huong. Mot horn ngai ngoi mot minh tren chiec toa 
ay, tarn khai niem man nguyen hai long truoc su thanh dat cua minh, hot nhien Ngai nghe 
dau nhoi tot do nai dau goi muon xiu. Khi xem lai thi dau goi xuat hien mot mut ghe mat 
nguai. Noi dau hoanh hanh Ngai vo tan ma khong mot danh y nao chua noi. Ngai chat 
nha lai can dan nam xua cua vi su nen sam sua di ve Tay Thuc 

Tren duong di trai da ma toi, trong khoang am u may bay khoi toa mit ma Ngai nhin xem 
bon phia bong thay dang hai cay tung. Ngai moi tin rang lai uac hen khong sai. Ngai lien 
di ngay den cho do, qua nhien thay lau vang dien ngoc long lay nguy nga, anh quang 
minh choi roi khap nai. Truac cua, nha su dang dung cho don Ngai mot each than mat. 
6 lai dem, Ngai Ngo Dat mo to het tarn su dau kho cua minh. Nha su noi: 

- Khong he gi dau, duoi nui nay co mot cai suoi, sang ngay rua, mun ghe ay khoi ngay. 
Mo sang horn sau mot chu tieu dong dan Ngai ra ngoai suoi. Ngai vua bum nuoc len rua 
thi mut ghe keu len: 

- Dung rua voi! Ong hoc nhieu biet rong, da khao cuu cac sach co kim ma co tung doc 
den chuyen Vien An, Trieu Tho chep trong bo Tay Han chua? 

Kinh ngac vo cung, Ngai dap: 

- Toi co doc. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 117 



- 6ng da doc roi co le nao lai khong biet chuyen Vien An giet Trieu Tho! Trieu Tho bi 
chem a cho phia dong oan uc biet duong nao! Vien An la ong. Trieu Tho la toi. Doi doi 
toi tim each bao thu ong, song da muoi kiep ong lam bac cao Tang, gioi luat tinh nghiem 
nen toi chua tien be bao oan duoc. Nay vi ong duoc nha vua qua yeu chuong nen khoi 
tarn danh loi lam ton gioi due, toi moi bao thu ong duoc. Nay nho ton gia Ca Nha Ca lay 
nuoc phap tarn muoi rua oan cho toi roi, tu day tro di toi khong con bao oan ong nua. 
Ngai Ngo Dat nghe qua hoang so lien voi vang bum nuoc doi rua. Nuoc vua cham vao 
thi con dau xay ra kich liet Ngai bat tinh hoi lau. Khi tinh lai thi khong thay mun ghe ay 
nua. Ngai moi biet thanh hien an dau Bo Tat thi hien, ke pham phu khong the luong 
duoc. Ngai muon tro len lay ta vi su, nhung ngo lai thi dien cac uy nghi da bien mat tu 
bao gio. Ngai ben lap mot cai thao am ngay cho ay va sau tro thanh mot ngoi chua. Den 
nam Chi Dao doi Nha Tong moi sac hieu la "Chi Due Thien Tu" co mot vi cao Tang lam 
bai ky su ghi chep viec nay ro rang. 

NHAN XET: 

Khong biet co ai doc truyen Tay Han ra sao con toi khong co doc duoc cot truyen ay nen 
khong ro het su tinh, chi theo cho dan tren de hieu rang Vien An da am muu giet Trieu 
Tho mot each rat oan uc. Le ra Ngai Ngo Dat se den tra toi nghiep nay mot each dau don 
o dia nguc, nga quy hoac sue sinh. Neu Ngai khong co cong due Ion lao trong Phat Phap. 
6 day ta thay cong lao tu hanh chan chinh cua mot ngudi da hoa giai kha nhieu trong toi 
cua ho. Sau doi giet oan Trieu Tho, Vien An lien tiep muoi doi lam cao Tang tri gioi 
nghiem chinh. Khong the co su kien nay neu nhieu doi truoc nua Vien An khong tung ket 
duyen tu tap sau day trong Phat Phap. Cong due truoc va sau su kien Trieu Tho, Vien An 
da cam ung duoc su cuu do cua Bo Tat. Vi Bo Tat xuat hien o day chinh mieng mun ghe 
cho biet la Ton gia Ca Nha Ca. Ton gia Ca Nha Ca la ai, chung ta cung khong biet ro 
rang, chi chiem nguong phuong tien thien xao cua Ton gia noi cau chuyen nay. Va tai 
sao Trieu Tho biet duoc dieu nay, lai noi rang Ton gia da giai oan cho ong roi? Su lien he 
rieng giua Ton gia Ca Nha Ca va Trieu Tho con nam trong bi mat. Chi co su lien he giua 
Ton gia Ca Nha Ca va Ngai Ngo Dat duoc bieu hien cu the noi day. 
Thud con la sa di, Ngai Ngo Dat noi tieng than dong, da tung dang dan thuyet phap cho 
Tang chung Ty Kheo. Ngai duoc Ly Thuong An de tho khen tang. 



Sa Di muoi bon gioi giang kinh 
Tuoi nho nhu ong chi cam binh 
Sa Di thuyet phap Sa Mon thinh 
Chang boi tuoi cao, trong tanh linh 
(Thap Tu Sa Di nang giang kinh 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 118 



Tg su nien ky chi hue binh 

Sa Di thuyet phap Sa Mon thinh 

Bat tai nien cao tai tanh linh) 

Nhung chang nhung Ngai thong minh tri tue thoi ma due hanh cung rat chu toan dac biet. 
Nha su binh cui bi moi nguai ghe tarn xa lanh, the ma Ngai lai an can cham soc tri lieu 
chu dao. Khong ngo Ngai da tac thanh phuoc duyen to Ian la hau ha mot bac Bo Tat sieu 
pham. Chinh ton gia co y thi hien benh nang de tao co hoi cho Ngo Dat lam phuoc. Va 
roi chinh phuoc nghiep do se hoa giai oan uc ve sau ma ton gia biet truoc Ngo Dat khong 
the nao vuot qua noi. Ton gia la ngudi chung ngo, thau suot duong di phuc tap cua Nhan 
Qua Nghiep bao nen khong dung than thong phep la de chan dung Nghiep bao cua Ngo 
Dat. Ton gia chi dung than thong tao co hoi cho Ngo E>at tac phuoc va co le trong coi 
giai khac da khuyen bao Trieu Tho kha nhieu. 

Bo Tat lam loi ich cho chung sinh khong chi bang each dem tai vat bo thi cho ho, ma phai 
biet tao dieu kien cho ho tac phuoc, su tho nhan tai vat giup ho qua con thieu thon nhat 
thai nhung lai tiep tuc ton phuoc ve sau. Con su chiu kho tao phuoc moi dem lai cho ho 
an vui lau dai. Nhung khi Bo tat ra doi lam vua, quan, huang dan su... deu dung uy lire 
cua minh khuyen bao nhan dan tu hanh thap thien, khuyen ho vui ve cung nhau dap 
duong, sua de, dao kinh, cat truong hoc, ma benh vien, trong rung... Nhung cong trinh 
phuc lai cong cong la co hoi de nhieu nguoi tao phuoc. No khac voi nhung cong trinh bat 
dan xu dich kho so de kien tao dien dai cho tap doan thong tri phong kien. Neu chung ta 
co tarn tu ai voi chung sinh nao, hay kheo leo tao dieu kien cho chinh ho tac phuoc. Dieu 
kien do la nhung loi khuyen bao an can, la y kien chi ve phuong phap, la phuong tien tai 
vat cu the. Vi nhu ta khuyen ho hay dap lai doan duong trong lang, ta se bao ho co gang 
len, chi ho each thuc tu sua duong sa, cap cho ho thuc an va dung cu. Lam duoc dieu 
nay, ho se bat kho ve sau. 

Chung ta cung thay cong due tri giai tinh nghiem co nang luc chan dung nghiep luc qua 
khu. Muoi dai lam cao tang khien cho oan hon Trieu Tho khong co co hoi dot nhap pha 
tan Vien An. Neu chung ta phat tarn tu hanh chan chinh, tri giai can trong, Thien Dinh 
chuyen can thi nhung nghiep luc cu bi chan lai. Nha vay chung ta duoc yen on thuan tien 
tien tu dao nghiep cho den vien man. Toi khi dao nghiep vien thanh, qua bao cu xuat 
hien, chung ta khong cam thay dau kho. 

Ton gia Ca Nha Ca thay truoc cai luc vinh quang trong doi Ngo Dat va biet co hoi cho 
nghiep cu se den nen da an can dan do moi dieu. Khi nan xay ra, Ngo Dat tim den noi hen 
uoc thi trong thay canh chua vien nguy nga, lau vang dien ngoc, anh sang choi loi giao 
xen rue ro. Sang horn sau khi benh duoc chua xong, thi tat ca bien mat, chi con lai nui 
rung tinh mich hoang vu nhu thuo nao. 
Do cong due vi dai tu nhieu kiep, mot vi Bo tat duoc tuy nguyen tao thanh nhung Tinh 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 119 



do theo y muon de giao hoa chung sinh. Ton gia Ca Nha Ca da thi hien mot chut Tinh do 
cua minh qua mot dem lam cho tru ngu cho Ngo Dat va cung de an ui gay them niem tin 
sue manh cho Ngai. Khi cong viec da xong, Ton gia thau hoi than luc, tra lai nui rung 
canh cu nguoi xua. Tinh do khong phai la cuu canh cua chu Phat. No chi la huyen canh 
duoc dung nen tarn thoi de giao hoa chung sinh. Cuu canh ma chu Phat, chu Bo tat nham 
den la lam sao cho chung sinh thanh Urn gioi dinh tue giai thoat. Con tinh do chi la viec 
ben ngoai khong chan that. Neu chung sinh ngay noi tu tarn duoc thanh tinh giai thoat thi 
Tinh do la thua. 

3 - NHAN NHUC 

(Truyen ve vi Tien nhan va Ca loi Vuong, chung toi da co dip de cap trong tap but Cuoi 

Hang Duong. 6 day xin phep duoc lap lai.) 

" Thud xua co mot vi Tien nhan tu tap Thien Dinh trong rung vang. Mot horn vua Ca loi 
(Kali) dan cung phi di vao rung dao choi. Doan nguoi dong dao chia nhau tan mac khap 
noi. Co mot so cung nu vao sau gap vi Tien nhan dang toa thien tren be da duoi hang cay. 
Ho sinh long cung kinh lien dem hoa qua dang cung va ngoi quanh thua hoi. Vi Tien 
nhan vi ho thuyet phap. Chot vua Ca Loi xuat hien trong thay canh tuong mot ga dan ong 
ngoi giua dam cung phi xinh dep cua minh, bat giac sinh long tuc gian, den hoi 

- Nguoi o trong rung nay lam gi? 
Vi Tien nhan thua: 

- Thua, toi tu hanh nhan nhuc. 



- Nguoi da nhan nhuc duoc chua? 

- Da nhan nhuc duoc. 

Vua lien lay guom cat dut canh tay cua vi Tien roi hoi: 

- Nguoi nhan nhuc duoc chang? 

- Toi nhan nhuc duoc. 



Vua lai lay guom chat dut canh tay con lai va hoi: 
- Nguoi nhan nhuc duoc chang? 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 120 



- Toi nhan nhuc duoc. 

Den day vua Ca Lai kinh hoang truoc thai do hien lanh bat dong cua Tien nhan, quang 
guom xuong cau xin sam hoi. Tien nhan bao: 

- Dai vuong, toi khong he oan han dai vuong, van thuong yeu dai vuong nhu toi van 
thuong yeu tat ca chung sinh khac. Toi nguyen den khi thanh Phat, se do dai vuong trudc 
het. 

Vua Ca Loi chinh la tien than cua ton gia Kieu Tran Nhu, vi de tu dau tien chung Alahan 
cua Due Phat. 



NHAN XET: 

Nhan nhuc la mot trong nhung cong hanh noi bat cua Bo tat. DT nhien su nhan nhuc cua 
Bo tat khac nguoi pham phu voi nhung de nen uc che. Bo tat nhan nhuc bang dinh hie 
sau xa cua minh. Khong mot su san han nao co the khoi len trong tarn the thenh thang 
cua Bo tat. 

Tu nhieu kiep si me chua thong dat chanh phap, Bo tat van da tung gay oan trai voi 
chung sinh. Roi den khi dat dao giai thoat, neu Bo tat an tni Niet Ban thi oan trai ngay 
xua khong anh huong toi duoc. Nhung vi dai bi tarn thuc day, Bo tat (tuc la vi Alahan du 
tarn minh) khong bao gio roi bo chung sinh. Trong Niet Ban tich tinh, Bo tat biet ro tinh 
trang cua chung sinh, cua the gian, cua Phat phap. Khi thay can phai tro lai giao hoa, Bo 
tat lap tuc tho than sinh tu vao noi thich hop. Mot khi da tho than sinh tu thi oan trai xua 
phai gap lai- Bo tat se nhan nhuc de tra xong nhung tien khien tuc trai va luon tien ket 
duyen giao hoa cho ke thu. Thu han cung khong co dinh. Chua tra duoc han thu thi chung 
sinh tuc gian cam hon. Khi tra xong roi thi co khi khoi long thuong hai. Vua Ca Loi cung 
vay, chua tra duoc moi thu truoc thi ham hue du dan, sau khi tra thu xong thi hoi han so 
hai. Thai do nhan nhuc hien lanh cua Bo tat Tien nhan lam tang noi hoi han cua vua them 
boi phan. Noi hoi han do giup cho Bo tat de dang ket duyen giao hoa ve sau. Co le nhung 
doi kiep tiep theo, vua Ca Loi da duoc Bo tat nhiep hoa mai de roi vua tro thanh ton gia 
Kieu Tran Nhu, vi de tu chung ngo dau tien cua Due Phat, nhu loi Phat da hua. 
Nhung sue nhan nhuc cua Bo tat khong phai chi dung de tra nghiep xua ma con de hoa 
do chung sinh. Bo tat muon dem tu bi bua khap chung sinh thi can phai co sue nhan nhuc 
vo bien vi chung sinh von cang cuong kho bao. Du co giup ho mot tram Ian, chi can mot 
Ian trai y ho la ho lien quen het on xua va to thai do thu oan. Thieu kien nhan Bo tat 
khong the vien man su nghiep do sinh. 

Chu To da bieu tuong y nghia nay khi ve hinh tuong bo tat Quan Am dung canh duong 
mem mai (tuong trung hanh nhan nhuc) de ruoi nuoc cam 16 (tuong trung hanh tu bi). 
Phai co nhan nhuc moi to duoc tu bi. 

Ket duyen giao hoa chung sinh khong phai la chuyen trong mot doi hai doi. Bo tat phai 
kien nhan di theo ho mai tu doi kiep nay sang doi kiep khac. Ho doa lam than thu thi Bo 
tat tho than thu; ho sinh lam nguoi thi Bo tat tho than nguoi; ho sinh coi trdi thi Bo tat 
hien than thien chu. Nhung trong moi than den voi ho, Bo tat luon luon o mot dia vi cao 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 121 



quy khien ho phai kinh phuc vang lai (di nhien khong phai luon luon nhu vay). Sue kien 
nhan cua Bo tat di theo chung sinh de giao hoa that la khong bo khong ben. 

4 - TU" TRANG NGHIEM BANG CONG DUG 

(Trich pham Pho Hien, kinh Hoa Nghiem) 

"... Neu ai muon thanh tuu cong due vo tan nhu the can phai tu theo muoi hanh nguyen 

rong Ion sau day: 

Mot la le kinh Chu Phat 



Hai la xung tan Nhu Lai 

Ba la quang tu cung duong 

Bon la sam hoi nghiep chuong 

Nam la tuy hy cong due 

Sau la thinh chuyen Phap luan 

Bay la thinh Phat tru the 

Tarn la thuong tuy Phat hoc 

Chin la hang thuan chung sinh 

Muoi la pho giai hoi huong 

NHAN XET: 

Bo tat la nhung bac thau ro duong di cua Nhan Qua Nghiep bao hon ai het. Cac Ngai biet 

gay tao vo luong thien nghiep de tap hoi duoc cong due vT dai cho tu than. Khac voi 

chung sinh pham phu chi di tim hanh phuc cho hanh phuc cua rieng minh, Bo tat tich luy 

cong due de du uy hie giao hoa chung sinh. Khong con nga chap vi ky, moi cong hanh 

cua Bo tat deu huong ve su nghiep loi ich chung sinh. 

Pham Pho Hien dua ra muoi phuong phap tieu chuan de mot Bo tat thuc hanh hau tich 

luy vo luong cong due. 

Thu nhat, le kinh Chu Phat. Trong Nhan Qua xuat the gian chung ta da xem cong due le 

kinh bac Giac Ngo la cai mam dau tien giup mot nguoi di dan den voi su giac ngo cua 

chinh minh. Nhung trong Nhan Qua Bo tat dao, Bo tat le kinh Chu Phat de thanh tuu qua 

bao KHA KINH cho minh. Khi thanh tuu su kha kinh nay, Bo tat xuat hien giua the gian 

rue ro nhu anh mat troi sang choi, khien chung sinh trong thay deu sinh tarn kinh nguong 

thiet tha. Va khi tarn kinh nguong da phat khoi roi, ho se de dang tiep nhan su day bao 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 122 

cua Bo tat. The nen muon nhiep hoa chung sinh, Bo tat phai thanh tuu su kha kinh bang 
cong due le kinh chu Phat. 
Thu hai, xung tan Nhu Lai 

Cung nhu hanh le kinh da dua den niem quy kinh cua chung sinh, hanh xung tan Nhu Lai 
khien cho Bo tat thi hien o doi khong bi chung sinh che bai biem nhe. Khong gi nguy 
hiem cho ho hon su che bai nham mot vi Bo tat, va cung khong gi loi kc cho ho hon su 
khen ngoi dung bac sieu pham. De tranh cho chung sinh toi loi huy bang Thanh hien va 
cung de goi cho chung sinh cong due tan duong bac thanh, Bo tat phai thanh tuu cho 
minh qua bao "dang duoc khen ngoi". Bo tat thanh tuu cong due nhu the se de dang giao 
hoa chung sinh ma ft bi cong kich ty hiem. 

"Nhu bien ca am vang dao dat song 

rat nhiem mau con khoi nhung ngon tu 

tu nghin xua va mai den nghin sau 

ngoi ca Phat, bien muon trung cong due" 



Thu ba, Quang tu cung duong. Muon gieo duyen lanh voi chung sinh, Bo tat thuong 

dung hanh bo thi tai vat. Chung sinh luon luon tro nen nhu thuan vang phuc voi mot 

nguoi da ban an cho ho ma bo thi tai vat la hinh thuc ban an cu the nhat. The nen Bo tat 

phai thanh tuu tai san Ion lao moi co the thuc hien cong hanh rong rai nay. De thanh tuu 

tai san do, Bo tat da phai cung duong len Chu Phat mot each tron ven, chan thanh va vi 

dai. Tuy nhien, pham Pho Hien da thang hoa y nghia cung duong tro nen cao ca hon nhu 

sau: 

"Thien nam tu! Trong cac each cung duong thi Phap cung duong la tuyet voi hon ca. Do 

la: Tu hanh theo loi Phat day de cung duong, lam loi ich cho chung sinh de cung duong, 

chap nhan giu gin chung sinh de cung duong, chiu kho thay cho chung sinh de cung 

duong, sieng nang tu tap can lanh de cung duong, khong bo hanh Bo tat de cung duong, 

chang roi tarn Bo de de cung duong." 

Thu tu, Sam hoi nghiep chuong. 

That ra cong due cua mot vi Dai Bo Tat nhu bien Ion ma nghiep chuong tu lau chi nhu 

nam muoi nho. Neu ra hanh sam hoi nay, Pham Pho Hien muon lam guong cho chung 

sinh hon la danh cho bac giac ngo. Co the mot vi Bo tat co nhung ac duyen voi vai chung 

sinh khac khien cho sau nay gap lai ho se co thai do chong doi. Nhung sue nhan nhuc va 

long tu ai cua Bo tat se dan dan cam hoa tat ca. 

Thu nam, Tuy hy cong due. Mot vi Bo tat thi vTnh vien khong con do ky voi bat cu ai 

nua. Tarn tuy hy se hien huu tu nhien khong can co gang. Qua bao cua cong due tuy hy 

nay khien cho Bo tat ft bi ty hiem ganh ghet, nghia la bot di su sa doa cho chung sinh. 

Thu sau, Thinh chuyen phap luan. 

Khi due The Ton vua thanh Chanh Dang Giac, tarn Ngai huong ve thu dong (kinh 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 123 



Nikaya) thi co trdi Pham Thien hien than thinh Ngai tuyen giang Chanh Phap cho tat ca 

chung sinh. Due Phat chap nhan ldi thinh cau nay va bat dau su nghiep giao hoa vT dai 

cua mot due Nhu Lai. 

Cong due cua vi Pham Thien kia kho the noi cho cung tan. 

Doi khi Bo tat thi hien d nhung cuong vi khong the true tiep thuyet phap cho chung sinh, 

nhung luon luon kheo thinh phap tu nhung phap su xung dang khien cho moi ngudi duoc 

nghe nhung giao ly quy gia. Qua bao trd lai cho Bo tat la tri tue them vi dieu va duoc 

nhieu co hoi giao hoa chung sinh. 

Thu bay, Thinh Phat tru the. 

Bo tat thinh Phat tru the lau dai de cho chung sinh duoc nhieu loi kc va cung de ket 

thanh tho mang lau dai cho chinh minh d Phat qua mai sau. 

Thu tarn, Thuong tuy Phat hoc. 

Ban the giai thoat cua mot vi Alahan - Bo tat thi khong khac voi Phat, nhung tri tue than 

hrc thi kem xa. Chinh vi tri tue chua bang Phat nen phuong tien giao hoa chung sinh cua 

Bo tat khong hoan bi nhu Due Phat. Vi du cung tot nghiep bang bac si y khoa, nhung mot 

so bac si moi ra truong va mot bac si lao thanh van co trinh do chua benh khac nhau mac 

du kien thuc co ban thi khong khac. Bo tat cung vay, can phai tham khao nhieu noi 

phuong tien giao hoa cua Due Phat. Chung ta cung de thay dieu nay xuyen qua lich su 

cua Phat giao. 

Thu chin, Hang thuan chung sinh. 

Hang thuan chung sinh co nghTa la phung su chung sinh. Hanh nguyen nay khien chung 

ta nho den loi kinh cau cua thanh Francisco. 

"Lay Chua Tu Nhan, xin cho con biet men yeu va phung su Chua trong moi ngudi...." 

va pham Pho Hien giai thich: 

... "Doi voi tat ca chung sinh nhu the ta deu dang den moi dieu hau ha, moi thu cung 

duong nhu ta da kinh trong cha me ta, nhu ta da ton tho su truong ta, nhu ta da phung su 

cac bac Alahan, cac Dang Nhu Lai khong he khac biet. 

Voi ngudi benh kho ta se la luong y; voi ngudi lac loi ta se chi dudng ve; vdi ngudi trong 

dem ta se lam anh sang; vdi ngudi ngheo kho ta giup duoc kho tang..." 

Hanh nguyen thu chin nay la hanh nguyen can thiet nhat de Bo tat co the ket duyen giao 

hoa tat ca chung sinh va thanh tuu cong due cho chinh minh. 

Thu mudi, Pho giai hoi hudng. 

Nga chap da tan bien, noi Ban the binh dang khong con phan biet, mot la tat ca, tat ca la 

mot, Bo tat khong con thay nhung cong due nhu the chi thuoc ve rieng minh ma thuoc ve 

tat ca chung sinh. Cong hanh Pho giai hoi hudng nay tu nhien thanh tuu vien man. 

Bo tat luon luon tich luy cong due de trang nghiem tu than, ma su trang nghiem tu than 

nay chi vi su nghiep cuu giup chung sinh trong cac coi. 

5 - NGHICH HANH 



Trong suot nhung bai kinh Bon sinh, Devadatta luon luon xuat hien nhu mot chudng ngai 
quay pha Bo tat. Den khi Bo tat ra ddi thanh tuu dao qua vo thuong, Devadatta van con 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 124 



deo duoi de gay tra ngai cho Ngai. Devadatta da chia re loi keo tang chung ve phe vai 
minh, da cau ket vai vua Ajatasattu tha voi say toan dam dap Due Phat, da xo da tu nui 
cao lam than Phat chay mau. Cuoi cung trong hien dai, Devadatta bi doa vao dia nguc 
Avici (A ty). 

Nhung ky la thay, ve sau kinh Phap Hoa da ca ngai Devadatta het lai va con tho ky cho 
Devadatta se thanh Phat hieu Thien Vuang Nhu Lai! 

Cho den horn nay thi ai ai cung da ro rang tat ca kinh Dai thua khong phai do chinh Due 
Phat thuyet khi con tai the. Co nhung vi To vo danh nao do da am tham bien soan va dua 
vao kinh tang dan dan. Kinh Dai Bat Nha (600 quyen) xuat hien sam nhat vao khoang 
200 nam sau Phat nhap diet. Da phan cac kinh con lai xuat hien vao thai ngai Long Tho. 
Cac kinh Mat tong xuat hien tre nhat. Cung co vai ban kinh xuat hien a Trung Hoa ma 
trong tang Sancrit khong co nhu Dai thua Kim Cang kinh luan, Tarn The Nhan Qua 
kinh... 

Tuy nhien, khong phai vi kinh Dai thua khong duac chinh Due Phat tuyen thuyet ma 
chung ta phu nhan gia tri do. Kinh Dai thua co mot gia tri Ian trong nen van hoc cua Phat 
giao. Chung ta se ban ky vai nhau ve y nghia va vai tro cua kinh Dai thua trong mot 
chuyen de khac sau nay, ta se thay rang kinh Nguyen thuy la coi nguon vung chac ma 
kinh Dai thua la su trinh bay mot each hieu ve kinh Nguyen thuy. Hoan toan khong co 
hai Phat giao rieng re. 

C) day kinh Phap Hoa da neu ra mat hanh cua Bo tat Devadatta! Dung vay, chi can vai dai 
quay pha Bo Tat Thien tue, mot ke pham phu se doa vao ac dao kho co ngay ra khoi. 
Nhung Devadatta co nhung nguon phuac vo han nao do khien ong du sue deo duoi Due 
Phat tu dai nay sang dai khac va luon luon a vao mot vi tri tuang duang vai Phat. Bo tat 
sinh lam nguai thi ong cung sinh lam nguai, Bo tat sinh lam thu thi ong cung sinh lam 
thu, Bo tat sinh vao dia vi vua chua thi ong cung sinh vao dia vi vua chua. Trong dai song 
cuoi cung Bo tat sinh vao cung thanh Kapilavathu vai 32 tuang tot, Devadatta cung sinh 
vao day lam anh em chu bac vai Thai tu va cung co mot dung nghi dep de vo cung du 
khong bang Phat. 

Devadatta da tra duyen cho Due Phat tu vo luang kiep, khong phai bang su cung kinh 
thua su, su tan duang ton vinh, nhung bang su chong doi quay ray, su muu hai ac doc. 
Mot Due Phat vuat han mot vi Alahan ve phuang dien hung hrc va tri tue. Khi mot vi 
Alahan di vao sinh tu de hanh Bo tat dao, thi nhung su chuang ngai chong doi la dieu 
kien can thiet de cac Ngai tang truang dai hung dai hrc, va vien man cong due nhan nhuc 
Ba la mat. Devadatta da can dam chap nhan ton phuac de gay chuang ngai cho Bo tat, 
giup Bo tat vuat len tren phuang dien hung hrc nay. Den khi Due Phat thanh Urn Phat 
qua thi nghich hanh cua Devadatta co cong nang lam tang them gia tri cho nhan each sieu 
pham cua Phat. 

Doi vai nhung vi Alahan con phai tu tap, neu thieu nhung tra ngai tren duang tu, ho se 
tat mat y chi. Day la mot qui luat khach quan. Chinh vi muon giup cho mot hanh gia tang 
truang y chi nen nhung bac dai Bo tat luon luon tim each gay ra nhung tra ngai cho ho. 
Doi dien vai nhung tra ngai, hanh gia duac khai day sue tinh tan manh me han. Va Bo 
tat cung biet khi nao phai tarn dung nghich hanh de cho hanh gia thuan tien tien nhanh 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 125 



tren duong tu tap. 

Muon thi hien nghich hanh, Bo tat phai du hai dieu kien: 

Biet kha nang chiu dung cua hanh gia den muc do nao. 

Chinh minh co nguon phuoc vo han de hoa giai qua bao do nghich hanh gay ra. 

Du nghich hanh do xuat phat tu mot tarn dai bi, nhung tren hien tuong no van co qua bao 

tuong ung. Bac nghich hanh Bo tat co phuoc rat Ion. Co khi dang thi hien nghich hanh 

voi nguoi nay, nhung Bo tat van dang dung thuan hanh voi nhung chung sinh khac de 

phuoc khong bi voi. 

Co nhung giai doan Phat giao duoc xem la cue thinh tai cac quoc gia nhu Trung Hoa, 

Viet Nam, Trieu tien, Nhat ban, Mien dien, Campuchia... Khi Phat giao duoc ton trong 

qua sue thi bat dau xuat hien te kieu tang! Se co nhung ke xuat gia khong cau giai thoat 

ma chi cau loi duong danh van. Khi chi nguyen giai thoat vang bong thi tarn tham due 

khong bi doan tru. Khi tarn tham due khong bi doan tru thi nhung loi lam ve gioi luat co 

mat, du 16 lieu hay kin dao. Luc do se co nhung dai Bo tat thi hien vao ngoi quoc vuong, 

dai than thang tay ra lenh dan ap tieu diet Phat giao. Chua bi dap pha, Tang bi coi y, kinh 

sach bi dot... Nhung ke nguy tarn xuat gia se le lang gia biet Phat phap. Den khi nghich 

hanh tam du, vi vua lien hien tuong binh hoan roi mat, de lai trach nhiem khoi phuc cho 

nhung vi chan tu ve sau.Bu dap cho mot nghich hanh kinh khung nay, Bo tat phai tich luy 

vo van cong due noi khac. 

Tuy nhien ban dung tuong tuong rang moi viec dap pha deu la tac pham cua Bo tat. Bo 

tat dap pha de xay dung, con ma vuong dap pha de huy diet. Neu Bo tat thi hien thuan 

hanh thi moi dung den hinh tuong Ty Kheo. Neu dung nghich hanh ac doc ngang tang thi 

Bo tat khong bao gio dung den hinh tuong Ty Kheo. Neu vi Ty Kheo nao dung nghich 

hanh pha huy gioi cam thi hay tu biet minh chua phai Bo tat, ma da duoc cap bang khen 

danh du boi ma vuong. 

6 - CAC VI BO TAT TRONG KINH DAI THUA. 



Le ra chung toi danh de tai nay cho luan ban Nguyen Thuy va Dai Thua. Nhung o day 
dang ban ve Nhan Qua Bo tat dao, neu khong neu ro vai tro cua Dai Bo tat quen thuoc 
nhu Quan Am, Van Thu, Pho Hien... thi khong giai quyet duoc cac nghi van hien nay. 
Chung toi theo loi day cua thay tru tri, thuong Thong ha Lac, dat van de nay de hoa giai 
nhung thien kien cua nhung vi hoc gia Nguyen Thuy va hoc gia Dai Thua. Chung toi 
muon nhan manh tu ngu hoc gia de xac nhan rang chi co nhung bac hanh gia chung ngo 
moi hieu dung giao ly cua Due Phat thoi Nguyen Thuy. Thieu su chung ngo vien man, 
nguoi Nguyen Thuy se hieu giao ly theo ngoai dao. 

Qua vi Alahan duoc Due Phat xac nhan la vo minh da het, lau hoac da sach. Neu nguoi 
nao nghe nhu vay lien hieu rang het vo minh chi la het vo minh, khong con co gi nua, 
phai biet nguoi nhu vay chua chung ngo da danh ma con kem coi ve ly luan triet hoc Khi 
bong dem da qua nghia la anh sang da trum chieu, khi vo minh da het co nghia la tri tue 
da vien man. The nen o mot so chung Alahan khac, Due Phat goi la "khoi len thang tri", 
hoac goi la "minh da sanh". Nhu vay du noi la het vo minh, hay noi la "du tri tue", cung 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 126 



chi la hai each noi cua mot van de duy nhat nhu lung va long cua mot ban tay khong the 
tach roi. 

"Tarn ta nay sang choi 

hon ngan anh mat troi" (Tieu Bo Kinh) 



Ai bao rang qua vi Alahan la tram khong tre tich ke do da hieu lam rat Ion. 

Ton gia Cullapanthaka vua moi chung Alahan xong lien lap tuc co the hoa hien thanh 

mot ngan than khac nhau day ca vuon xoai. Dieu dung vT dai nhu the khong the xuat phat 

tu mot noi tarn tram tre duoc, ma phai xuat phat tu mot noi tarn chan khong dieu huu 

cung cue phi thuong. Cac thien su tu nhan ngo duoc Phat tanh dieu huu toi thuong thua, 

that ra van chua du nang luc de the hien cho dieu huu sieu viet nhu cac vi Alahan. 

Lai nua, qua vi Alahan duoc Phat an chung la vo nga hoan toan, trong khi cac vi Dai 

Thua da kich Alahan tuy khong con chap nga nhung van con chap phap, chua thanh Urn 

Dai bi tarn. Loi da kich nhu the chi xuat phat tu mot tarn hon thieu bao dung, chua chung 

ngo va kem ly luan. Nga va phap la hai su kien doi lap voi nhau, cai nay lap nen cac kia 

lap. Nga da het thi phap cung khong. Chi can noi het chap nga tuc la da ngam noi het 

chap phap. Ai hieu rang vo nga chi la vo nga ma phap van con, ke do can duoc chinh don 

lai kien giai. 

Vo nga cung co nghia la khong con vi ky, ma khong con vi ky tuc la tarn vi tha da tran 

day. Chi can noi khong vi ky, chung ta phai hieu la vi tha tron ven, chi can noi vo nga, 

chung ta phai hieu la dai bi vo bien. Nhu vay noi vo nga hay noi dai bi cung chi la hai 

each noi khac nhau cua mot van de duy nhat nhu lung va long cua mot ban tay khong the 

tach roi. 

Trong kinh Nguyen Thuy Due Phat noi rang vi Alahan nhap Niet Ban khong con tro lui 

lai trong trang thai nay nua. Cac vi hoc gia Dai Thua (Co le ca Nguyen Thuy) lien hieu 

rang Niet Ban nhu la mot canh gioi tu tung moi, giam chat vi Alahan ay trong hu vo buon 

te khong con hay biet gi nua. Hieu nhu vay that la dang thuong ! 

Niet Ban la giai thoat, khong phai la rang buoc 

Niet Ban la co nang luc lam chu, khong phai khong co nang luc lam chu. 

Niet Ban la tri tue sang suot, khong phai la hu vo mo mit. 

Niet Ban la Dai bi, khong phai la vi ky. 

"Mot vi o trong Niet Ban van biet ro tinh trang cua Phat phap, cua the gian va khi can 

phai do thi lap tuc tro lai lien" (Loi cua thay Chon Nhu) 

Phat khong muon tiet 16 cong hanh Bo tat cua mot vi Alahan, ngai chung sinh nghe roi to 

diem tuong tuong, chi de cho ai den roi se tu biet. Cong hanh Bo tat chi la giai doan phia 

sau cua mot vi Alahan, tu lau van duoc dau kin. Mai den may tram nam sau Phat nhap 

diet, kinh Dai Thua Ian luot xuat ban, thi cong hanh Bo tat moi duoc tiet 16 du dieu tren 

Ban the giai thoat thi Alahan va Phat hoan toan dong nhau voi tarn minh luc thong. Con 

su sai biet se duoc de cap 6 muc ke tiep. 

Chung ta trach cac hoc gia Dai Thua hieu khong tron ven loi day cua Due Phat thoi 

Nguyen Thuy de roi che bai chi trich du each, va vo tinh che bai luon nhung vi B6 tat cua 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 127 



minh dang ton tha vi cac vi Bo tat ay khong ai khac hon chinh la nhung dai de tu Alahan 
thoi Due Phat. Chung ta cung trach cac nha hoc gia Nguyen Thuy khong nhin thay cong 
hanh Bo tat cua mot vi Alahan nen da voi vang phu nhan sir co mat cua cac Bo tat trong 
kinh dien Dai Thua ! Ho da bi danh tu che day de khong thay duoc thuc chat giau dang 
sau nhung danh tu ay. Ho chi biet Xa Loi Phat ma khong biet gi den Van Thu Su Loi. 
Hai ten goi khac nhau khien ho cho rang mot la thuc va mot la bia dat. Ho chi biet Ty 
Kheo ni Dai Ai Dao (Kieu Dam Di mau) la Dai Aui Dao ma khong biet gi den Quan The 
Am. Ho cho rang mot la thuc va mot la bia dat. Neu ho khong nhan thuc ro cong hanh Bo 
tat cua Alahan, ho cung giong nhu cac hoc gia Dai thua da khong hieu sau sac loi day 
Nguyen thuy cua Due Phat. 
Co mot cau hoi: 

- Khong tham lam nghia la gi? 
Mot nguoi dap lap tue: 

- La khong xam pham den tai vat cua nguoi khac. 
Mot nguoi tram ngam giay lau roi dap: 

- La rang rai bo thf. 

Cung mot cau noi ban dau "khong tham lam", nhung nguoi hieu can, nguoi hieu sau. 
Chung ta neu rmic nay ra de noi rang: 

- Su hien dien cua cac vi Bo tat trong kinh Dai thua nhu Quan The Aam, Van Thu, Pho 
Hien, Di Lac khong phai la vo ly. Doi khi cac Ngai boc 16 than phan nhu Bo Dai Hoa 
Thuong, Han Son, Thap Dae. Hoac dau diem than phan nhu ba lao ban banh cho Due 
Son, ong gia Ngu Dai Son (xem Thien Su Trung Hoa, HT Thich Thanh Tu). 

- Va Bo tat co nghia la HANH cua mot vi Alahan ma thoi. Dung tren khia canh giai thoat 
thi goi la Alahan, dung tren khia canh loi ich chung sinh thi goi la Bo tat. Du noi Alahan 
hay Bo tat thi do cung chi la hai khia canh cua mot van de duy nhat nhu lung va long cua 
mot ban tay khong the tach roi. 

7 - PHAT QUA 



Khi mot vi Alahan da vien man Bo tat dao roi thi thanh tuu Phat qua. Vi nay hien than toi 
hau, xuat gia, toa thien, thanh dao, thuyet phap va nhap diet. 6 dia vi Alahan ban dau, vi 
nay khong bi nghiep loi keo tro lai tarn gioi, nhung se theo nguyen luc dai bi ma di vao 
tarn gioi lam loi ich chung sinh. Con mot vi Phat da nhap Niet Ban roi thi vinh vien tro 
lai theo nghiep hay nguyen nua, chi o yen trong Niet Ban tro duyen cho cac Bo tat khac 
lam Phat su ma thoi. 

Noi Ban the giai thoat, mot vi Alahan binh dang voi Due Phat nhu Tarn minh Luc thong. 
Nhung Due Phat co cong due vT dai tu vo luong kiep giao hoa chung sinh nen sai khac 
voi vi so dia Alahan tren nhung phuong dien: Tri tue - Hung luc - Than luc - Uy due - 
Dung mao. 

Tri tue cua Phat vuot xa mot vi so dia Alahan. Phat thau ro moi nguyen ly van hanh cua 
vu try, thau ro can co sai biet cua chung sinh, kheo khoi nhung phuong tien giao hoa 
duoc loi ich toi da ma tai hai toi thieu. Mot thien su, doi khi noi mot loi lam loi ich cho 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 128 



nguai truac mat, nhung de lai tai hai cho nguai sau. Con Due Phat co nhung giao phap 
ich lai cho nguai truac mat ma van ich lai cho nguai ve sau. Mot vi Alahan khong the 
biet duac hanh trang cua cac Due Phat qua khu, nhung Due Phat thr biet ro dieu do Due 
Phat Thfch Ca co the biet ca trong qua khu khi ton gia Culla Panthaka dang lam vua da 
khai mot niem nhan thuc ly vo thuang, de day Culla mot phap mon tu hanh thfch hop. 
Dieu nay cac vi Alahan khac khong trm thay. Phan tfch cho vi dieu cua Phat tri thr suot 
dai khong the het. Bon muai chfn nam (hoac 45 nam) giao hoa cua Phat da chung to mot 
trf tue phi thuang ma moi tfnh tu (adjective) cua ngon ngu the gian khong du de dien ta 
tron ven. 

ABHIBHU 

(Tang Chi Bo kinh 1,259) 



Roi ton gia Ananda di den The Ton danh le va ngoi xuong mot ben, bach The Ton: 

- Con da tung duac nghe The Ton noi rang Abhibhu, de tu Due Phat Sikhi, dung a Pham 
Thien giai, co the lam cho ngan the giai nghe tieng cua mrnh. Nhung bach The Ton, The 
Ton, bac Alahan Chanh Dang Giac, co the lam cho tieng nghe xa nhu the nao? 

- No chi la mot de tu, nay Ananda, con cac Nhu Lai la vo luong. 

Ton gia Ananda ba Ian muon trm hieu ve than hrc cua Phat. Due Phat ben hoi: 

- Nay Ananda, nguai co duac nghe noi den Tieu thien the giai khong? 

- Nay da den thai, bach The Ton! Nay da den thai, bach Thien The! de The Ton noi ve 
van de nay. Sau khi nghe The Ton, cac Ty Kheo se tho trr. 

- Vay nay Ananda, hay nghe va kheo tac y, ta se noi! 

- Thua vang, bach The Ton! 

- Xa cho den mat trang, mat troi chay trong quy dao cua chung va choi sang khap bon 
phuong vai anh sang cua chung, xa nhu vay la mot ngan the giai. Trong ay co 1000 mat 
trang, 1000 mat troi, 1000 nui Sineru (Tu di), 1000 Jambudipa (Diem phu de), 1000 
Apatagoyana (Tay nguu hoa chau), 1000 Utarakura (Bac cau 16 chau), 1000 Pubhavideha 
(Dong thang than chau), 4000 bien Ion, 4000 Dai duong, 1000 coi troi Tu thien vuong, 
1000 coi troi Ba muai ba, 1000 Da ma thien, 1000 Tusita (Dau xuat), 1000 Hoa lac thien, 
1000 Tha hoa tu tai thien, 1000 Pham thien. Nay Ananda day goi la mot tieu thien the 
giai. Nay Ananda cho den mot ngan Ian Tieu thien the giai duac goi la hai Trung thien 
the giai. Cho den mot ngan Trung thien the giai duac goi la ba Dai thien the giai. Nay 
Ananda, Nhu Lai co the lam cho tieng mrnh nghe xa den ba ngan Dai thien the giai hay 
xa nan nua neu muon. 

- Lam sao, bach The Ton, The Ton co the lam cho tieng mrnh nghe xa cho den ba nghrn 
Dai thien the giai hay xa nan nua neu muon? 

- 6 day, nay Ananda, Nhu Lai chieu anh sang cho den ba ngan Dai thien the giai, cho 
den khi cac chung sinh nhan thuc duac anh sang ay. 

Roi The Ton phat am va lam cho tieng mrnh duac nghe ren vang nhu sam Ian vao vo tan. 

- Nhu vay, Nay Ananda, Nhu Lai lam cho tieng mrnh duac nghe, xa cho den ba ngan Dai 
thien the giai, hay xa nan nua neu muon. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 129 



Khi nghe nhu vay, Ton gia Ananda noi vai Ton gia Udayi: 

- Duac lai thay cho toi! Duac lai thay cho toi! Co duac bac Dao su co than lire nhu vay, 
co uy lire nhu vay! 

Ton gia Udayi noi: 

- Nay hien gia Ananda, a day ban than hien gia co duac gi neu bac Dao sir cua hien gia 
co dai than lire nhu vay, co dai uy lire nhu vay? 

The Ton bao Udayi: 

- Cho co noi vay, nay Udayi! Cho co noi vay, nay Udayi! Neu du rang Ananda chira doan 
tan vo minh va menh chung, nhirng vai tarn tinh tin cua minh (ve than luc cua Nhu Lai). 
Ananda co the bay Ian ngu tri tren the giai Chu Thien, co the bay Ian ngu tri tren coi 
Jambudipa nay. Nhung nay Udayi, Ananda ngay trong hien tai se duac Bat Niet Ban 
Doan kinh nay noi len su sai biet muon trung giua than luc cua mot vi Alahan va mot 
Due Phat. 

Dong la Alahan ma Ton gia Xa Lai Phat thi tri tue de nhat, Ton gia Muc Kien Lien thi 
than thong de nhat. Dung luc khac nhau bai vi tac nhan khac nhau. Nhieu dai Ton gia Xa 
Lai Phat thuang dung tri tue lam lai ich chung sinh, Ton gia Muc Kien Lien thuang dung 
than thong lam lai ich chung sinh nen qua bao ve dung luc thu thang khac nhau. Con mot 
Due Phat thi vien man tren moi phuang tien hoa do chung sinh nen tat ca dung luc deu 
tuu thanh vo nan. 

6 than toi hau thanh Chanh Dang Giac, Due Phat choi ngai uy due nhu ngan anh mat 
trai. Uy due cua Phat vua the hien mot each huu hinh, vua cam ung mot each vo hinh. 
Moi anh mat, cu chi, dang di, dieu dung cua Phat deu toat ra ve tram hung duang be 
khien cho chung sinh trong thay deu phat tarn kinh men. Ngoai ra uy due vo hinh cua 
Due Phat luon luon trum phu moi loai, tham thau trong tarn tu tham kin cua chung sinh. 
Uy due nay ton tai lau dai du de cho nhirng de tu Phat ve sau luon luon duac cung duang 
cung kinh (di nhien ket hap vai cong due rieng cua moi nguai). 
Khi Due Phat vua mai dan sinh, phu vuang Tinh Phan (Sudodana) nhin thay dung nghi 
cua Ngai rye ra nhu ca toa nui chau bau, bat giac khong kem minh duac da cui xuong lay 
Ngai. Mot Ian Ngai di ra ngoai chai, ngoi nghi trua duai bong cay trong tu the kiet gia va 
tarn nhap vao Sa thien. Mat trai nga dan ve tay ma nai cho Ngai ngoi bong ram khong xe 
dich nhu de che mat cho Ngai. Trong thay canh tuang la thuang do va hinh dang toa 
thien uy nghi cua Ngai, Phu vuang lai sup xuong lay Ngai Ian nua. 
Khi dao Phat Ian sang cac quoc gia khac, tuy theo phong tue tap quan cua dia phuang ma 
dao Phat cung thay doi cho phu hap vai hoan canh de co the gan gui giao hoa quan 
chung. Viec nay co hay ma cung khong hay. Su tuy thuan nhan tinh co the gay duac tinh 
cam vai dan ban xu nhung lam bang mat phong thai sieu thoat cua dao Phat. Nhung nghi 
le tung tan ruam ra cua tap quan dia phuang da xam nhap dan dan vao sinh hoat cua dao 
Phat khac vai mot dao Phat thua ban dau rat dan sa binh di. Dao Phat chinh plnrc quan 
chung nhung cung bi tap quan cua quan chung chinh plnic tra lai. Sa di nhu vay vi nguai 
truyen ba giao phap khong du uy due cuon hut quan chung theo minh tron ven, phai tuy 
thuan tarn tinh cua ho roi mai dua kem theo Phat phap. Va nhu vay dao Phat tai day da 
pha Ian nhieu hinh thuc cua ngoai dao dia phuang. Con Due Phat vai uy due va tri tue 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 130 



trum phu da giu vung phong thai doc lap sieu thoat truoc toan the Aan do. 

Ngai giu vung phong thai doc lap cua minh ma van cam hoa duoc quan chung ngoai dao. 

Chung ta ngay nay phai tuy thuan nhan tinh moi dua Phat phap den voi ho duoc thi biet 

rang chung ta kem uy due va tri tue so voi Due Phat va cac Ty Kheo ngay xua thoi 

Nguyen thuy. Uy due rong Ion cua Phat duoc ket thanh boi cong duoc lam lai ich chung 

sinh trong vo luong kiep. 

Cong due vo han cua Due Phat cung dua den mot dung nghi tuyet dieu noi Due Phat ma 

cac kinh thudng dien ta bang 32 tuong tot va 80 ve dep. 

"Due Phat ngoi lang le ma uy nghi nhu choi ngoi anh sang. Guong mat Nguoi sang to 

dep de nhu anh trang rang ro giua troi khong. Dang Nguoi toat ra su binh an vo han, tung 

ngon tay soi toe cung giai thoat menh mang. Lan da Phat tu dau den chan deu bong sang 

nhu mau hoang kim. Doi tai to va trai tai dai buong thong den gan vai. Nhung ky dieu 

nhat van la doi mat. Doi mat Phat diu dang tu ai, xanh biec nhu bien ca, lap lanh nhu sao 

troi, diem dam nhu hu vo, nhu bao phu va thau suot tarn hon nguoi doi dien" 

(trich Tap but Cuoi Hang Duong) 

Am thanh Phat vang vang nhu song bien, thanh tao nhu chuong ngan, trong vat nhu ngoc 
vo, em ai ma xac quyet, thong tha ma tung bay, khien chung sinh mot lan nghe qua lien 
cam thay han hoan an lac. 

Chung sinh coi nguoi trong thay hao quang Phat toa xa mot tarn ma tren coi doi nay 
khong nguoi nao co duoc Chu thien tu co hao quang sang choi lai trong thay hao quang 
cua Phat vuot hon minh gap boi lan. Nhung Thien tu o cac tang troi cao hon, co hao 
quang nrc ro hon, van trong thay hao quang Phat thu dieu hon minh nhieu lan. Mac du 
Due Phat hien than thanh Chanh Dang Giac o coi nguoi, nhung uy due va dung mao cua 
Ngai vuot thang moi chung sinh trong tarn gidi. 

Bo tat (nghia la vi Alahan doan tan lau hoac) tu so dia len den thap dia roi thanh tuu Phat 
qua khong co them gi noi Ban the giai thoat, chi co nam dieu tren (Tri tue, Hung hie, 
Than hie, Uy due, Dung mao) tang truong ma thoi. Trong do, noi Phat qua, nam dieu tren 
duoc xem la vo han. 

SUY LUAN NHAN QUA 

Chung ta da di qua nhung truong hop dien hinh cua Nhan Qua voi ba giai doan, Nhan 
Qua the gian, Nhan Qua xuat the gian va Nhan Qua Bo Tat dao. Nhu vay tam du de 
chung ta co kinh nghiem phan nao ve duong di cua Nhan Qua Nghiep bao. Bay gio 
chung ta tu suy luan lay nhung truong hop Nhan Qua khac boi luong tam va tri tue cua 
chinh minh. Chung ta can phai luon luon suy nghiem lay duong di cua Nhan Qua Nghiep 
bao de luong tam co co hoi troi day va ngu tri noi coi long thanh thien cua chung ta. 



Hoi: Mot thien su da giac ngo thi khong con lam ve Nhan Qua. The tai sao Nam Tuyen 

lai chem meo? 

Dap: Luc dai chung cua hai nha Dong va Tay gianh nhau con meo, tren hien tuong ho 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 131 



dang bi mat chanh niem. Nam Tuyen muon nghiem xem trong nhung nguoi nay co ai 

dang dua ma van khong bi that niem, va muon canh tinh dai chung ra khoi su tranh gianh 

nhung cai ben ngoai, can xoay lai ben trong de tinh giac tu hanh. Neu vat ho dang gianh 

la mot cai binh tich, mot lo hoa, mot chiec tach, thi Nam Tuyen se hoi: 

"Noi duoc thi khong dap" 

Khong ai dap duoc, nghla la ho deu bi that niem, Ngai se dap vo chiec binh de canh tinh 

ho. Nhung khong may cho Ngai, vat do la con meo! chem meo de canh tinh dai chung, 

Ngai mang tieng sat sanh den tan horn nay. DT nhien Ngai phai chap nhan lay qua bao cua 

viec lam nay, nhung due do cua Tu tarn thi khong mat vi Ngai khong co ac tarn doi voi 

con meo, chi vi Tu tarn muon ran day de tu ma thoi. 

Hoi: Tai sao Don Ha bit tai khong nghe Thach Dau thuyet gioi, phai chang bac ngo dao 

khong can giu gioi? 

Dap: Don Ha la mot con nguoi xuat each, am tham cong qua o nha bep ba nam va da 

thau triet nguon tarn. Khi Thach Dau noi chung chung giua dai chung: 

"Ngay mai cat co truoc dien Phat" 

Chi co Don Ha du tare giac de hieu Thach Dau muon lam le the phat cho minh. Ngay 

horn sau toan chung dem lien, cuoc bay hoay lam co truoc san chanh dien thi Don Ha 

mang chau nuoc va dao cao den quy truoc Thach Dau. Thach Dau cuoi cao toe cho va 

sau do thuyet gioi. Don Ha bit tai di ra. 

Ngai bit tai di ra khong phai vi che gioi luat ma bieu thi rang voi sue giac ngo cua tu tarn, 

Ngai KHONG THE NAO PHAM GIOI nua! Sue thanh tinh tiunh giac cua tarn da ngan 

chan moi sai lam tu trong tarn thuc sau kin, con dau lot ra ngoai thanh loi noi va viec lam. 

Chung ta hieu dieu nay, bac dai tu hanh la nguoi du sue giu gioi, khong phai la nguoi 

gioi luat loi thoi. 

Co nhung nguoi tu nhan tu theo To su thien, ngo duoc tarn tinh giac, thu pham gioi uong 

ruou hanh due, thay van khong mat cho da ngo, lien Ion tieng tuyen bo rang nguoi ngo ly 

Toi Thuong Thua khong can tri gioi (!). That ra cai khong mat do chaung co gi cao sieu. 

Thoi Due Phat tai the, tin nu Visakha luc con thieu nu den nghe Phat thuyet phap lien 

chung qua Du luu. Sau do, co cung co chong co con binh thuong nhu moi nguoi mac du 

dang o qua vi Du luu. Chang nhung qua vi Du luu, ma ngay ca ngoai dao dac Thien Dinh 

roi van co the khong bi mat du co pham mot so gioi, boi vi phuoc tu tap doi truoc con 

thua. Khi nao phuoc tu tap qua khu da het viec pham gioi hien tai da nhieu, ho moi bi 

thoi that Thien Dinh va doa vao ac dao. Nhu vay cac vi " Toi- thuong- thua- pha- gioi" 

hay canh giac lai minh, dung xem thuong gioi luat cua Phat vua hai minh va hai luon 

nhung nguoi khac. Gia tri va sue manh cua nguoi giac ngo la khong con bi pham gioi 

chu khong phai pha gioi "mot each tu tai"! 

Hoi: Nguoi thong minh tri tue la do nhan gi? 

Dap: Co nhieu loai thong minh. Loai thu nhat la do hoc nhieu roi noi lai nhung dieu minh 

da hoc ma khong co sue sang tao. Loai thu hai co sue nhan thuc sac ben hon trong mot so 

lanh vuc gioi nan nhu chi trong nganh y khoa, dien tu... la do da tung dung nghe nghiep 

phuc vu xa hoi dac luc Hoaec co nguoi do cong due an tong kinh dien, cung den dau cho 

chung tang, cat truong hoc cho tre em... cung duoc qua bao sang suot thong minh. Nhung 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 132 



co mot loai thong minh phi thuong, true giac nhay ben, sue sang tao vo han la do cong 
nang tap dinh o nhung doi truoc. Co khi doi nay ho chua tim lai trinh do dinh luc cua doi 
truoc, nhung ho da co tri tue phi thuong. Khi nhin den bat cu lanh vuc nao ho deu co su 
nhan thuc sac ben va doc dao. Cac vi Alahan va cac thien su khi chua chung ngo deu da 
bieu 16 sue tri tue dac biet nay. The nen, mot quoc gia muon co nhieu nhan tai can phai ap 
dung tu tap Thien Dinh cho sinh vien va hoc sinh. Nhat Ban dang khai thac triet de ve 
diem nay nen ho da vuot xa cac nude ve nghe thuat va ky thuat. 
Hoi: Tai sao co nhung nguoi cung song bang nghe viet lach, giao due, hoi hoa... nhung 
ke thi giau ma nguoi thi ngheo? 

Dap: Nguoi duoc giau co tu su nghiep van hoa la bdi hai ly do. Hoac ho biet bo thi it 
nhieu bang dong tien kiem duoc. Hoac ho dung phuong tien van hoa de keu goi moi 
nguoi song Dao Due, thuong yeu, hy sinh, pining su. Neu thieu hai nguyen nhan nay, bo 
thi va giao hoa, nguoi cam but se chon doi minh trong kho ngheo hiu quanh. Thinh 
thoang chung ta doc vai tac pham van chuong cung nhan thay rang co nhung tac pham 
khong chuyen hoa tarn hon nguoi doc tro nen thanh thien cao ca, chi vui ho trong mo 
mong, bang quo, ich ky, han thu. Tac gia cua nhung tac pham nay di dan vao khon don 
kho so. Nguoc lai, nhung tac pham chuyen hoa tarn hon con nguoi tro nen thuan luong 
Dao Due se dua tac gia cua no di ve noi hanh phuc lau dai. Nhung muon tao duoc nhung 
tac pham co tac dung giao due manh me nhu vay thi chinh tac gia phai tu got rua tarn hon 
minh trong sach truoc da. 

Hoi: Co nhung nguoi qua ngheo khong the bo thi, lam each nao de ho co the chuyen 
nghiep ngheo kho do duoc? 

Dap: Khong con con duong nao khac hon nua! Ho phai chap nhan kho khan hon nua, 
thieu thon hon nua de san se tung nam gao, tung muong duong, tung dong it 6i cho 
nguoi0 co gioi va nguoi lam thien. Su co gang qua do do se tro thanh cong due Ion lao 
cho ho va dap vo thoi quen bon xen tu nhieu kiep trong tarn ho. Neu khong biet bo thi 
tung chut nhu vay, ho se mai mai chim sau trong ngheo nan tung thieu. Nguoi hieu dao 
se khat khao bo thi nhu nguoi mu khat khao duoc mat sang. Ngoai viec bo thi tai vat ra, 
ho con phai dung cong sue dap duong cho nguoi di, dao gieng noi cong cong cho nguoi 
dung. Neu ho la cong nhan, ho phai lao dong tich cue vdi y nghi vi xay dung dat nuoc. 
That vay cung lam tarn tieng dong ho trong mot xi nghiep, nhung mot nguoi chi huong 
den imic dich kiem tien luong ve cho ban than va gia dinh, con mot nguoi biet huong den 
imic dich xay dung dat nuoc. Phudc cua hai nguoi nay khac nhau rat xa. Do imic dich 
khac nhau nen thai do lam viec cung khac nhau. Nguoi vi ky se lam viec mot each ue oai 
thieu trach nhiem (doi khi tang thu nhap bang su khong thanh that). Nguoi vi tha, yeu dat 
nuoc se lam viec mot each nhiet tinh va ky luong. Moi ngay troi qua la moi ngay ho each 
xa nhau tren phuong dien phuoc due. 

Hon nua, nguoi ngheo tue la phuoc rat it. Ho can phai giu gioi luat that ky luong, khong 
sat sinh hai vat, khong ta dam, khong trom cap... vi su vi pham mot gioi nho cung du dua 
ho ve dia nguc. 

Hoi: Nguoi nay lam phuoc roi chu nguyen cho nguoi kia duoc chang? 
Dap: Duoc! Vi du trong gia dinh co nguoi benh nam mot cho khong the tu lam phuoc de 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 133 



chuyen nghiep. Than quyen cua nguoi ay co the lam cac cong due nhu phong sinh, bo thi, 

dap duong, in kinh... de hoi huong chu nguyen cho nguoi ay khoi benh. Nhung du sao thi 

nguoi tu tay lam van huong duoc phuoc nhieu hon nguoi duoc chu nguyen. 

Mot nguoi dao huu da phong sinh de chu nguyen cho nguoi cha minh qua khoi benh 

huyet ap cao va tai bien mach mau nao. Trong con benh ong la het, dap tay chan, chuoi 

mang moi nguoi. Nguoi dao huu ngung thuc an huyet nhuc, cho ong an chay dong thoi 

mua chim ca phong sinh chu nguyen cho ong. Ong giam benh mot each ro ret va bat dau 

binh tihh, tro day di dung binh thuong. 

Hoi: Aen chay va an man anh huong khac nhau ra sao? 

Dap: Theo y hoc thi thuc an dong vat co nhieu chat bo duong can thiet cho co the hon 

thuc an thuc vat. Nhung thu tanh an tang trong xac thit cua dong vat, noi dau kho han thu 

khi bi giet hai cua con vat dan dan hoa tan vao mau huyet tim 6c cua nguoi dung khien 

cho nguoi nay tang truong nhieu phien nao si me. Neu ho phat tarn tu tap Thien Dinh thi 

se bi tro ngai ca hai phuong dien than va tarn. Than thi dau nhuc kho toa thien; tarn thi 

loan dong hon tram kho lam chu. 

Thoi Nguyen thuy Due Phat cho phep de tu khat thuc duoc thu gi thi dung thu nay, vi 

neu han che voi thuc an chay ho se gap kho khan rat nhieu. Cac cu si tai gia dau phai 

luon luon co san thuc an chay de cung duong khi cac Ty kheo bat ngo di ngang qua 

nguong cua. 

Tuy nhien tan trong tham tarn ai cung biet dung thuc an dong vat co lien he hoac true tiep 

hoac gian tiep voi su giet hai. Nhieu vi su danh tieng nhu Hoa Thuong Narada, Hoa 

Thuong Minh Chau... deu suot doi dung chay. Nhieu vi su Bac tong an chay cung van 

khoe manh hong hao. 

Chung ta tu tap Tu tarn vo luong thi nen an chay de boi dap long Tu ngay cang them Ion 

va cung chieu tap rat nhieu phuoc cho mai sau. Co mot vai nguoi may man ky la, xong 

pha giua Ian ten mui dan van khong bi thuong tich. Do la do phuoc an chay tu doi trudc 

con anh huong den horn nay. 

Hoi: Co phai nhung nguoi giup nhau hay hai nhau la do da tung giup nhau hay hai nhau 

tu qua khu? 

Dap: Khong han nhu the! Ban the bao ham trum khap khong rieng ai. Ong A giup ong B 

nhung se duoc giup lai boi ong C. Ba E hai ba D, nhung se bi hai lai boi ba F. 

Con da tung giup hay hai nhau thi khi gap lai se khoi sinh thuong hay ghet ma thoi. 

Nguoi gieo duyen voi vi Phat nay, nhung se duoc tiep do boi vi Phat khac; gieo duyen 

voi vi Alahan nay, nhung van duoc tiep do boi vi Alahan khac. 

Hoi: Nhung khuyet tat ve mat la do nhan gi? 

Dap: Mot qua bao khong phai sinh ra tu mot nhan duy nhat. Truoc het, mat la co quan de 

nhin thay moi vat. Neu can tro su nhin thay cua moi nguoi, chung ta se cam bao bi 

khuyet tat ve mat. Su can tro do co the la lay mat den duoc noi cong cong; hoac chi dan 

duong loi sai lam; hoac gieo rac ta kien lech kc; hoac giam ham cung sinh trong toi tarn, 

hoac biet la sai ma van nham mat lam bua, hoac thay nguoi khac kho ma lam ngo... 

Muon chuyen nghiep nay chung ta phai lam nguoc lai, nghia la cung den duoc thap sang 

noi cong cong. Chi duong dan loi cho chinh xac. An tong kinh sach Dao Due Nhan Qua; 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 134 



phong sinh thu vat khoi cho toi tarn tu tung. Giu gidi cam mot each ky luong. Thuc hien 

duac nhu vay mat se kha han, neu nhe se het han. 

Hoi: Nhung khuyet tat ve chan la do nhan gi? 

Dap: Chan la co quan de di chuyen. Lam tro ngai su di chuyen cua chung sinh, nguoi nay 

se bi khuyet tat ve chan. Nhung tro ngai do duoc xem la pha duong, lap ngo, do cau. 

hoac giam cam thu vat chim choc, hoac be gay dui ech, cat nhuong bo. Neu chat chan 

nguoi thi doa dia nguc 

Muon chuyen nghiep nay, chung ta can phai lam nguoc lai nghia la dap duong, bat cau 

noi cong cong. Neu gan nha ban co doi thi cong lam duong, ban hay dong gop bang each 

boi duong thuc an uong cho anh em cong nhan. Cong dap duong bat cau rat Ion vi giao 

thong la dieu kien quan trong trong doi song xa hoi. Ngoai viec giai nhung ac nghiep ve 

than the, nguoi tao cong due nay se duoc khoe manh, giau co, day du phuong tien di 

chuyen nhu co nhieu xe co. 

Toi co nghe mot nguoi bi bai chan, sau khi bo tien dap lai doan duong trong lang da di 

dung binh thuong. 



Hoi: Tai sao co nhung nguoi giau co ma khong de y gi den Dao Due? 

Dap: Du hien tai ho duong nhu khong biet den Dao Due, nhung trong qua khu ho da tung 

lam duoc nhung cong due Ion lao. Vi du nguoi thanh nien xung phong vi bon phan da 

tham gia dao thanh con kenh dai dan nuoc tuoi may ngan hecta ruong lua. Qua bao khach 

quan phai den vdi nhung nguoi nay la su sung man vat chat, o dau cung de co nuoc xai 

khong bi kho han. Hoac ho la cong nhan dap duong bat cau; hoac ho la chuyen vien 

nghien cuu phat trien nong nghiep, cong nghiep, kinh te cho quoc gia; hoac ho da tung vo 

tinh cung duong phai bac Alahan... Ho khong de y nghien cuu ve Dao Due, nhung that su 

ho da lam duoc nhung cong due Ion lao. 

Hoi: Nhung nhan vien cong luc canh sat giam cam bat bo toi nhan la toi hay phuoc? 

Dap: Truoc het chung ta doi hoi nhan vien an ninh phai co long thuong yeu tat ca moi 

nguoi roi se danh gia toi phuoc cua ho vi van de nay rat rac roi. Tren hinh thuc can cot, 

chung ta de cho rang nhan vien an ninh da doi xu tan nhan vdi toi nhan nhu cong troi, 

giam giu, doi khi phai quat nga ho. Nhung nhin tren binh dien xa hoi thi viec lam bat giu 

toi nhan co hai cai loi. Thu nhat la giu gin an ninh cho xa hoi. Thu hai la buoc toi nhan 

trong tinh trang khong the gay them toi loi trong doi ho nua. Tren hai y ngia nay thi viec 

lam cua nhan vien an ninh duoc xem la cong due. Tuy nhien chung ta mong moi ho van 

co long thuong yeu toi nhan mac du bat dac di phai doi xu cung ran. 

Hoi: Tai sao co nhung dong toe noi truyen nhieu doi va luon luon dat duoc sung tuc, 

nguyen nhan do la gi? 

Dap: Boi hai nguyen nhan. Mot, vi to tien ban dau la nguoi co phuoc Ion. Hai, dong toe 

nay co mot truyen thong Dao Due de day bao cho con chau. 

Dong toe nhieu doi phu quy thinh dat co nghia la nhung vi to tien ban dau luon luon duoc 

nhac nho tuong niem, cung tho chu dao. De duoc qua bao nay, nhung vi do phai la nguoi 

co phuoc Ion. Nhung trieu dai vua chua la mot bang chung cu the. Co nhung trieu dai noi 

tiep may tram nam va vi vua khai sang ban dau duoc kinh tho nhu than Thanh. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 135 



Han nua neu ddng toe nay co mot nen Dao Due tot dep de day bao cho con chau thi su 
thinh dat cua ho khong the dinh duoc gioi han cuoi cung. The nen tu nay moi gia dinh 
deu phai lap cho minh mot truyen thong Dao Due nhat la danh thuc sir hieu biet ve duong 
di cua Nghiep bao cho moi nguoi. Trong nhung buoi hop mat gia dinh, bac cha me hay 
dat nhung cau hoi ve Nghiep bao de cho cac con chau tu suy gam tra loi, hoac ke nhung 
mau chuyen lien quan den Nhan Qua va bao moi nguoi rut ra mot nhan xet. Nhung buoi 
sinh hoat Dao Due nhu vay dan dan tao cho con chau mot luong tarn sang to. Chung se tu 
biet tranh ac lam lanh va dong ho se tro nen phu quy thinh dat. 
Hoi: Tai sao co nhung nguoi vua gap nhau da dem long quy men hoac ac cam? 
Dap: Khi luan ve duong di phuc tap cua Nhan Qua Nghiep bao, chung ta khong the bo 
qua su lien quan - DUYEN - cua cac chung sinh tu qua khu voi nhau. Khong phai ngau 
nhien khi gap nhau, hai nguoi da co thien cam tu buoi dau, cung khong phai ngau nhien 
khi gap nhau, vai ke da sinh ac cam tu so ngo. Su doi dai an oan voi nhau tu qua khu se 
bien thanh thai do trong hien tai. 

Neu doi nay gap lai, mot ke tro nen kinh phuc, thuong men, vang loi, hau ha cho nguoi 
khac, phai biet do no nan an nghia qua khu thuc day chi phoi. Su tho an khien mot nguoi 
tro thanh ke thuoc ha, va su ban an khien mot nguoi tro thanh thu lihh. Trong gia dinh, 
nguoi lam anh lam chi la nguoi ban an va nguoi lam em lam ut la nguoi tho an. Su ban 
an luon luon dua mot nguoi den dia vi quan trong. Biet duoc nguyen ly nay, chung ta se 
de dat khi tho an nguoi khac. Neu an nhan la nguoi chan chinh quang dai, chung ta co the 
tho chut an cung khong den noi nguy hiem vi tro thanh nguoi duoi tay cua mot chinh 
nhan quan tu cung tot thoi. Neu tho an cua nguoi ac, sau nay chung ta phai chiu ho sai su 
tao nhieu ac nghiep roi theo ho vao doa xu. Doi voi ke xau, Bo tat thuong rang rai ban an 
de tao thanh thien duyen ve sau co the nhiep hoa ho, khac voi chung ta thuong ruong ray 
ke xau. Tuy nhien viec giao hoa ke ac tarn khong don gian mot chieu vi phai vua cung 
ran vua mem deo. 

Luyen ai la mot duyen manh me de duoc lap di lap lai nhieu Ian. Da tung thuong yeu 
nhau trong qua khu, doi nay gap lai, tinh yeu de phat sinh. Cac van si da thi vi hoa su 
kien nay va goi la tieng set ai tinh. Vua gap nhau Ian dau trai tim hai ben da nghe boi hoi 
xao xuyen nhu da tung thuong yeu nhau tu lau lam. Tuy nhien mot doi nguoi thuong hay 
trai qua nhieu moi yeu duong chi vi trong nhieu kiep luan hoi ho da gap go rat nhieu 
nguoi yeu, nhieu to duyen vo chong khac nhau. Nhung nguoi da tung lam vua quan trong 
xa hoi phong kien voi le the ty thiep, cac doi ve sau ho phai nhan lay cung mang dao hoa 
lang nhang tinh ai. Tuy nhien, neu buong tha phong tung ho se doa vao ac dao. 
DT nhien su tuong duyen Nghiep bao khong co tinh each co dinh nhu khai niem so menh. 
No co the duoc chuyen doi boi y chi cua con nguoi. Vi du khi gap lai nguoi nghich 
duyen, nghia la se di tod cho ac cam ganh ghet, nhung neu chung ta kheo leo nhan nhuc, 
rong rai bo thi ban an, dung loi ai ngu diu dang, thi nghich duyen ngay xua se chuyen 
thanh thien duyen ngay mai. Vi du mot nguoi phat tarn tu giai thoat, bat chot gap lai 
nguoi vo trong tien kiep. Dieu chac chan la nguoi nay se nghe long ban tarn, uu tu, xao 
xuyen. Neu buong tha theo tinh cam, ho se lui lai su rang buoc trong luyen ai. Neu ho 
phat tarn manh me, dung y chi sat da gan da vuot qua thi duyen xua cung duoc hoa giai. 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 136 



Neu co gang, chung ta deu co the chuyen doi tuong duyen ngay xua di theo mot chieu 

huong khac. 

Hoi: Vi sao mot nguoi co tarn hon it bi xao dong hoac nhieu xao dong? 

Dap: Neu ho hay lam ban tarn nguoi khac vi su hien dien cua ho, ho se cam qua bao tarn 

hon thuong xuyen xao dong kho yen.Viec lam nguoi ban tarn duoc hieu nhu noi nang on 

nao giua chon dong nguoi; hoac gieo tinh cam noi nguoi nao khien ho thuong nho khon 

nguoi; hoac noi nang loi khien nguoi dau kho nhuc nha; hoac dung van tho nhac kich 

kich dong tinh cam nan thu noi moi nguoi; hoac keu goi dau tranh chem giet Ian nhau; 

hoac tuyen giang ta kien phi chan ly; hoac lam mai moi hop tac cuoi ga; hoac to chuc 

choi ga; dau vo dai... Lam ban tarn nguoi thi tarn ta khong the nao an on duoc. 

Muon tranh qua bao bat an noi tarn, chung ta nen de dat dung lam loan tarn nguoi du vdi 

bat cu each nao. Chi nen song doi tham lang it noi bot duyen. Neu phai trinh bay voi moi 

nguoi, chi nen dem luat Nhan Qua va Thien Dinh de khuyen hoa ho tu tap. Lam sao cho 

su hien dien cua chung ta khien moi nguoi cam nghe an on thanh luong thoai mai va phat 

khoi tinh tan tu hanh. 

Hoi: Do dau mot nguoi tu thien khong bi chim trong dinh khong ngo? 

Dap: Phat bao nguoi da tung khoi quan Tu tarn trum phu chung sinh se khong bi chim 

trong dinh khong ngo (Nikaya). Hon nua, phuong phap dung cong nao cung can phai co 

su tinh giac - BIET- ro rang. 

Hoi: Nhung due hanh anh huong toi viec tu tap Thien Dinh ra sao? 

Dap: Phat bao: 

"Khi ta thay mot nguoi con mot phan Hac phap, ta biet ke ay trong doi nay chua the duoc 

Niet Ban vien man. Khi ta thay mot nguoi da het Hac phap, ta biet ke ay ngay doi hien tai 

duoc vien man Niet Ban." 

Hac phap ma Phat noi len o day nghfa la nhung thoi hu tat xau nhu tham lam, san han, do 

ky, co chap, hon thua, khoe khoang, tu cao, nhu nhuoc, ich ky, hep hoi, Neu nhung Hac 

phap nay con ton tai, nguoi nay chua the chung Niet Ban vien man trong hien doi. The 

nen nguoi muon tien tu giai tho at phai tu duy rat ky ve due hanh, phai kiem so at loai tru 

nhung tanh xau con tiem an trong nguoi. Khong can phai doi doi duyen tiep canh de 

nhung phien nao do troi day, ma binh thuong chung ta phai tu duy ve su loai tru tham 

lam, do ky, dung lap tarn quang dai, tuy hy tu truoc. Khi due hanh thuan thuc thi cong 

phu Thien Dinh bot bi chuong ngai, co the tien rat xa. 

Hoi: Co mot so noi noi rang Bo tat each am - vao thai- bi vo minh mot thoi gian, dung 

chang? 

Dap: Neu dung la Bo tat da vien man dao qua Alahan thi suot tu luc doan tan vo minh 

den luc thanh Phat qua, trong khoang do khong mot sat na gian doan chanh niem, du 

dang luc vao thai hay xuat thai, hien thuan hanh hay nghich hanh, o than nguoi hay than 

thu. Vi nay la nhung bac than dong phi thuong, chua hoc da biet het moi chuyen tru phi 

cac Ngai giau giem. 

Truong hop Tai Tong dao gia la mot dien hinh. To Dao Tin muon truyen Y bat cho Tai 

Tong dao gia vi thay ong da vien man Niet Ban, nhung ngai ong qua gia se khong giao 

hoa duoc lau, nen khuyen ong doi than tro lai, To se cho. Ong den bo song gap co gai 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 137 



giat quan ao, hoi: 

- Toi muon nghi nha nha co mot dem duoc chang? 

- Da, con khong tu quyet dinh duoc, su hay den hoi cha me con. 

- Nhung rieng co thi co dong y khong? 

- Da, pMn con thi duoc. 

Dao gia lien di den goc cay ngoi kiet gia bo than, ga vao thai co gai. 
Co gai lay lam la vi nao gio khong gan gui ai, tai sao co mang. Cha me co gian lam duoi 
co ra khoi nha. Co phai song vat vuong xin an de cho ngay sinh no. Den khi sinh Ngai, 
co cho la quai di nen tha xuong song. Sang horn sau thay dua be ngoi kiet gia noi tren 
mat nuoc, ve mat diem nhien binh thuong, co ben dem ve nuoi. Khi Ngai duoc bay tuoi 
thi To Dao Tin tim den. To hoi: 

- Nguoi tanh gi? 

(Nhu ha tanh? Co hai chu tanh dong am. Mot chu tanh la ho, mot chu tanh la tarn tanh. Cf 
day To dung thuat choi chu de nghiem dua be.) 
Dua be dap: 

- Tanh thi co ma khong phai tanh thuong !(Tanh tac huu nhi phi thuong tanh) 

- La tanh gi? (Vi ha tanh?) 

- La Phat tanh. (Vi Phat tanh) 

- Nguoi khong tanh a? (Nhu vo tanh da?) 

- Vi tanh ay la khong (DT ky tanh thi vo co) 
To Dao Tin nhin nhung thi tung bao: 

- Dua be nay khong phai hang tarn thuong, sau nay se lam Phat phap hung thinh. 

Dua be do tro thanh de ngu To Hoang Nhan. To Hoang Nhan dung nghTa la Bo tat tai lai 
khong bi each am vo minh. 

Con nhung dao qua thap hon tu Anaham tro xuong, khi vao thai lien bi mo mit vo minh. 
Nhung vi nay o than sau rat la thong minh tri tue, co true giac nhay ben, sue sang tao doi 
dao va kien giai linh loi. 



Hoi: Trong mot gia dinh, tai sao co nhung due con de day, hieu hanh, lam dep long cha 
me, nhung lai cung co nhung nguoi con kho day, ngo nghich, lam buon long cha me? 
Dap: Cung do nhieu nguyen nhan. Neu nhung doi truoc cha me thuong day con cai Dao 
Due thi doi nay tro lai gap nhau, cha me duoc huong qua bao vui suong dep long khi co 
nhung nguoi con ngoan ngoan. Neu doi truoc cha me khong biet day con Dao Due, lai 
hay xui ghic, dong y cho con cai gay go pha phach nguoi khac, thi doi nay tro lai gap 
nhau, cha me se bi qua bao dau kho buon long vi nhung dua con ngo nghich. 
Cung co khi bac cha me do thud truoc la nhung nguoi con bat hieu ngo nghich, doi xu te 
bac voi cha me minh, sau nay chinh minh phai gap nhung dua con te bac tro lai. Hoac 
bac cha do doi truoc quyt no cua ai mot so tien Ion. Sau nay chu no tro lai lam con de 
nhan su cham soc den bu. Mac du lam con nhung niem han thu chua nguoi nen dua con 
nay thuong hay noi nang loi va hat hui cha me no. 

Muon hoa giai noi kho tarn nay, bac cha me phai an tong truyen ba nhung kinh sach ve 
Nhan Qua Nghiep bao de tich luy cho minh mot nguon phuoc Ion. Tu nguon phuoc Ion 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 138 



nay ho mod du sue cam hoa nhung nguoi con ngo nghich kia hoi tarn thuan thao. Ho phai 

tri gioi, phai thuong nguoi, bo thi rong rai de lam guong cho con cai, phai nhan nhuc de 

tra nghiep voi no va khi nao thuan tien, uy due minh da du se khuyen bao chuyen hoa no 

dan dan . 

Nhung bac cha me kem Dao Due noi nang tho 16, lam nhieu viec ac thi khong the co 

nhung nguoi con hieu hanh duoc. Con cai se khinh bi bac cha me thieu nhan each. Bac 

cha me phai hoan chinh nhan each Dao Due cua minh truoc da roi moi chuyen tot dep se 

dan dan xuat hien sau. 

Hoi: Nguoi duoc danh tieng vang lung la do nhan gi? 

Dap: Hoac ho la nhung nguoi da tung rong rai bo thi, Dao Due thanh thien, Tu tarn vo 

bien. Hoac ho da tung biet tuy hy khen ngoi nhung bac dang ca ngoi, biet ton trong tai 

nang va dao qua cua nhung nguoi khac. ho se duoc danh tieng vang lung. 

Nhung van nghe si noi danh duoc nhieu nguoi ai mo cung vi da tung dung tai nghe ca 

ngoi nhung bac Thanh dang kinh va biet song doi rong rai. 

Hoi: Co nhung nguoi phat tarn tu hanh tri gioi, toa thien, bo thi lien gap hoan canh kho 

khan khon don. Con nhung ke lam ac, giet hai sue sinh, lua loc lai song nhon nho thoai 

mai. vi sao nhu vay? 

Dap: Nguoi nay tich chua ac nghiep nang ne dang le se phai den tra o ba ac dao. Nhung 

nho phat tarn hanh thien nen ac nghiep voi bot, chi don tra trong hien doi noi than nguoi 

ma thoi. 

Nguoi lam ac mot each thuan thuc thi sinh thu ke do la dia nguc. Vi the bao nhieu phudc 

qua khu se hien ra de ho huong cho het. 

Chinh vi cho lat leo nay ma nguoi pham phu khong danh gia duoc hieu qua cua Nghiep 

bao roi cho rang khong co Nhan Qua. 

Hoi: Vi sao mot nguoi di den tu sat? 

Dap: Ho da tung buc ngat oan uc ai qua dang. Phuong tien ho dung de tu sat cung la 

phuong tien ho da dung de sat sinh. 

KET LUAN 



Khi ma khoa hoc da vuon len den dinh cao tot do nhu hien nay thi nhan loai bat dau 
hoang so. Hanh tinh don bo cua con nguoi bong tro nen mong manh de vo vi may trai 
bom hat nhan dang nam san tren dan cho mot ke bam nut. Mot so nuoc Au My cho phep 
mua ban sung dan tu do va mang song con nguoi tro nen hoi hop au lo. Phim anh khieu 
dam, bao hrc Ian tran trong moi ngo ngach cua cuoc song va tarn hon con nguoi da tro 
nen bang hoai. 

Nhung nguoi co luong tarn dang khac khoai suy tu ve nen Dao Due cua the gioi, muon 
tim mot gia tri Dao Due chan chinh va vung chac de chuyen hoa tarn hon con nguoi khoi 
nhung khat vong dien cuong hien nay. Nhung gia tri Dao Due dua vao than quyen da sup 
do vi su cong pha tan bao cua khoa hoc Nhung gia tri Dao Due dua vao su phe phan cua 
du luan cung eo uot vi su dau diem tinh vi cua toi pham. Can phai co mot nen Dao Due 
dua vao chinh con nguoi, boi con nguoi va khong no le noi mot ai khac. Phai keu goi 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 139 



luang tarn cua con nguai thuc day sau thai gian dai yen ngu de tu no phan xet lay moi 

hanh vi mien ac cua no. Chi khi nao luang tarn con nguai len tieng noi va buac len ngu 

tri tren dinh cao cua tarn hon thi con nguai se tra nen thanh thien, the giai se tim thay hoa 

binh va cuoc dai se tran day hanh phuc. 

Luang tarn do chinh la tri tue hieu biet duang di cua Nhan Qua Nghiep bao. 

That vay, khong mot nen Dao Due nao gan gui vai con nguai han la su hieu biet Nhan 

Qua. Con nguai khong phai so hai mot than linh nao khac, khong phai dau diem moi du 

luan nao khac, ma chi tu biet ro thien ac nai minh de bo ac lam thien. Ho chi tu phan xet 

lay noi tarn cua ho va tranh xa nhung y nghi ich ky thap hen de trai tinh thuang den muon 

loai yeu men. Ho khong can phai ma uac ve mot thien duang xa vang ma chi can song 

nai manh dat nay vai tron ven tinh nguai. Cuoc dai dang can doi tay, khoi 6c va trai tim 

cua ho de dong gop xay dung. Ho se tim thay hanh phuc va y nghia cua cuoc song ngay 

nai coi tran gian bm bam nay khi ma ho biet dang tron cuoc dai minh de thuang yeu va 

phung su. Hanh phuc se vang bong nai nhung nguai co doi ban tay nam lai va chi hien 

huu nai nhung tarn hon rue sang thuang yeu. 

Luat Nhan Qua da cho con nguai quyen lam chu toi cao nai cuoc dai ho. Ho se dua cuoc 

dai minh di theo y muon khi ho da co trong tay chiec chia khoa van nang cua luat Nhan 

Qua. Neu co Thuang de thi Thuang de do chinh la ho chu khong phai mot ong gia rau 

dai ngu tren ngoi cao cua tang trai xa tham. Chinh ho se dem den kho dau hay hanh phuc 

cho ho bai hanh vi thien ac. Vinh quang hay tui nhuc, sung tuc hay kho khan, tu do hay 

nguc tu deu la san pham cua ho ma khong mot than linh nao lam giup. 

Da den luc chung ta phai tim lai quyen lam chu cua minh han la no le vao than linh, tha 

troi theo ngau nhien va an phan theo so menh. Chung ta co luang tarn va co quyen lam 

chu. Dao Due se duac dung lap bai luang tarn va quyen lam chu de tu nay chung ta biet 

dem ca cuoc song minh vi moi nguai nai the gian thuc tai nay. 

DT nhien quyen lam chu do phai duac hieu theo nghia rat rong rai la lam chu trong pham 

vi the gian, xuat the gian hay Bo tat dao. 



Co bao gia em thay long khac khoai 
Khi con nguai chua hoa hap vai nhau 
Va cuoc dai con ray nit kho dau 
Khi ac phap van Ian tran gieo rac 
Co bao gia em nghe long thon thuc 
Vi quanh em la su song dua tranh 



TheGioiEbook. com 

Ebook share for everyone provider by TGB team 



Trang 140 



Suoi tinh thuang khong tuon chay an lanh 
Da tat nghen bai tham lam thu han 
Co bao gia em uac ma va van 
Ve que huang ngap anh sang tinh thuang 
Coi nhan gian da hien bong thien duang 



Vi thien phap giang day tren moi loi 

Dai nhan the se khong con u toi 

Neu duang di cua Nhan Qua nghiep duyen 

Duac tuyen duang thap sang khap moi mien 
Trong em be, cu gia, trong tat ca. 
Viet xong tai Chan Nhu, 10/10/1988 
Thich Chan Quang